Σχετικά Άρθρα
Διπλό χτύπημα στην Ευρώπη - Ο καύσωνας μετατρέπεται σε ενεργειακή κρίση - «Παραλύουν» τα ποτάμια, νέο κύμα ακρίβειας
«Όχι» στο ευρώ από τον Τσέχο κεντρικό τραπεζίτη: «Πρόωρη ένταξη, θα φέρει κύμα ακρίβειας»
Ένα εφιαλτικό κοκτέιλ ακραίας ζέστης και οικονομικού σοκ απειλεί να μετατρέψει το φετινό καλοκαίρι στο πιο ακριβό των τελευταίων ετών για τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.
Μέσα σε μόλις τέσσερις εβδομάδες, ο πρωτοφανής καύσωνας του Ιουνίου «έκαψε» τις σοδειές της γηραιάς ηπείρου, εξαφανίζοντας σχεδόν 9 εκατ. τόνους δημητριακών και αφήνοντας πίσω του μια «μαύρη τρύπα» που ξεπερνά τα 2 δισ. ευρώ. Με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 43°C και την παραγωγή σε βασικά αγροτικά κέντρα όπως η Γαλλία και η Ουγγαρία να καταρρέει, το πλήγμα πέφτει πλέον σαν ντόμινο στην εφοδιαστική αλυσίδα — προαναγγέλλοντας ένα νέο κύμα ανατιμήσεων που θα χτυπήσει απευθείας το καθημερινό ψωμί, τα κτηνοτροφικά προϊόντα και το βασικό καλάθι της νοικοκυράς.
Οι προβλέψεις… σοκ
Σύμφωνα με την Coceral, την Ευρωπαϊκή Ένωση Εμπόρων Δημητριακών, σχεδόν 9 εκατ. τόνοι αφαιρέθηκαν από τις προβλέψεις για την παραγωγή δημητριακών στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο μέσα στις τέσσερις εβδομάδες που ακολούθησαν τον καύσωνα.
Ανάλυση της Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) αποτίμησε τη χαμένη παραγωγή σε περίπου 2,1 δισ. ευρώ σε εθνικές τιμές παραγωγού για το σιτάρι, το κριθάρι, το καλαμπόκι και άλλα δημητριακά, ή περίπου στο 5% με βάση τις εκτιμήσεις της αξίας παραγωγής για το 2025.
Ο καύσωνας έπληξε το σιτάρι κατά την κρίσιμη περίοδο του γεμίσματος των καρπών στη κεντρική και νότια Γαλλία, τη νότια Γερμανία, την Αυστρία, την Πολωνία και την Ουγγαρία, ανέφερε η Coceral. Το εαρινό κριθάρι επηρεάστηκε περισσότερο από το χειμερινό, το οποίο είχε αναπτυχθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος του πριν ανέβουν οι θερμοκρασίες.
Ο θερμότερος Ιούνιος που έχει καταγραφεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη ακολούθησε μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Στη Γαλλία, το θερμόμετρο άγγιξε μέγιστες τιμές άνω των 43°C και στην Ουγγαρία η κορύφωση ξεπέρασε τους 40°C.
Ο Benoît Merlo, ο οποίος καλλιεργεί δημητριακά και εκτρέφει βοοειδή σε μια βιολογική εκμετάλλευση 300 εκταρίων στην περιοχή Ain της ανατολικής Γαλλίας, δήλωσε ότι πέρασε μια δεκαετία προσπαθώντας να προστατεύσει τη φάρμα του από τις πιο θερμές και ξηρές συνθήκες.
«Εργάζομαι στη φάρμα μου εδώ και 10 χρόνια για να την κάνω πιο ανθεκτική μέσω καλλιεργειών εδαφοκάλυψης, αμειψισποράς (εναλλαγής καλλιεργειών) και ειδών προσαρμοσμένων σε πιο θερμές και ξηρές συνθήκες», ανέφερε. «Αλλά με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 38°C για εβδομάδες, τα πάντα καταρρέουν. Αναμένω απώλειες αποδόσεων τουλάχιστον 50%, ή ακόμη και 70%, για ορισμένες καλλιέργειες, όπως η σόγια. Δεν κατευθυνόμαστε απλώς προς μια κατάρρευση — είμαστε ήδη εκεί».
Περίπου η μισή από τη μείωση στις προβλέψεις για τα δημητριακά της Ευρώπης προήλθε από το καλαμπόκι, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για ζωοτροφές και επηρεάστηκε κατά τη φάση της επικονίασης στη Γαλλία και την Ουγγαρία. Η Coceral περιέκοψε την πρόβλεψή της για τη σοδειά καλαμποκιού σε ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο από 57,2 εκατ. τόνους σε 52,7 εκατ. τόνους.
Η ΕΕ είναι καθαρός εισαγωγέας του προϊόντος σε χρονιές κακής σοδειάς, πράγμα που σημαίνει ότι το έλλειμμα θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση για φορτία από προμηθευτές όπως η Ουκρανία και η Βραζιλία.
Μετακύλιση του κόστους
Η μειωμένη γαλλική σοδειά θα μπορούσε επίσης να περιορίσει την ποσότητα σιταριού που είναι διαθέσιμη για εξαγωγές προς αγοραστές στη βόρεια και δυτική Αφρική, ενώ το υψηλότερο κόστος των ζωοτροφών είναι πιθανό να μετακυλιστεί στους κτηνοτρόφους τους επόμενους μήνες.
Στη Γαλλία αναλογούσε σχεδόν το ήμισυ της ζημιάς στις καλλιέργειες δημητριακών. Η πρόβλεψή της μειώθηκε κατά 4,1 εκατ. τόνους, αξίας περίπου 891 εκατ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές.
Το μεγαλύτερο μέρος της μείωσής της προήλθε από το καλαμπόκι, για το οποίο η πρόβλεψη αναθεωρήθηκε προς τα κάτω κατά 3,35 εκατ. τόνους, στα 9,4 εκατ. τόνους — επίπεδο χαμηλότερο ακόμη και από την παραγωγή κατά τη σοβαρή ξηρασία του 2022.
Η Ουγγαρία υπέστη το δεύτερο μεγαλύτερο πλήγμα, με την πρόβλεψη για τα δημητριακά της να μειώνεται κατά 2,4 εκατ. τόνους, αξίας περίπου 444 εκατ. ευρώ. Η Ισπανία έχασε επιπλέον 1,4 εκατ. τόνους, αξίας 276 εκατ. ευρώ, ενώ η πρόβλεψη της Γερμανίας μειώθηκε περίπου κατά το ίδιο ποσό, που ισοδυναμεί με παραγωγή 233 εκατ. ευρώ.
Ο αντίκτυπος θα μπορούσε να επιδεινωθεί για τους Ούγγρους αγρότες, επειδή οι εγχώριες τιμές παραγωγού υποχώρησαν καθώς πλησίαζε η συγκομιδή, με το φθηνότερο σιτάρι από τη Μαύρη Θάλασσα να πιέζει την αγορά. Αυτό αφήνει τους καλλιεργητές αντιμέτωπους με την απώλεια παραγωγής χωρίς τη μερική αντιστάθμιση από τις υψηλότερες τιμές, τις οποίες ενδέχεται να εισπράξουν ορισμένοι Γάλλοι αγρότες.
«Αυτό θα πλήξει τις τσέπες των αγροτών, μειώνοντας το εισόδημά τους και υπονομεύοντας παράλληλα την ευρωπαϊκή επισιτιστική ασφάλεια», δήλωσε ο Tom Lancaster, αναλυτής της ECIU για τη γη, τα τρόφιμα και τη γεωργία.
Η εκτίμηση της ECIU αντιπροσωπεύει την εμπορική αξία της παραγωγής που αφαιρέθηκε από τις προβλέψεις συγκομιδής και όχι την απώλεια των αγροτικών κερδών. Οι υψηλότερες τιμές ενδέχεται να αποζημιώσουν ορισμένους καλλιεργητές των οποίων οι σοδειές επιβίωσαν, ενώ άλλοι μπορεί να είχαν προπωλήσει τα δημητριακά τους πριν ανέβουν οι τιμές.
Οι αναθεωρήσεις προς τα πάνω για τις σοδειές στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ιταλία και τη Φινλανδία περιόρισαν τη καθαρή μεταβολή στην αξία της αναμενόμενης ευρωπαϊκής παραγωγής σε περίπου 1,79 δισ. ευρώ. Η ανάλυση τοποθέτησε τη μικτή αξία των χαμένων καλλιεργειών μεταξύ 2 δισ. και 2,3 δισ. ευρώ υπό διαφορετικές παραδοχές τιμών.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών