Ενώ ο πρόεδρος της Fed, Jerome Powell, προσπαθεί να κατευνάσει τις ανησυχίες των αγορών, οι κορυφαίοι επενδυτικοί οίκοι και οι αναλυτές της Moody’s και της Goldman Sachs χτυπούν το «καμπανάκι» του κινδύνου.
Τις τελευταίες ημέρες, οι οικονομολόγοι αναθεώρησαν προς τα πάνω τις εκτιμήσεις κινδύνου για συρρίκνωση της αμερικανικής οικονομίας, εν μέσω έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και μιας αγοράς εργασίας που τον τελευταίο χρόνο παρουσιάζει σημάδια κόπωσης.
Το μοντέλο της Moody’s Analytics ανέβασε την πιθανότητα ύφεσης για τους επόμενους 12 μήνες στο 48,6%. Η Goldman Sachs αύξησε την εκτίμησή της στο 30%, η Wilmington Trust στο 45%, ενώ η EY Parthenon στο 40%, με την υποσημείωση ότι «αυτές οι πιθανότητες θα μπορούσαν να αυξηθούν ραγδαία σε περίπτωση μιας πιο παρατεταμένης ή σοβαρής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή».
Σε περιόδους κανονικότητας, ο κίνδυνος ύφεσης σε οποιοδήποτε διάστημα 12 μηνών κυμαίνεται γύρω στο 20%. Επομένως, αν και οι τρέχουσες προβλέψεις δεν αποτελούν βεβαιότητα, υποδηλώνουν σημαντικά αυξημένο ρίσκο.
Ο πόλεμος τροφοδοτεί τους φόβους
Η συζήτηση για οικονομική συρρίκνωση επιταχύνθηκε καθώς ο πόλεμος με το Ιράν παρατείνεται. Ιστορικά, σχεδόν σε κάθε ύφεση στις ΗΠΑ από τη Μεγάλη Ύφεση και μετά (με εξαίρεση την πανδημία του Covid), είχε προηγηθεί ένα πετρελαϊκό σοκ. Οι τιμές στα πρατήρια αυξήθηκαν κατά 1,02 δολάρια το γαλόνι τον τελευταίο μήνα (αύξηση 35%).
«Οι αρνητικές συνέπειες των υψηλών τιμών του πετρελαίου εκδηλώνονται πρώτες και γρήγορα», δήλωσε ο Mark Zandi, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics. «Αν οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα έως το τέλος του δεύτερου τριμήνου, αυτό θα μας ωθήσει σε ύφεση».
Προβλήματα στην αγορά εργασίας
Πέρα από τις τιμές της ενέργειας, η αγορά εργασίας αποτελεί κομβικό σημείο πίεσης. Η οικονομία των ΗΠΑ δημιούργησε μόλις 116.000 θέσεις εργασίας καθ' όλο το 2025, ενώ τον Φεβρουάριο χάθηκαν 92.000 θέσεις. Παρόλο που το ποσοστό ανεργίας παραμένει σταθερό στο 4,4%, αυτό οφείλεται κυρίως στην έλλειψη απολύσεων και όχι σε δυναμική προσλήψεων.
Επιπλέον, η ανάπτυξη είναι περιορισμένη, καθώς εξαιρώντας τον τομέα της υγείας, οι θέσεις εργασίας στους υπόλοιπους κλάδους μειώθηκαν κατά περισσότερο από μισό εκατομμύριο τον τελευταίο χρόνο.
Το δίλημμα του στασιμοπληθωρισμού
Ο συνδυασμός υψηλού πληθωρισμού και ασθενούς ανάπτυξης επαναφέρει τις μνήμες του στασιμοπληθωρισμού της δεκαετίας του '70. Ο Powell απέρριψε αυτόν τον χαρακτηρισμό, σημειώνοντας ότι τότε η ανεργία ήταν διψήφια και ο πληθωρισμός πολύ υψηλότερος.
Ωστόσο, η τρέχουσα κατάσταση μπορεί να περιγραφεί ως ελαφρύς στασιμοπληθωρισμός, μια κατάσταση λιγότερο έντονη, αλλά εξίσου επικίνδυνη. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη παραμένει χαμηλή, ειδικά στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα που πλήττονται περισσότερο από την ακρίβεια.
Ρωγμές στα θεμέλια
Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις, υπάρχουν παράγοντες που στηρίζουν την οικονομία. Τα κίνητρα από το νομοσχέδιο «One Big Beautiful Bill» του 2025 αναμένεται να ενισχύσουν την ανάπτυξη, ενώ η μείωση των ρυθμιστικών εμποδίων και οι επιστροφές φόρων ίσως βοηθήσουν τους καταναλωτές.
«Υπάρχει μια υποστηρικτική βάση», δήλωσε ο Dan North της Allianz. «Αυτό με κάνει διστακτικό στο να χρησιμοποιήσω τη λέξη από "Υ" (Ύφεση), αλλά σίγουρα βλέπουμε μια επιβράδυνση φέτος».
Σχόλια αναγνωστών