Μια ανακάλυψη-σταθμός από διεθνή ομάδα αστρονόμων έρχεται να ανατρέψει όσα γνωρίζαμε για το διάστημα, φέρνοντας στο φως ένα εύρημα που μοιάζει βγαλμένο από σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Για πρώτη φορά, οι επιστήμονες ανίχνευσαν στα βάθη του Γαλαξία μας -μέσα σε πυκνά μεσοαστρικά νέφη σκόνης και αερίων- την ερυθρουλόζη, ένα φυσικό σάκχαρο που συναντάμε στα σμέουρα.
Η εντυπωσιακή αυτή ανακάλυψη αποτελεί ένα κομβικής σημασίας κομμάτι στο παζλ της δημιουργίας μας, καθώς αποδεικνύεται ότι τα δομικά στοιχεία της ζωής μπορούν να συντεθούν στο αχανές κενό του διαστήματος, πολύ πριν καν γεννηθούν οι πρώτοι πλανήτες.
Η ανατρεπτική ανακάλυψη
Πιο αναλυτικά, λοιπόν, οι αστρονόμοι ανίχνευσαν ένα φυσικό σάκχαρο, το οποίο απαντάται στα σμέουρα (φραμπουάζ), σε νέφη μεσοαστρικής σκόνης και αερίων κοντά στο κέντρο του γαλαξία μας.
Η «γλυκιά» αυτή ανακάλυψη δείχνει για πρώτη φορά ότι ενώσεις που είναι βασικές για τη ζωή μπορούν να σχηματιστούν στην αχανή έκταση μεταξύ των άστρων, και τροφοδοτεί την αισιοδοξία ότι και άλλα μόρια σημαντικά για την προέλευση της ζωής ενδέχεται να βρεθούν στο διάστημα.
Μια ομάδα με επικεφαλής αστρονόμους από το Κέντρο Αστροβιολογίας της Ισπανίας ανίχνευσε το σάκχαρο, το οποίο ονομάζεται ερυθρουλόζη και αποτελείται από τέσσερα άτομα άνθρακα. Τα σάκχαρα παίζουν καθοριστικό ρόλο στα ζωντανά συστήματα, βοηθώντας στην παροχή ενέργειας, στη δόμηση βιολογικών δομών και στη δημιουργία τμημάτων του γενετικού υλικού, όπως το RNA και το DNA.
Για να πραγματοποιήσει τις παρατηρήσεις, η ομάδα χρησιμοποίησε δύο ραδιοτηλεσκόπια (ένα στο Αστεροσκοπείο Yebes βόρεια της Μαδρίτης και ένα άλλο στο Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας στο Χιλιοστομετρικό Φάσμα στη Σιέρα Νεβάδα της νότιας Ισπανίας) προκειμένου να μελετήσει ένα μοριακό νεφέλωμα γνωστό ως G+0.693−0.027 κοντά στο κέντρο του γαλαξία.
Οι ερευνητές ταυτοποίησαν το σάκχαρο συγκρίνοντας το μοριακό του αποτύπωμα στα δεδομένα ραδιοκυμάτων από το μοριακό νεφέλωμα με το μοτίβο του μήκους κύματος της ερυθρουλόζης που έχει μετρηθεί στο εργαστήριο. Αρχικά, η ομάδα αναζήτησε απλούστερα σάκχαρα με τρία άτομα άνθρακα, αλλά δεν βρήκε κανένα.
Μια αναπάντεχη ανατροπή για την Αστροχημεία
«Αυτό το εύρημα ήταν απροσδόκητο, καθώς η επικρατούσα άποψη στην αστροχημεία είναι ότι τα μεσοαστρικά μόρια μεγαλώνουν σε μέγεθος μέσω της διαδοχικής προσθήκης ατόμων άνθρακα», ανέφερε σε δήλωσή της η Izaskun Jiménez-Serra, αστρονόμος στο Κέντρο Αστροβιολογίας στη Μαδρίτη και στο Ανώτατο Συμβούλιο Επιστημονικών Ερευνών της Ισπανίας. Η Jiménez-Serra ήταν η κύρια συγγραφέας της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Astronomy.
«Η ανακάλυψή μας αποδεικνύει ότι σχετικά πολύπλοκα σάκχαρα μπορούν ήδη να συντεθούν στο μεσοαστρικό διάστημα, πριν καν γεννηθούν άστρα και πλανήτες», πρόσθεσε η ίδια μέσω email.
Η μελέτη υπέδειξε ότι η ερυθρουλόζη μπορεί να δημιουργηθεί από απλούστερα μόρια πάνω σε παγωμένους κόκκους σκόνης στο διάστημα και στη συνέχεια να αποτελέσει μέρος πιο πολύπλοκων χημικών συστημάτων. Οι επιστήμονες έχουν ανιχνεύσει περισσότερα από 340 μόρια στην ύλη και τα αέρια που υπάρχουν στο μεσοαστρικό διάστημα του Γαλαξία μας, αλλά κανένα σάκχαρο μέχρι τώρα, όπως σημειώνεται στη μελέτη.
Η θεωρία της κοσμικής «σποράς»
«Σάκχαρα και ενώσεις που σχετίζονται με τα σάκχαρα έχουν βρεθεί σε αστεροειδείς, αλλά η ανακάλυψη αυτών των ενώσεων στο μεσοαστρικό διάστημα ενισχύει τις θεωρίες ότι το ηλιακό μας σύστημα μπορεί να είχε "σπαρεί" με προϋπάρχουσες οργανικές ενώσεις», δήλωσε μέσω email ο Mark Sephton, καθηγητής στο τμήμα Επιστημών της Γης και Μηχανικής στο Imperial College του Λονδίνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Οι επιστήμονες αναρωτιούνταν εδώ και καιρό πώς σχηματίστηκαν για πρώτη φορά τα μόρια σακχάρων στη Γη. Εργαστηριακά πειράματα έχουν δείξει ότι δεν σχηματίζονται εύκολα υπό τις ακραίες συνθήκες που θεωρείται ότι επικρατούσαν στο παλαιότερο κεφάλαιο της ιστορίας της Γης.
Η προηγούμενη ανίχνευση σακχάρων, όπως η ριβόζη και η γλυκόζη, σε πρωτόγονους μετεωρίτες και σε δείγματα από τον αστεροειδή Bennu που συλλέχθηκαν το 2020, υπέδειξε στους επιστήμονες ότι ορισμένα σάκχαρα μπορεί να προέρχονται από το διάστημα.
Ο Sephton δήλωσε ότι είναι πιθανό τα σάκχαρα να ενσωματώθηκαν σε αστεροειδείς κατά τον σχηματισμό τους και τελικά να μεταφέρθηκαν στην επιφάνεια της Γης μέσω μετεωριτών.
Ο Yoshihiro Furukawa, καθηγητής στο Τμήμα Επιστημών της Γης του Πανεπιστημίου Tohoku στην Ιαπωνία, ο οποίος ήταν μέλος της ομάδας που βρήκε σάκχαρα σε δείγματα από τον Bennu, συμφώνησε ότι τα σάκχαρα θα μπορούσαν να φτάσουν στη Γη και σε άλλους πλανήτες μέσω κομητών και σκόνης αστεροειδών, αν και η διαδικασία με την οποία εμφανίστηκε η ζωή παραμένει ασαφής.
«Αυτό το εύρημα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς περιμέναμε μια τέτοια πραγματική ανίχνευση», δήλωσε.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι μεταξύ 0,5 εκατομμυρίων και 50 εκατομμυρίων μετρικών τόνων αυτού του σακχάρου θα μπορούσαν να έχουν "βομβαρδίσει" την επιφάνεια της Γης κατά τη διάρκεια του λεγόμενου Ύστερου Βαρέος Βομβαρδισμού, μιας περιόδου πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν αστεροειδείς σφυροκοπούσαν τους εσωτερικούς πλανήτες του ηλιακού συστήματος. Ωστόσο, το αν συνέβη πράγματι ένας τέτοιος βομβαρδισμός αποτελεί ακόμα θέμα επιστημονικής αντιπαράθεσης, σύμφωνα με τη NASA.
Η ερυθρουλόζη, η οποία βρίσκεται σε μικρές ποσότητες στα σμέουρα και σε ορισμένα άλλα φρούτα, παράγεται επίσης ως συστατικό για καλλυντικά, όπως προϊόντα αυτομαυρίσματος (self-tanning) και μπρονζέ, επειδή αντιδρά με την εξωτερική στιβάδα του δέρματος, δίνοντας μια μαυρισμένη όψη.
«Η ανίχνευση της ερυθρουλόζης είναι πολύ συναρπαστική επειδή ανοίγει τη δυνατότητα να ανακαλύψουμε στο διάστημα άλλα σάκχαρα, όπως η ριβόζη, η οποία αποτελεί μέρος του RNA, καθώς και άλλα σημαντικά μόρια για την προέλευση της ζωής», δήλωσε ο Carlos Briones, συν-συγγραφέας της μελέτης και ερευνητής μοριακής εξέλιξης στο Ανώτατο Συμβούλιο Επιστημονικών Ερευνών της Ισπανίας και στο Κέντρο Αστροβιολογίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών