Τελευταία Νέα
Αναλύσεις – Εκθέσεις

Κόκκινος συναγερμός στην Ευρώπη για ενεργειακό σοκ – Απίστευτο δράμα με διακοπές ρεύματος και δελτίο στο αέριο

Κόκκινος συναγερμός στην Ευρώπη για ενεργειακό σοκ – Απίστευτο δράμα με διακοπές ρεύματος και δελτίο στο αέριο
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε το Reuters στις 21 Σεπτεμβρίου, οι χονδρικές τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν αυξημένες κατά περισσότερο από 140% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που εντείνει τις ανησυχίες και για νέες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη
Σε αυξημένη επιφυλακή θέτει τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Κομισιόν, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μιας νέας ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι διαταραχές στις διεθνείς ροές LNG και η εκτίναξη των τιμών του φυσικού αερίου δημιουργούν ένα ιδιαίτερα εύθραυστο σκηνικό ενόψει του χειμώνα.
Σε επιστολή προς τους υπουργούς Ενέργειας των «27», ο Ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Dan Jørgensen καλεί τις κυβερνήσεις να εξετάσουν μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν την κατανάλωση φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και να συνεχίσουν τις προσπάθειες για την πλήρωση των αποθηκών.
«Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια κρίση τιμών που συνδέεται με κρίση προσφοράς», αναφέρει ο Jørgensen στην επιστολή του, σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται το περιεχόμενό της.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι, μολονότι δεν διαπιστώνεται αυτή τη στιγμή άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού, η εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα εξακολουθεί να την καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτη στις γεωπολιτικές αναταράξεις και στις απότομες μεταβολές των διεθνών αγορών.
Qatar LNG exports: Al Daayen cruza Ormuz hacia China
Οι τιμές του αερίου έχουν υπερδιπλασιαστεί - Φόβος για κατάρρευση της ζήτησης

Η ενεργειακή πίεση είναι ήδη εμφανής στις αγορές.
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατακόρυφα από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου το ευρωπαϊκό benchmark TTF κινήθηκε πάνω από τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την ενεργειακή κρίση του 2022-2023.
Στις 31 Αυγούστου, το συμβόλαιο TTF Οκτωβρίου είχε φθάσει ενδοσυνεδριακά τα 70,85 ευρώ/MWh.
Σύμφωνα με στοιχεία του Reuters στις 21 Σεπτεμβρίου, οι χονδρικές τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη ήταν αυξημένες κατά περισσότερο από 140% σε ετήσια βάση, εξέλιξη που εντείνει τις ανησυχίες και για νέες πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη.
Η άνοδος του ενεργειακού κόστους έχει επανέλθει έτσι στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι ένα παρατεταμένο περιβάλλον υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου επιβαρύνει το κόστος παραγωγής και την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ενώ οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με εκ νέου πιέσεις για μέτρα προστασίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-09-26_204629.png
Σε υψηλά επίπεδα οι διεθνείς τιμές LNG: το ασιατικό benchmark JKM ξεπέρασε τα 27 δολάρια/MMBtu στα μέσα Σεπτεμβρίου, αντανακλώντας τις ανησυχίες για την προσφορά και τις διαταραχές στις ροές από τη Μέση Ανατολή

Στο επίκεντρο το LNG και τα Στενά του Hormuz

Κρίσιμος παράγοντας στην εξίσωση είναι η αγορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), από την οποία η Ευρώπη εξαρτάται πλέον σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών προμηθειών.
Οι αναταράξεις στον Περσικό Κόλπο έχουν περιορίσει τη διαθεσιμότητα φορτίων LNG και έχουν ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για διαθέσιμες ποσότητες.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα Στενά του Hormuz, από όπου υπό φυσιολογικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG.
Οι διαταραχές στην περιοχή έχουν επηρεάσει ιδιαίτερα τις εξαγωγές από το Κατάρ και έχουν προσθέσει σημαντικό γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις ευρωπαϊκές τιμές.
Η Ευρώπη βρίσκεται πάντως σήμερα σε καλύτερη θέση όσον αφορά τις εναλλακτικές υποδομές εισαγωγής σε σχέση με το 2022, καθώς έχει αυξήσει τη δυνατότητα παραλαβής LNG και έχει διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας. Αυτό μειώνει τον άμεσο κίνδυνο φυσικής έλλειψης φυσικού αερίου, χωρίς όμως να εξαλείφει τον κίνδυνο πολύ υψηλών τιμών, ιδιαίτερα σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα ή νέων διαταραχών στην παγκόσμια αγορά.
QatarEnergy Orders LNG Ships to Wait Outside Strait of Hormuz Until Day ...
Σημαντικά χαμηλότερα τα ευρωπαϊκά αποθέματα

Ιδιαίτερα δύσκολη αποδεικνύεται φέτος και η πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τις 21 Σεπτεμβρίου έδειχναν τις αποθήκες της ΕΕ περίπου στο 70,1% της συνολικής δυναμικότητάς τους, με περίπου 794 TWh φυσικού αερίου σε απόθεμα. Το επίπεδο αυτό ήταν περίπου 15,6 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από τον μέσο όρο της προηγούμενης πενταετίας, ο οποίος για την ίδια ημερομηνία βρισκόταν κοντά στο 85,7%.
Ήδη στα τέλη Αυγούστου, οι αποθήκες της ΕΕ βρίσκονταν περίπου στο 65%, στο χαμηλότερο επίπεδο για την εποχή εδώ και πολλά χρόνια. Η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη: σε ορισμένες μεγάλες αγορές, όπως η Γερμανία, τα επίπεδα αποθήκευσης είναι αισθητά χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το πρόβλημα επιτείνει η ασυνήθιστη διάρθρωση της αγοράς. Υπό κανονικές συνθήκες, οι εταιρείες αγοράζουν φθηνότερο φυσικό αέριο το καλοκαίρι, το αποθηκεύουν και το πωλούν ακριβότερα τον χειμώνα.
Φέτος, όμως, οι άμεσες τιμές έχουν κατά περιόδους κινηθεί πολύ κοντά ή ακόμη και υψηλότερα από τις τιμές των χειμερινών συμβολαίων.
Έτσι μειώνεται ή εξαφανίζεται το οικονομικό κίνητρο για αποθήκευση: για έναν προμηθευτή μπορεί να είναι πιο συμφέρον να πουλήσει το αέριο άμεσα παρά να πληρώσει το κόστος αποθήκευσής του για να το διαθέσει αργότερα.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-09-26_204400.png
Τι προβλέπει πλέον ο ευρωπαϊκός κανονισμός

Το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο εξακολουθεί να διατηρεί ως βασικό στόχο την πλήρωση των αποθηκών στο 90%, αλλά από το 2025 προβλέπει μεγαλύτερη ευελιξία.
Ο στόχος δεν χρειάζεται πλέον να επιτυγχάνεται σε μία συγκεκριμένη ημερομηνία, αλλά μπορεί να καλυφθεί οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου. Σε περίπτωση δύσκολων συνθηκών στην αγορά, ένα κράτος-μέλος μπορεί να αποκλίνει από τον στόχο έως και κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Επιπλέον, σε περίπτωση επίμονων δυσμενών συνθηκών και εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια εφοδιασμού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τη δυνατότητα, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξης, να επιτρέψει πρόσθετη απόκλιση έως πέντε ποσοστιαίων μονάδων για μία περίοδο πλήρωσης.
Η αλλαγή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία στην τρέχουσα συγκυρία. Η Κομισιόν επιδιώκει να αποφύγει το ενδεχόμενο οι εταιρείες και τα κράτη να αναγκαστούν να αγοράσουν πολύ μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου σε σύντομο χρονικό διάστημα μόνο και μόνο για να επιτύχουν έναν αυστηρό στόχο αποθήκευσης, προκαλώντας έτσι νέα άνοδο των τιμών.
Στιγμιότυπο_οθόνης_2026-09-26_204956.png
Στο τραπέζι και η μείωση της ζήτησης

Ο Jørgensen καλεί παράλληλα τις κυβερνήσεις, όπου κρίνεται απαραίτητο, να συνεχίσουν ή να επαναφέρουν μέτρα που μπορούν είτε να στηρίξουν τις εισαγωγές φυσικού αερίου στις αποθήκες είτε να μειώσουν τη ζήτηση για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια «για όσο διάστημα απαιτείται».
Τα μέτρα αυτά δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκη υποχρεωτικές περικοπές στην κατανάλωση.
Μπορούν να περιλαμβάνουν κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας, περιορισμό της κατανάλωσης κατά τις ώρες αιχμής, καλύτερη διαχείριση της βιομηχανικής ζήτησης, επιτάχυνση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών και, όπου είναι οικονομικά σκόπιμο, μηχανισμούς που διευκολύνουν την πλήρωση των αποθηκών.
Η Ευρώπη έχει ήδη μειώσει σημαντικά την κατανάλωση φυσικού αερίου σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση, κάτι που αποτελεί βασικό παράγοντα ανθεκτικότητας. Ωστόσο, οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι η χαμηλότερη ζήτηση θα παραμείνει κρίσιμο εργαλείο εάν οι διεθνείς προμήθειες LNG εξακολουθήσουν να βρίσκονται υπό πίεση.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι πλέον και οικονομικός

Η εικόνα είναι επομένως διαφορετική από εκείνη τυο 2022.
Η ΕΕ διαθέτει περισσότερες εναλλακτικές οδούς προμήθειας, μεγαλύτερη δυνατότητα εισαγωγής LNG και χαμηλότερη συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου. Για τον λόγο αυτό οι ευρωπαϊκές αρχές δεν μιλούν αυτή τη στιγμή για άμεσο κίνδυνο γενικευμένης έλλειψης.
Ο βασικός κίνδυνος είναι ένας συνδυασμός χαμηλών αποθεμάτων, υψηλών διεθνών τιμών και νέων διαταραχών στην προσφορά. Ένας ψυχρότερος από το συνηθισμένο χειμώνας, μια παρατεταμένη κρίση στον Περσικό Κόλπο ή προβλήματα σε άλλους βασικούς προμηθευτές θα μπορούσαν να αυξήσουν απότομα τη ζήτηση για LNG και να προκαλέσουν νέο κύκλο ανατιμήσεων.
Η παρέμβαση της Κομισιόν δείχνει έτσι ότι οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν πλέον την προετοιμασία για τον χειμώνα όχι μόνο ως ζήτημα ενεργειακής επάρκειας, αλλά και ως προσπάθεια να αποτραπεί μια νέα αυτοτροφοδοτούμενη άνοδος των τιμών: οι χαμηλές αποθήκες αυξάνουν την ανάγκη για αγορές, οι αυξημένες αγορές πιέζουν τις τιμές προς τα πάνω και οι υψηλότερες τιμές καθιστούν ακόμη ακριβότερη την πλήρωση των ίδιων των αποθηκών.
Το κρίσιμο στοίχημα των επόμενων εβδομάδων θα είναι επομένως να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού και το κόστος — ώστε η Ευρώπη να μπει στον χειμώνα με επαρκές ενεργειακό απόθεμα, χωρίς η προσπάθεια δημιουργίας αυτού του αποθέματος να προκαλέσει από μόνη της μια νέα κρίση τιμών.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης