Ο Michael Rubin «τελειώνει» το Λονδίνο: «Είναι ανεπιθύμητοι, να παραδώσουν το έδαφος στον Trump» – Το παρασκήνιο του Brexit
Μια νέα συζήτηση για το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο ανοίγει με αφορμή πρόσφατη ανάλυση του Αμερικανού αναλυτή και πρώην συμβούλου του Πενταγώνου Michael Rubin, ο οποίος υποστηρίζει ότι περισσότερα από 65 χρόνια μετά την ανεξαρτησία της Κύπρος, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει πλέον κανένα στρατηγικό ή πολιτικό λόγο να διατηρεί κυρίαρχο έδαφος στο νησί.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Rubin, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 2ας Μαρτίου 2026, ένα ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone), αφορμώμενο από τον Λίβανο, έπληξε τη βρετανική βάση της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας (RAF) στο Ακρωτήρι της Κύπρου.
Η επίθεση ήταν αδικαιολόγητη και απρόκλητη• οι Βρετανοί δεν έχουν χρησιμοποιήσει ούτε το Ακρωτήρι ούτε τη Δεκέλεια, που μαζί αποτελούν ένα Βρετανικό Υπερπόντιο Έδαφος που καταλαμβάνει το 3% της κυπριακής επικράτειας.
Η βρετανική αντίδραση στην επίθεση δείχνει ότι και η παρουσία τους στην Κύπρο είναι εξίσου αδικαιολόγητη.
Το Ηνωμένο Βασίλειο απέκτησε την κατοχή της Κύπρου από την Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877–78 και το Συνέδριο του Βερολίνου το 1878.
Τυπικά, οι Βρετανοί απλώς μίσθωσαν το κυπριακό έδαφος από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς η Υψηλή Πύλη χρειαζόταν τη βρετανική προστασία απέναντι στον ρωσικό επεκτατισμό.
Ωστόσο, λίγο μετά την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το Ηνωμένο Βασίλειο προσάρτησε επίσημα την Κύπρο.
Μετά από μια σύντομη εξέγερση της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) και στη συνέχεια έπειτα από διαπραγματεύσεις στο Λονδίνο και τη Ζυρίχη μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, της Τουρκίας, της Ελλάδας και Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, το Λονδίνο παραχώρησε στην Κύπρο ανεξαρτησία στις 16 Αυγούστου 1960, διατηρώντας όμως τον έλεγχο στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια.
Πράγματι, το Άρθρο 1 της Συνθήκης μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Κύπρου για την αναγνώριση της κυπριακής ανεξαρτησίας δήλωνε: «Το έδαφος της Δημοκρατίας της Κύπρου θα περιλαμβάνει το νησί της Κύπρου, μαζί με τα νησιά που βρίσκονται στα ανοικτά των ακτών της, με εξαίρεση τις δύο περιοχές… που αναφέρονται ως Κυρίαρχη Περιοχή Βάσεων Ακρωτηρίου και Κυρίαρχη Περιοχή Βάσεων Δεκέλειας».
Ήταν μια προσβλητική διάταξη, αλλά οι Κύπριοι αποφάσισαν ότι, με την ανεξαρτησία να διακυβεύεται, το τέλειο δεν έπρεπε να γίνει εχθρός του καλού.
Την εποχή εκείνη, το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν ακόμη παγκόσμια δύναμη, αν και σε παρακμή.
Τα περισσότερα αραβικά κράτη του Κόλπου ήταν ακόμη βρετανικά προτεκτοράτα, αν όχι αποικίες, όπως και η Νότια Υεμένη.
Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια αποτελούσαν σημαντικούς υλικοτεχνικούς κόμβους για τα βρετανικά συμφέροντα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
«Στις 16 Ιανουαρίου 1968, ο Sir Harold Wilson, πρωθυπουργός της Βρετανίας, ανακοίνωσε στο κοινοβούλιο: “Η ασφάλειά μας βρίσκεται θεμελιωδώς στην Ευρώπη και πρέπει να βασίζεται στη Βορειοατλαντική Συμμαχία”» μας υπενθυμίζει και συμπληρώνει: Έτσι ξεκίνησε η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από βάσεις «ανατολικά του Σουέζ».
Στη Μέση Ανατολή αυτό οδήγησε στη μεταφορά βρετανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο στις αμερικανικές δυνάμεις, καθώς και στην ανεξαρτησία των αραβικών κρατών του Κόλπου.
Δόγμα Kissinger
Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Henry Kissinger δεν είχε πρόβλημα με τη διατήρηση του βρετανικού ερείσματος στην Κύπρο.
Ο Kissinger έδινε μικρή σημασία στην κυπριακή κυριαρχία, όπως έδειξε αργότερα και η υποστήριξή του προς την Τουρκία κατά την αρπαγή εδαφών το 1974.
Η λογική του Kissinger, όπως πάντα, ήταν η realpolitik.
Η Σοβιετική Ένωση ήταν ο κύριος ανταγωνιστής της Αμερικής και οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε να επικεντρωθούν στην απειλή που αυτή αποτελούσε.
Αν το Ηνωμένο Βασίλειο μπορούσε να βοηθήσει στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου από τις Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεών του στην Κύπρο, τότε ας είναι.
Άλλωστε, το σοβιετικό ναυτικό επιχειρούσε στην Ανατολική Μεσόγειο με την 5η Επιχειρησιακή Μοίρα που είχε βάση τη Σεβαστούπολη, αποτελώντας μια συνεχή πρόκληση -αν όχι απειλή- για τον 6ο Στόλο των ΗΠΑ.
Όσο η Βρετανία ήταν πρόθυμη να χρησιμοποιεί τις κυπριακές της κτήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ήταν διατεθειμένοι να αφήσουν το καθεστώς του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας στο περιθώριο.
Και μετά ήλθε το Brexit
Σύμφωνα με τον Rubin, αυτό άλλαξε με το Brexit, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο αποχώρησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας μέλη είναι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος.
Η απόφαση του πρωθυπουργού Keir Starmer να παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις στα Νησιά Τσάγκος, όποια κι αν ήταν τα κίνητρά του, έθεσε ερωτήματα λόγω των παραλληλισμών μεταξύ του Βρετανικού Εδάφους στον Ινδικό Ωκεανό και των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων.
Με τον Starmer να αρνείται στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας και να αρνείται, σε αντίθεση με τη Γαλλία, ακόμη και να στείλει αεροπλανοφόρο στην Ανατολική Μεσόγειο ή να αντιμετωπίσει την παράνομη ανάπτυξη τουρκικών F-16 στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, το ερώτημα πλέον είναι αν υπάρχει οποιοσδήποτε στρατηγικός λόγος για το Ηνωμένο Βασίλειο να διατηρεί την αποικιακή του παρουσία στην Κύπρο.
Το γεγονός ότι ο πρόεδρος Emmanuel Macron επισκέφθηκε την Κύπρο για να δείξει στήριξη, ενώ ο Starmer δεν το έκανε, απλώς καθιστά τα πράγματα χειρότερα.
Ο Στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί θέρετρα σε όλο τον κόσμο για την ανάπαυση και αναψυχή των στρατιωτών.
Σήμερα, ένας βρετανικός στρατός σε παρακμή αντιμετωπίζει το Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια ουσιαστικά σαν ξενοδοχείο.
Αυτό δεν ήταν ποτέ ο σκοπός τους, ούτε θα έπρεπε η Κύπρος να το αποδέχεται.
Αν η κυπριακή κυβέρνηση δεν μπορεί να το πει λόγω διπλωματικών υπολογισμών, τότε ο πρόεδρος Donald Trump και ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio θα έπρεπε να το πουν ξεκάθαρα: Περισσότερα από 65 χρόνια μετά την κυπριακή ανεξαρτησία, είναι καιρός να αποχωρήσουν οι βρετανικές δυνάμεις.
Δεν είναι επιθυμητές. Δεν είναι απαραίτητες. Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια θα πρέπει να αποτελούν αποκλειστικά κυρίαρχο έδαφος της Κύπρου, όπως κάθε κόκκος άμμου, από το Ακρωτήριο Αρναούτης μέχρι το Ριζοκάρπασο.
Οι βάσεις δεν χρειάζεται να εξαφανιστούν• οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να μισθώσουν κάποιες εγκαταστάσεις και να πληρώνουν ενοίκιο για πρόσβαση, όπως κάνουν σε μέρη όπως η Ρότα στην Ισπανία ή ο Κόλπος της Σούδας στην Ελλάδα.
Αλλά δεν θα πρέπει πλέον να υπάρχει καμία αμφιβολία: οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να ορίσουν το Ηνωμένο Βασίλειο ως κατοχική δύναμη στην Κύπρο, δίπλα στην Τουρκία, καταλήγει ο Rubin.
www.bankingnews.gr
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Rubin, λίγο μετά τα μεσάνυχτα της 2ας Μαρτίου 2026, ένα ιρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone), αφορμώμενο από τον Λίβανο, έπληξε τη βρετανική βάση της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας (RAF) στο Ακρωτήρι της Κύπρου.
Η επίθεση ήταν αδικαιολόγητη και απρόκλητη• οι Βρετανοί δεν έχουν χρησιμοποιήσει ούτε το Ακρωτήρι ούτε τη Δεκέλεια, που μαζί αποτελούν ένα Βρετανικό Υπερπόντιο Έδαφος που καταλαμβάνει το 3% της κυπριακής επικράτειας.
Η βρετανική αντίδραση στην επίθεση δείχνει ότι και η παρουσία τους στην Κύπρο είναι εξίσου αδικαιολόγητη.
Το Ηνωμένο Βασίλειο απέκτησε την κατοχή της Κύπρου από την Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877–78 και το Συνέδριο του Βερολίνου το 1878.
Τυπικά, οι Βρετανοί απλώς μίσθωσαν το κυπριακό έδαφος από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, καθώς η Υψηλή Πύλη χρειαζόταν τη βρετανική προστασία απέναντι στον ρωσικό επεκτατισμό.
Ωστόσο, λίγο μετά την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το Ηνωμένο Βασίλειο προσάρτησε επίσημα την Κύπρο.
Μετά από μια σύντομη εξέγερση της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) και στη συνέχεια έπειτα από διαπραγματεύσεις στο Λονδίνο και τη Ζυρίχη μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, της Τουρκίας, της Ελλάδας και Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, το Λονδίνο παραχώρησε στην Κύπρο ανεξαρτησία στις 16 Αυγούστου 1960, διατηρώντας όμως τον έλεγχο στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια.
Πράγματι, το Άρθρο 1 της Συνθήκης μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Κύπρου για την αναγνώριση της κυπριακής ανεξαρτησίας δήλωνε: «Το έδαφος της Δημοκρατίας της Κύπρου θα περιλαμβάνει το νησί της Κύπρου, μαζί με τα νησιά που βρίσκονται στα ανοικτά των ακτών της, με εξαίρεση τις δύο περιοχές… που αναφέρονται ως Κυρίαρχη Περιοχή Βάσεων Ακρωτηρίου και Κυρίαρχη Περιοχή Βάσεων Δεκέλειας».
Ήταν μια προσβλητική διάταξη, αλλά οι Κύπριοι αποφάσισαν ότι, με την ανεξαρτησία να διακυβεύεται, το τέλειο δεν έπρεπε να γίνει εχθρός του καλού.
Την εποχή εκείνη, το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν ακόμη παγκόσμια δύναμη, αν και σε παρακμή.
Τα περισσότερα αραβικά κράτη του Κόλπου ήταν ακόμη βρετανικά προτεκτοράτα, αν όχι αποικίες, όπως και η Νότια Υεμένη.
Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια αποτελούσαν σημαντικούς υλικοτεχνικούς κόμβους για τα βρετανικά συμφέροντα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
«Στις 16 Ιανουαρίου 1968, ο Sir Harold Wilson, πρωθυπουργός της Βρετανίας, ανακοίνωσε στο κοινοβούλιο: “Η ασφάλειά μας βρίσκεται θεμελιωδώς στην Ευρώπη και πρέπει να βασίζεται στη Βορειοατλαντική Συμμαχία”» μας υπενθυμίζει και συμπληρώνει: Έτσι ξεκίνησε η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από βάσεις «ανατολικά του Σουέζ».
Στη Μέση Ανατολή αυτό οδήγησε στη μεταφορά βρετανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο στις αμερικανικές δυνάμεις, καθώς και στην ανεξαρτησία των αραβικών κρατών του Κόλπου.
Δόγμα Kissinger
Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Henry Kissinger δεν είχε πρόβλημα με τη διατήρηση του βρετανικού ερείσματος στην Κύπρο.
Ο Kissinger έδινε μικρή σημασία στην κυπριακή κυριαρχία, όπως έδειξε αργότερα και η υποστήριξή του προς την Τουρκία κατά την αρπαγή εδαφών το 1974.
Η λογική του Kissinger, όπως πάντα, ήταν η realpolitik.
Η Σοβιετική Ένωση ήταν ο κύριος ανταγωνιστής της Αμερικής και οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε να επικεντρωθούν στην απειλή που αυτή αποτελούσε.
Αν το Ηνωμένο Βασίλειο μπορούσε να βοηθήσει στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου από τις Κυρίαρχες Περιοχές Βάσεών του στην Κύπρο, τότε ας είναι.
Άλλωστε, το σοβιετικό ναυτικό επιχειρούσε στην Ανατολική Μεσόγειο με την 5η Επιχειρησιακή Μοίρα που είχε βάση τη Σεβαστούπολη, αποτελώντας μια συνεχή πρόκληση -αν όχι απειλή- για τον 6ο Στόλο των ΗΠΑ.
Όσο η Βρετανία ήταν πρόθυμη να χρησιμοποιεί τις κυπριακές της κτήσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ήταν διατεθειμένοι να αφήσουν το καθεστώς του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας στο περιθώριο.
Και μετά ήλθε το Brexit
Σύμφωνα με τον Rubin, αυτό άλλαξε με το Brexit, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο αποχώρησε επίσημα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, της οποίας μέλη είναι τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος.
Η απόφαση του πρωθυπουργού Keir Starmer να παραιτηθεί από τις διεκδικήσεις στα Νησιά Τσάγκος, όποια κι αν ήταν τα κίνητρά του, έθεσε ερωτήματα λόγω των παραλληλισμών μεταξύ του Βρετανικού Εδάφους στον Ινδικό Ωκεανό και των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων.
Με τον Starmer να αρνείται στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας και να αρνείται, σε αντίθεση με τη Γαλλία, ακόμη και να στείλει αεροπλανοφόρο στην Ανατολική Μεσόγειο ή να αντιμετωπίσει την παράνομη ανάπτυξη τουρκικών F-16 στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο, το ερώτημα πλέον είναι αν υπάρχει οποιοσδήποτε στρατηγικός λόγος για το Ηνωμένο Βασίλειο να διατηρεί την αποικιακή του παρουσία στην Κύπρο.
Το γεγονός ότι ο πρόεδρος Emmanuel Macron επισκέφθηκε την Κύπρο για να δείξει στήριξη, ενώ ο Starmer δεν το έκανε, απλώς καθιστά τα πράγματα χειρότερα.
Ο Στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί θέρετρα σε όλο τον κόσμο για την ανάπαυση και αναψυχή των στρατιωτών.
Σήμερα, ένας βρετανικός στρατός σε παρακμή αντιμετωπίζει το Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια ουσιαστικά σαν ξενοδοχείο.
Αυτό δεν ήταν ποτέ ο σκοπός τους, ούτε θα έπρεπε η Κύπρος να το αποδέχεται.
Αν η κυπριακή κυβέρνηση δεν μπορεί να το πει λόγω διπλωματικών υπολογισμών, τότε ο πρόεδρος Donald Trump και ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio θα έπρεπε να το πουν ξεκάθαρα: Περισσότερα από 65 χρόνια μετά την κυπριακή ανεξαρτησία, είναι καιρός να αποχωρήσουν οι βρετανικές δυνάμεις.
Δεν είναι επιθυμητές. Δεν είναι απαραίτητες. Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια θα πρέπει να αποτελούν αποκλειστικά κυρίαρχο έδαφος της Κύπρου, όπως κάθε κόκκος άμμου, από το Ακρωτήριο Αρναούτης μέχρι το Ριζοκάρπασο.
Οι βάσεις δεν χρειάζεται να εξαφανιστούν• οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να μισθώσουν κάποιες εγκαταστάσεις και να πληρώνουν ενοίκιο για πρόσβαση, όπως κάνουν σε μέρη όπως η Ρότα στην Ισπανία ή ο Κόλπος της Σούδας στην Ελλάδα.
Αλλά δεν θα πρέπει πλέον να υπάρχει καμία αμφιβολία: οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να ορίσουν το Ηνωμένο Βασίλειο ως κατοχική δύναμη στην Κύπρο, δίπλα στην Τουρκία, καταλήγει ο Rubin.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών