Σε χαμηλές πτήσεις κινείται η ρύθμιση που μπορεί να ανοίξει τη δυνατότητα σε 65.000 αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες να λάβουν επικουρική σύνταξη
Πανάκεια για συντομότερη συνταξιοδότηση, αλλά και αύξηση των συντελεστών των κύριων και επικουρικών συντάξεων, αποτελεί η εξαγορά πλασματικών ετών, η οποία ωστόσο κρύβει και παγίδες.
Κυριότερη είναι το υψηλό κόστος αναγνώρισης των πλασματικών ετών για την συμπλήρωση της 40ετίας που αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα, αλλά εν μέρει οδηγεί σε λανθασμένες επιλογές.
Η εύκολη λύση
Με αυτά τα δεδομένα, πολλοί ασφαλισμένοι του ιδιωτικοί τομέα επιλέγουν την εύκολη λύση των δωρεάν πλασματικών ετών (ανεργία και ασθένεια από 300 ημέρες, εφεδρεία στο στρατό κ.α.), με αποτέλεσμα να μειώνονται οι τελικές αποδοχές.
Με 2 έτη δωρεάν για ανεργία και ασθένεια, κάποιος συμπληρώνει την προϋπόθεση των 40 ετών ασφάλισης για συνταξιοδότηση στο 62ο έτος της ηλικίας (με πραγματικά έτη εργασίας ή και εξαγορά κάποιων πλασματικών μέχρι το 38ο έτος), ωστόσο η ανταποδοτική σύναξη δεν θα είναι 50,01% επί του μέσου όρου των αποδοχών από το 2002 μέχρι και τον μήνα της κατάθεσης της αίτησης συνταξιοδότησης, όπως θα ήταν με 40 η εξαγορασμένα πλασματικά), αλλά 44,91%.
Στην συγκριμένη περίπτωση, για μέσο μισθό 2.000 ευρώ (μαζί με τον ενδιάμεσο πληθωρισμό από το 2002), οι απώλειες με τα 2 δωρεάν πλασματικά μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ το μήνα στη σύνταξη.
Αν κάποιος μισθωτός ζητήσει αναγνώριση πλασματικών ετών για παιδιά, πτυχίο κλπ, θα κληθεί να πληρώσει 20% επί του μεικτού μισθού ή πάνω από 400 ευρώ για κάθε μήνα, εάν ο μεικτός μισθός του προηγούμενου της αίτησης μήνα είναι 2.000 ευρώ.
Με μόλις 185 ευρώ
Αντίθετα, για τον ελεύθερο επαγγελματία είναι μόλις 185 ευρώ το μήνα (στην κατώτατη ασφαλιστική κλάση που ακολουθεί το 88% των ασφαλισμένων) και 11.100 ευρώ την 5ετία. (Βεβαίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα λάβουν αναλογικά μικρότερες αποδοχές).
Με αυτά τα δεδομένα, ο ελεύθερος επαγγελματίας είναι προτιμότερο να εξαγοράσει χρόνο ασφάλισης παρά να τον διανύσει, καθώς σαν εν ενεργεία πληρώνει σχεδόν 85 ευρώ παραπάνω για την κάλυψη υγείας και την ασφάλιση έναντι της ανεργίας (ή 45% υψηλότερα).
Υπό αυτά τα δεδομένα πολλοί εργαζόμενοι συνταξιοδοτούνται με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης, κάτι που αφορά όσους θεμελίωσαν με τον προηγούμενο καθέτως και σαφώς πριν την πλήρη εφαρμογή του γ’ μνημονίου, όπως είναι οι εργαζόμενοι στις τράπεζες και τις ΔΕΚΟ (ασφαλισμένοι στα Ειδικά Ταμεία), ή καταφεύγουν στην χρήση των δωρεάν πλασματικών (εφεδρεία στρατού, ανεργία, ασθένεια κ.α.)
Στην πρώτη περίπτωση οι απώλειες είναι σημαντικές καθώς από το 35ο έτος και μετά η προσαύξηση επί της ανταποδοτικής σύνταξης είναι 2,55% για κάθε έτος ή 12,75% την 5ετία, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, ναι μεν ο ασφαλισμένος θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα (π.χ. 40ετία στο 62ο έτος της ηλικίας), ωστόσο το κλάσμα της ανταποδοτικής σύνταξης θα βγει χωρίς τα δωρεάν πλασματικά.
Για παράδειγμα με 2 δωρεάν έτη ωσάν να ασφαλίστηκε 38 και όχι 40 χρόνια.
Αναγνωρίζοντας 20 μήνες στρατιωτικής θητείας, συμπληρώνει κανείς δύο πλασματικά έτη καθώς για τον χρόνο της στρατιωτικής θητείας υπολογίζονται 30 ημέρες κάθε μήνα. Ενώ ο ΕΦΚΑ απαιτεί 25 ημέρες για την αναγνώριση ενός μήνα και 300 ημέρες ασφάλισης για τον αναγνωρίσει εντός πλασματικού έτους. Άρα, η αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας προσφέρεται με «έκπτωση» 20%.
Αναγνώριση πλασματικών για λήψη επικουρικής σύνταξης
Πάντως σε χαμηλές πτήσεις κινείται η ρύθμιση που μπορεί να ανοίξει τη δυνατότητα σε 65.000 αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες να λάβουν επικουρική σύνταξη, καθώς τους λείπουν 2 ως 5 χρόνια ασφάλισης.
Η ρύθμιση προβλέπει τη συμπλήρωση του ελάχιστου ορίου των 15 ετών, όπως ισχύει και για την κύρια σύνταξη ώστε να μπορεί κάποιος που έχει λιγότερα χρόνια στην επικούριση, να μπορέσει να λάβει επικουρική σύνταξη.
Σημειώνεται ότι η επικουρική ασφάλιση αφορά μισθωτούς εργαζόμενους με συνέπεια χιλιάδες συνταξιούχοι ελεύθεροι επαγγελματίες που στο παρελθόν είχαν και μισθωτή εργασία να μην μπορούν να λάβουν την επικουρική τους σύνταξη αν δεν έχουν συμπληρώσει σε μισθωτή εργασία τις ελάχιστες 4.500 ημέρες επικουρικής ασφάλισης.
Οι προϋποθέσεις για την λήψη επικουρικής σύνταξης και εξαγοράς πλασματικών ετών θα είναι αντίστοιχες με εκείνες που ισχύουν για την λήψη κύριας σύνταξης:
1. Η συμπλήρωση 3.600 ημερών πραγματικής ασφάλισης στον επικουρικό φορέα
2. Η εξαγορά με κόστος 6% επί των τελευταίων αποδοχών του ασφαλισμένου και ελάχιστες αποδοχές στο ύψος του κατώτατου μισθού.
Σχετικά με τον χρόνο ασφάλισης, υπάρχουν οι εξής τρεις κατηγορίες:
1. Ο χρόνος πραγματικής (υποχρεωτικής) ασφάλισης
2. Ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης
3. Ο αναγνωριζόμενος χρόνος πλασματικής ασφάλισης
Επομένως, η άσκηση του δικαιώματος αναγνώρισης εναπόκειται στην πρωτοβουλία του ασφαλισμένου στις ακόλουθες περιπτώσεις:
1. Η στρατιωτική θητεία είναι η πιο συνηθισμένη αναγνώριση πλασματικού χρόνου για τους άνδρες. Ειδικά όταν αναγνωρίζονται 30 ημέρες το μήνα και 360 το έτος (στράτευσης), ενώ ο ΕΦΚΑ μισθωτών (ΙΚΑ) αναγνωρίζει μόλις 300 ένσημα (25 ανά μήνα) ανεξαρτήτως πόσες ημέρες μέσα στον χρόνο εργάζεται κάποιος.
2. Γονική άδεια ανατροφής παιδιών.
3. Επιδοτούμενη ασθένεια είναι δωρεάν και αφορά μόνο τη θεμελίωση (π.χ. για τα 40 έτη), αλλά όχι και για προσαύξηση (το κλάσμα της ανταποδοτικός σύνταξης θα παραμείνει π.χ. στα 39 έτη όταν η ασθένεια αφορά σε 12 μήνες)
4. Επιδοτούμενη ανεργία (όπως και η ασθένεια είναι δωρεάν αλλά δεν υπολογίζεται στην προσαύξηση της σύνταξης). Κάποιος μπορεί να αναγνωρίσει ως 300 ημέρες ανεργίας.
5. Εκπαιδευτική άδεια άνευ αποδοχών έως 600 μέρες.
6. Χρόνος σπουδών για την απόκτηση ενός μόνο πτυχίου ανώτερης, ανώτατης σχολής ή μεταλυκειακής Σχολής.
Προϋπόθεση να μην υπάρχει παράλληλη ασφάλιση (π.χ. εργασία κατά τη φοίτηση). Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί και στο γεγονός ότι δεν είναι δυνατή η αναγνώριση του χρόνου σπουδών αν δεν αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ή δίπλωμα
7. Κενά ασφάλισης. Αναγνωρίζεται το σύνολο του χρόνου
8. Χρόνος Κύησης-Λοχείας. Μόνο για θεμελίωση, όχι για προσαύξηση.
9. Χρόνοι από τα τέκνα: 300 ημέρες για το πρώτο παιδί και 600 ημέρες για κάθε επόμενο παιδί μέχρι το τρίτο ήτοι στο σύνολο μέχρι 5 έτη.
10. Χρόνος μαθητείας. Έως 2 έτη
11. Χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης
12. Χρόνος σύνταξης αναπηρίας
Έτσι εξαγοράζοντας 900 ημέρες επικουρικής ασφάλισης (3 έτη) ένας συνταξιούχος ελεύθερος επαγγελματίας θα μπορεί να λάβει και επικουρική σύνταξη.
Το κατώτατο κόστος θα διαμορφωθεί τα 49,8 ευρώ το μήνα και θα μπορεί να φτάσει στα 1.729,8 ευρώ.
Η εξόφληση θα μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε με παρακράτηση από τη σύνταξη.
Η εξαγορά συμφέρει τους ασφαλισμένους που έχουν καλές συντάξιμες αποδοχές με βάση τις εισφορές που είχαν πληρώσει στον επικουρικό φορέα.
Κι αυτό γιατί εάν οι συντάξιμες αποδοχές είναι πολύ χαμηλές τότε.
Αν υπάρχει ασφάλιση σε επαγγελματικό ταμείο, ο χρόνος αυτός συνυπολογίζεται για να συμπληρωθεί η απαιτούμενη 15ετία και η σύνταξη βγαίνει με διατάξεις διαδοχικής ασφάλισης.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Κυριότερη είναι το υψηλό κόστος αναγνώρισης των πλασματικών ετών για την συμπλήρωση της 40ετίας που αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα, αλλά εν μέρει οδηγεί σε λανθασμένες επιλογές.
Η εύκολη λύση
Με αυτά τα δεδομένα, πολλοί ασφαλισμένοι του ιδιωτικοί τομέα επιλέγουν την εύκολη λύση των δωρεάν πλασματικών ετών (ανεργία και ασθένεια από 300 ημέρες, εφεδρεία στο στρατό κ.α.), με αποτέλεσμα να μειώνονται οι τελικές αποδοχές.
Με 2 έτη δωρεάν για ανεργία και ασθένεια, κάποιος συμπληρώνει την προϋπόθεση των 40 ετών ασφάλισης για συνταξιοδότηση στο 62ο έτος της ηλικίας (με πραγματικά έτη εργασίας ή και εξαγορά κάποιων πλασματικών μέχρι το 38ο έτος), ωστόσο η ανταποδοτική σύναξη δεν θα είναι 50,01% επί του μέσου όρου των αποδοχών από το 2002 μέχρι και τον μήνα της κατάθεσης της αίτησης συνταξιοδότησης, όπως θα ήταν με 40 η εξαγορασμένα πλασματικά), αλλά 44,91%.
Στην συγκριμένη περίπτωση, για μέσο μισθό 2.000 ευρώ (μαζί με τον ενδιάμεσο πληθωρισμό από το 2002), οι απώλειες με τα 2 δωρεάν πλασματικά μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ το μήνα στη σύνταξη.
Αν κάποιος μισθωτός ζητήσει αναγνώριση πλασματικών ετών για παιδιά, πτυχίο κλπ, θα κληθεί να πληρώσει 20% επί του μεικτού μισθού ή πάνω από 400 ευρώ για κάθε μήνα, εάν ο μεικτός μισθός του προηγούμενου της αίτησης μήνα είναι 2.000 ευρώ.
Με μόλις 185 ευρώ
Αντίθετα, για τον ελεύθερο επαγγελματία είναι μόλις 185 ευρώ το μήνα (στην κατώτατη ασφαλιστική κλάση που ακολουθεί το 88% των ασφαλισμένων) και 11.100 ευρώ την 5ετία. (Βεβαίως οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα λάβουν αναλογικά μικρότερες αποδοχές).
Με αυτά τα δεδομένα, ο ελεύθερος επαγγελματίας είναι προτιμότερο να εξαγοράσει χρόνο ασφάλισης παρά να τον διανύσει, καθώς σαν εν ενεργεία πληρώνει σχεδόν 85 ευρώ παραπάνω για την κάλυψη υγείας και την ασφάλιση έναντι της ανεργίας (ή 45% υψηλότερα).
Υπό αυτά τα δεδομένα πολλοί εργαζόμενοι συνταξιοδοτούνται με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης, κάτι που αφορά όσους θεμελίωσαν με τον προηγούμενο καθέτως και σαφώς πριν την πλήρη εφαρμογή του γ’ μνημονίου, όπως είναι οι εργαζόμενοι στις τράπεζες και τις ΔΕΚΟ (ασφαλισμένοι στα Ειδικά Ταμεία), ή καταφεύγουν στην χρήση των δωρεάν πλασματικών (εφεδρεία στρατού, ανεργία, ασθένεια κ.α.)
Στην πρώτη περίπτωση οι απώλειες είναι σημαντικές καθώς από το 35ο έτος και μετά η προσαύξηση επί της ανταποδοτικής σύνταξης είναι 2,55% για κάθε έτος ή 12,75% την 5ετία, ενώ στη δεύτερη περίπτωση, ναι μεν ο ασφαλισμένος θεμελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωμα (π.χ. 40ετία στο 62ο έτος της ηλικίας), ωστόσο το κλάσμα της ανταποδοτικής σύνταξης θα βγει χωρίς τα δωρεάν πλασματικά.
Για παράδειγμα με 2 δωρεάν έτη ωσάν να ασφαλίστηκε 38 και όχι 40 χρόνια.
Αναγνωρίζοντας 20 μήνες στρατιωτικής θητείας, συμπληρώνει κανείς δύο πλασματικά έτη καθώς για τον χρόνο της στρατιωτικής θητείας υπολογίζονται 30 ημέρες κάθε μήνα. Ενώ ο ΕΦΚΑ απαιτεί 25 ημέρες για την αναγνώριση ενός μήνα και 300 ημέρες ασφάλισης για τον αναγνωρίσει εντός πλασματικού έτους. Άρα, η αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας προσφέρεται με «έκπτωση» 20%.
Αναγνώριση πλασματικών για λήψη επικουρικής σύνταξης
Πάντως σε χαμηλές πτήσεις κινείται η ρύθμιση που μπορεί να ανοίξει τη δυνατότητα σε 65.000 αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες να λάβουν επικουρική σύνταξη, καθώς τους λείπουν 2 ως 5 χρόνια ασφάλισης.
Η ρύθμιση προβλέπει τη συμπλήρωση του ελάχιστου ορίου των 15 ετών, όπως ισχύει και για την κύρια σύνταξη ώστε να μπορεί κάποιος που έχει λιγότερα χρόνια στην επικούριση, να μπορέσει να λάβει επικουρική σύνταξη.
Σημειώνεται ότι η επικουρική ασφάλιση αφορά μισθωτούς εργαζόμενους με συνέπεια χιλιάδες συνταξιούχοι ελεύθεροι επαγγελματίες που στο παρελθόν είχαν και μισθωτή εργασία να μην μπορούν να λάβουν την επικουρική τους σύνταξη αν δεν έχουν συμπληρώσει σε μισθωτή εργασία τις ελάχιστες 4.500 ημέρες επικουρικής ασφάλισης.
Οι προϋποθέσεις για την λήψη επικουρικής σύνταξης και εξαγοράς πλασματικών ετών θα είναι αντίστοιχες με εκείνες που ισχύουν για την λήψη κύριας σύνταξης:
1. Η συμπλήρωση 3.600 ημερών πραγματικής ασφάλισης στον επικουρικό φορέα
2. Η εξαγορά με κόστος 6% επί των τελευταίων αποδοχών του ασφαλισμένου και ελάχιστες αποδοχές στο ύψος του κατώτατου μισθού.
Σχετικά με τον χρόνο ασφάλισης, υπάρχουν οι εξής τρεις κατηγορίες:
1. Ο χρόνος πραγματικής (υποχρεωτικής) ασφάλισης
2. Ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης
3. Ο αναγνωριζόμενος χρόνος πλασματικής ασφάλισης
Επομένως, η άσκηση του δικαιώματος αναγνώρισης εναπόκειται στην πρωτοβουλία του ασφαλισμένου στις ακόλουθες περιπτώσεις:
1. Η στρατιωτική θητεία είναι η πιο συνηθισμένη αναγνώριση πλασματικού χρόνου για τους άνδρες. Ειδικά όταν αναγνωρίζονται 30 ημέρες το μήνα και 360 το έτος (στράτευσης), ενώ ο ΕΦΚΑ μισθωτών (ΙΚΑ) αναγνωρίζει μόλις 300 ένσημα (25 ανά μήνα) ανεξαρτήτως πόσες ημέρες μέσα στον χρόνο εργάζεται κάποιος.
2. Γονική άδεια ανατροφής παιδιών.
3. Επιδοτούμενη ασθένεια είναι δωρεάν και αφορά μόνο τη θεμελίωση (π.χ. για τα 40 έτη), αλλά όχι και για προσαύξηση (το κλάσμα της ανταποδοτικός σύνταξης θα παραμείνει π.χ. στα 39 έτη όταν η ασθένεια αφορά σε 12 μήνες)
4. Επιδοτούμενη ανεργία (όπως και η ασθένεια είναι δωρεάν αλλά δεν υπολογίζεται στην προσαύξηση της σύνταξης). Κάποιος μπορεί να αναγνωρίσει ως 300 ημέρες ανεργίας.
5. Εκπαιδευτική άδεια άνευ αποδοχών έως 600 μέρες.
6. Χρόνος σπουδών για την απόκτηση ενός μόνο πτυχίου ανώτερης, ανώτατης σχολής ή μεταλυκειακής Σχολής.
Προϋπόθεση να μην υπάρχει παράλληλη ασφάλιση (π.χ. εργασία κατά τη φοίτηση). Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί και στο γεγονός ότι δεν είναι δυνατή η αναγνώριση του χρόνου σπουδών αν δεν αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ή δίπλωμα
7. Κενά ασφάλισης. Αναγνωρίζεται το σύνολο του χρόνου
8. Χρόνος Κύησης-Λοχείας. Μόνο για θεμελίωση, όχι για προσαύξηση.
9. Χρόνοι από τα τέκνα: 300 ημέρες για το πρώτο παιδί και 600 ημέρες για κάθε επόμενο παιδί μέχρι το τρίτο ήτοι στο σύνολο μέχρι 5 έτη.
10. Χρόνος μαθητείας. Έως 2 έτη
11. Χρόνος προσωρινής κράτησης ή φυλάκισης
12. Χρόνος σύνταξης αναπηρίας
Έτσι εξαγοράζοντας 900 ημέρες επικουρικής ασφάλισης (3 έτη) ένας συνταξιούχος ελεύθερος επαγγελματίας θα μπορεί να λάβει και επικουρική σύνταξη.
Το κατώτατο κόστος θα διαμορφωθεί τα 49,8 ευρώ το μήνα και θα μπορεί να φτάσει στα 1.729,8 ευρώ.
Η εξόφληση θα μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε με παρακράτηση από τη σύνταξη.
Η εξαγορά συμφέρει τους ασφαλισμένους που έχουν καλές συντάξιμες αποδοχές με βάση τις εισφορές που είχαν πληρώσει στον επικουρικό φορέα.
Κι αυτό γιατί εάν οι συντάξιμες αποδοχές είναι πολύ χαμηλές τότε.
Αν υπάρχει ασφάλιση σε επαγγελματικό ταμείο, ο χρόνος αυτός συνυπολογίζεται για να συμπληρωθεί η απαιτούμενη 15ετία και η σύνταξη βγαίνει με διατάξεις διαδοχικής ασφάλισης.
Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών