Η γεωπολιτική κρίση μπορεί να πυροδοτήσει νέο οικονομικό εφιάλτη
Επί δεκαετίες θεοποιήσαμε την παγκοσμιοποίηση χωρίς να βάλουμε όρια .
Επί δεκαετίες μειώσαμε τεχνικά το κόστος εργασίας στέλνοντας την παραγωγή σε χώρες του τρίτου κόσμου, στην Κίνα, την Ινδία και γενικώς σε χώρες με ελάχιστο κόστος χωρίς να αντιληφθούμε ότι το σημαντικότερο δεν είναι να παράγεις αλλά να στέλνεις το παραγόμενο προϊόν χωρίς προσκόμματα την ώρα και στο τόπο που θέλεις ανά την υφήλιο.
H ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ
Στην ουσία θεωρούσαμε αυτονόητη την λειτουργία της περίφημης εφοδιαστικής αλυσίδας και όταν μια παγκόσμια κρίση όπως η υγειονομική της περιόδου 2020-22 χτύπησε την πόρτα μας τότε και μόνο τότε έγινε αντιληπτή η ύψιστη βαρύτητα της όταν η παράγωγη βρίσκεται σε χώρο που δεν ελέγχεται και κυρίως σε χώρο που μπορεί να εγκλωβιστεί .
Η αχίλλειος φτέρνα της παγκοσμιοποίησης ήταν πλέον ευδιάκριτη από τον καθένα και σχεδόν αμέσως άρχισε η αναδιάταξη της παραγωγικής διαδικασίας με συρρίκνωση της παγκοσμιοποίησης σε επίπεδα άκρως ελεγχόμενα από φιλικές και εμπορικά συνδεδεμένες χώρες .
Την υγειονομική κρίση ακολούθησε η ενεργειακή με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την μεταβολή των ενεργειακών σχέσεων με την Ρωσία ενώ συνεχίζεται μέχρι σήμερα με την πόλεμο στη Αραβική χερσόνησο.
Οι πολεμικές συρράξεις σε στρατηγικές περιοχές που έχουν σχέση με την ενέργεια και τα καύσιμα οδηγούν σε άμεση γεωπολιτική αστάθεια και εξ’ αυτής σε πλήρη αβεβαιότητα που μεταβάλει τα δεδομένα της προσφοράς.
Όταν οι εμπορικοί δίαυλοι μεταφοράς προϊόντων ενέργειας , πρώτων υλών και λιπασμάτων κλείνουν τότε η προσφορά ακόμη και με σταθερή ζήτηση οδηγεί τις τιμές στα ύψη.
Στη ουσία μιλάμε για αύξηση του πληθωρισμού που ενισχύει περαιτέρω την αβεβαιότητα και διαμορφώνει όρους μείωσης της αγοραστικής δύναμης και πτώσης του βιοτικού επιπέδου.
Επομένως η εφοδιαστική αλυσίδα για μια ακόμη φορά μας δείχνει πως η αγκίστρωση σε μια μόνο πηγή άντλησης πρώτων υλών και κυρίως σε μια μόνο δίοδο μεταφοράς, σε περιόδους γεωπολιτικών κρίσεων είναι άκρως προβληματική και επικίνδυνη για την ομαλή λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας .
Η προσέγγιση αυτής της διάστασης σε μακροοικονομικό επίπεδο, επειδή πέρα από το αριθμητικό μέγεθος που συνοδεύει το δείκτη τιμών, δεν δείχνει τα πραγματικά δράματα που συντελούνται σε μια κοινωνία από μια κρίση που λαμβάνει χώρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Η ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ
Μόνο η μικροοικονομία μας δείχνει τι βιώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις όταν η εφοδιαστική αλυσίδα σπάει και όταν η γεωπολιτική αβεβαιότητα διαμορφώνει νέους οικονομικούς όρους.
Από καταβολής κόσμου οι κυριότερες προτεραιότητες του ανθρώπου είναι η διατροφή , η στέγαση και η ένδυση τις οποίες προστατεύει και επιζητά να στηρίζει ακόμη και όταν οι πληθωριστικές τάσεις αποδυναμώνουν το εισόδημα του.
Όπως έδειξε και η περίοδος του Covid ακόμα και η υγεία μπαίνει σε δεύτερη μοίρα όταν το εισόδημα κινδυνεύει, πόσο μάλλον άλλες υποχρεώσεις όπως οι χρηματοπιστωτικές οι οποίες μπαίνουν σε δευτερεύουσα μοίρα για να μην ισχυριστούμε ότι δεν θεωρούνται ως υποχρέωση.
Θα εστιάσουμε σε αυτές για την χώρα μας και το πιστωτικό μας σύστημα όταν η άνοδος των τιμών και η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος τις παραμερίζουν και θα δούμε την ροη των κινδύνων που διαμορφώνονται όταν η γεωπολιτική αστάθεια ανοίγει τις κερκόπορτες της συστημικής κατάρρευσης .
Η χώρα μας επί μια 15ετια βιώνει πολλαπλές και συνεχείς κρίσεις , δημοσιονομική, υγειονομική, ενεργειακή, και σκληρά μέτρα μέσω μνημονίων και εσωτερικής υποτίμησης .
Στην ουσία μια νέα κρίση γεωπολιτικού χαρακτήρα θα την βρει με υψηλότατο επίπεδο χρεών σωρευμένο επί χρόνια .
Με την λήξη του πρώτου τρίμηνου 2026 το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην χώρα μας έφθανε τα 420,9 δις € ή στο 169% του ΑΕΠ καταγράφοντας σε ετήσια βάση αύξηση 22,1 δις €.
Όταν η ετήσια αύξηση είναι τέτοιου μεγέθους σε περίοδο χαμηλών επιτοκίων και χαμηλής αβεβαιότητας καταλαβαίνει κανείς την θα συμβεί όταν οι συγκυρίες μεταβληθούν προς τα χείρω κάτι που ήδη καταγράφεται τους τελευταίους μήνες .
Από αυτό το χρέος οι μη εξυπηρετούμενες οφειλές φθάνουν τα 238,6 δις € ή στο 56,7% επί του συνόλου του ιδιωτικού χρέους.
Προς τις τράπεζες τα χρέη φθάνουν τα 254,6 δις € και αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 16,3 δις € .
Παρατηρούμε ότι το 74% των νέων χρεών αφορούν τις τράπεζες κάτι που με βάση το ύψιστο πρόβλημα των κόκκινων δανείων οδηγεί σε σκέψεις άκρως πεσιμιστικές.
Εάν δε λάβουμε υπόψη ότι το μεγαλύτερο απόθεμα κόκκινων δανείων καταγράφηκε τον Μάρτιο του 2016 στα 118,5 δις € και ότι στα τέλη Ιουνίου του τρέχοντος έτους τα κόκκινα δάνεια έφθαναν τα 82,8 δις € τότε αντιλαμβάνεται ακόμη και ο πιο αδαής περί του πιστωτικού συστήματος ότι κατά την τελευταία δεκαετία δεν υπήρξε καμία ουσιαστική μείωση του αποθέματος και άρα το σύστημα είναι άκρως ευάλωτο σε περίπτωση νέων αθετήσεων αποπληρωμής δανείων.
Όταν δεν υπάρχει μείωση των κόκκινων δανείων σε περίοδο χαμηλών επιτοκίων τότε δεν πρέπει να αναμένουμε τουλάχιστον στο επόμενο ορατό διάστημα ότι θα υπάρξει, δεδομένου ότι οι επιτοκιακές συγκυρίες έχουν μεταβληθεί επί τα χείρω μιας και η παγκόσμια οικονομία κινείται προς την κατεύθυνση αντιμετώπισης του πληθωρισμού μέσω της σύσφιξης της επιτοκιακής της πολιτικής .
Θεωρείτε επομένως ιδιαίτερα πιθανό στο επόμενο διάστημα να δούμε αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων κάτι που θα επισύρει αύξηση των προβλέψεων από τις τράπεζες και κυρίως χρησιμοποίηση μέρους των κερδών για το συμψηφισμό των απωλειών από τις νέες αθετήσεις πληρωμών.
Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ
Αυτό είναι το καλό σενάριο διότι εάν η παράταση της αρνητικής συγκυρίας μετατεθεί και στα επόμενα χρόνια τότε είναι πιθανό να χρειαστούν αυξήσεις κεφαλαίων για την αντιμετώπιση των ζημιών, οπότε εάν εξαιρέσουμε μετόχους και ομολογιούχους που θεωρούνται επενδυτές και έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους το ενδεχόμενο απώλειας των κεφαλαίων που έχουν τοποθετήσει, ο κλήρος θα πέσει στους κατάθετες.
Εδώ μπαίνουμε σε αχαρτογράφητα μέχρι σήμερα νερά διότι μέχρι σχετικά πρόσφατα επιτρέπονταν η εξωτερική διάσωση ενός τραπεζικού ομίλου μέσω του πασίγνωστου Bail-out δηλαδή με λεφτά του κράτους, των φορολογούμενων για να είμαστε ακριβείς, κάτι που σήμερα δεν ισχύει οπότε πηγαίνουμε στο Bail-in που το μεγαλύτερο μέρος της διάσωσης επιβαρύνει τους κατάθετες .
Έχει παγιωθεί να λέγεται ότι οι καταθέσεις μέχρι 100.000 € προστατεύονται ανά τράπεζα και ανά καταθέτη και μόνο οι καταθέσεις άνω του συγκεκριμένου ποσού διατρέχουν κίνδυνο σε περίπτωση κατάρρευσης ενός πιστωτικού ιδρύματος.
Τι γίνεται όμως όταν η διάσωση αφορά σε περισσότερα από ένα ιδρύματα;
Σήμερα οι εγγυημένες καταθέσεις ανέρχονται στο ποσό των 146,9 δις € με τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα κάλυψης τους να φθάνουν τα 1,87 δις € ή το 1,25% των εγγυημένων καταθέσεων.
Το ευτράπελο είναι ότι το αντίστοιχο ποσοστό το 2017 έφθανε στα επίπεδα του 1,45% οπότε και ξεκινά μια φθίνουσα πορεία η οποία μετά το 2021 έχει παγιωθεί στα επίπεδα του 1,25%.
Αυτό διότι οι συστημικές κυρίως τράπεζες παρά τα τεραστία κέρδη τους περί τα 12,6 δις € την περίοδο 2023-2025 προτιμούν να δίνουν μερίσματα της τάξεως του 50-55% παρά να συμβάλουν έστω και οριακά στην αύξηση της ασφάλειας των καταθετών .
Εδώ να θυμίσουμε ότι το 85% των μερισμάτων που δίνονται φεύγουν στο εξωτερικό μιας και το ιδιοκτησιακό των εγχώριων τραπεζών έχει μετά την ανακεφαλαιοποίηση τους το 2015 περάσει στα χέρια του διεθνούς κεφαλαίου με το ελληνικό δημόσιο να έχει στην κατοχή του μόνο το 10% της Εθνικής Τράπεζας.
Παρατηρούμε επομένως ότι το λεχθέν ‘θα περάσουμε ένα δύσκολο χειμώνα’ σε περίπτωση κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων ενδέχεται να δημιουργήσει τεράστια προβλήματα που εάν λάβουν τον επιθετικό προσδιορισμό συστημικά τότε θα έχουμε να κάνουμε με μια νέα κρίση που στην βάση της κόπωσης των ελλήνων φορολογούμενων και της συσσώρευσης της εκρηκτικής ύλης που λέγεται μη εξυπηρετούμενα δάνεια να πυρπολήσει τον κοινωνικό ιστό με ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΝ ΕΚΤ
Σημαντικό ρόλο όμως παίζουν και οι αποφάσεις της ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεδομένου ότι διαμορφώνουν τα πλαίσια που η ευρωπαϊκή οικονομία αντιμετωπίζει τα προβλήματα της .
Οι αποφάσεις αναφορικά με την επιτοκιακή της πολιτική δείχνουν ότι έχει επιλέξει την στήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας μέσω του τεχνητού τρόπου ενίσχυσης των εξαγωγών.
Η υποτίμηση έναντι του δολαρίου είναι εμφανής εάν λάβουμε υπόψη ότι από το υψηλότερο σημείο της ισοτιμίας στο ένα ευρώ ανά 1,60 δολάρια του Ιουλίου 2008 σήμερα βρισκόμαστε στα επίπεδα των 1,15 δολαρίων καταγράφοντας μια υποτίμηση της τάξεως του 37,2%.
Αναφέρουμε την εξωτερική αξία του ευρώ έναντι του δολαρίου δεδομένου ότι αυτή εν πολλοίς καθορίζει και τα επίπεδα του κόστους που καλούνται να καταβάλουν οι έλληνες καταναλωτές αναφορικά με τα καύσιμα.
Τον Ιούλιο του 2008 η τιμή του βαρελιού Brent καταγράφηκε στο ανώτερο ιστορικά σημείο του, τα 147,5 δολάρια το βαρέλι, και όμως παρόλα αυτά ο Έλληνας καταναλωτής έβρισκε την αμόλυβδη βενζίνη των 95 οκτανίων στα 1,271 ευρώ το λίτρο ενώ σήμερα με το βαρέλι στα 107,91 δολάρια το βαρέλι την βρίσκει στα 2,19 ευρώ το λίτρο.
Εάν δεν είχε καταγράφει η υποτίμηση που προαναφέραμε τότε το βαρέλι σήμερα θα καταγράφονταν στα 68 ευρώ πράγμα που δείχνει πόσο σημαντικές είναι οι αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας για την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών .
Οι επιλογές της βαρύνουν τους καταναλωτές, όπως βαρύνουν επίσης και οι φορολογικές επιλογές των κυβερνήσεων .
Στην Ελλάδα το 64% της τιμής των καυσίμων αφορά φόρους κάτι που εξηγεί εν πολλοίς και την τιμή στην αντλία όπως εξηγεί επίσης και τους χρηματοδότες του περίφημου δημοσιονομικού χώρου.
Όλα επομένως είναι θέμα επιλογών με τον αντίκτυπο να διαπερνά κάθετα το σύνολο των πολιτών ανεξάρτητα εάν ορισμένοι νομίζουν ότι τα επιδόματα είναι δωρεάν χρήματα προς κατανάλωση.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
e-mail:salekkas@gmail.com
www.bankingnews.gr
Επί δεκαετίες μειώσαμε τεχνικά το κόστος εργασίας στέλνοντας την παραγωγή σε χώρες του τρίτου κόσμου, στην Κίνα, την Ινδία και γενικώς σε χώρες με ελάχιστο κόστος χωρίς να αντιληφθούμε ότι το σημαντικότερο δεν είναι να παράγεις αλλά να στέλνεις το παραγόμενο προϊόν χωρίς προσκόμματα την ώρα και στο τόπο που θέλεις ανά την υφήλιο.
H ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΛΥΣΙΔΑ
Στην ουσία θεωρούσαμε αυτονόητη την λειτουργία της περίφημης εφοδιαστικής αλυσίδας και όταν μια παγκόσμια κρίση όπως η υγειονομική της περιόδου 2020-22 χτύπησε την πόρτα μας τότε και μόνο τότε έγινε αντιληπτή η ύψιστη βαρύτητα της όταν η παράγωγη βρίσκεται σε χώρο που δεν ελέγχεται και κυρίως σε χώρο που μπορεί να εγκλωβιστεί .
Η αχίλλειος φτέρνα της παγκοσμιοποίησης ήταν πλέον ευδιάκριτη από τον καθένα και σχεδόν αμέσως άρχισε η αναδιάταξη της παραγωγικής διαδικασίας με συρρίκνωση της παγκοσμιοποίησης σε επίπεδα άκρως ελεγχόμενα από φιλικές και εμπορικά συνδεδεμένες χώρες .
Την υγειονομική κρίση ακολούθησε η ενεργειακή με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την μεταβολή των ενεργειακών σχέσεων με την Ρωσία ενώ συνεχίζεται μέχρι σήμερα με την πόλεμο στη Αραβική χερσόνησο.
Οι πολεμικές συρράξεις σε στρατηγικές περιοχές που έχουν σχέση με την ενέργεια και τα καύσιμα οδηγούν σε άμεση γεωπολιτική αστάθεια και εξ’ αυτής σε πλήρη αβεβαιότητα που μεταβάλει τα δεδομένα της προσφοράς.
Όταν οι εμπορικοί δίαυλοι μεταφοράς προϊόντων ενέργειας , πρώτων υλών και λιπασμάτων κλείνουν τότε η προσφορά ακόμη και με σταθερή ζήτηση οδηγεί τις τιμές στα ύψη.
Στη ουσία μιλάμε για αύξηση του πληθωρισμού που ενισχύει περαιτέρω την αβεβαιότητα και διαμορφώνει όρους μείωσης της αγοραστικής δύναμης και πτώσης του βιοτικού επιπέδου.
Επομένως η εφοδιαστική αλυσίδα για μια ακόμη φορά μας δείχνει πως η αγκίστρωση σε μια μόνο πηγή άντλησης πρώτων υλών και κυρίως σε μια μόνο δίοδο μεταφοράς, σε περιόδους γεωπολιτικών κρίσεων είναι άκρως προβληματική και επικίνδυνη για την ομαλή λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας .
Η προσέγγιση αυτής της διάστασης σε μακροοικονομικό επίπεδο, επειδή πέρα από το αριθμητικό μέγεθος που συνοδεύει το δείκτη τιμών, δεν δείχνει τα πραγματικά δράματα που συντελούνται σε μια κοινωνία από μια κρίση που λαμβάνει χώρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Η ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΡΙΣΕΩΝ
Μόνο η μικροοικονομία μας δείχνει τι βιώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις όταν η εφοδιαστική αλυσίδα σπάει και όταν η γεωπολιτική αβεβαιότητα διαμορφώνει νέους οικονομικούς όρους.
Από καταβολής κόσμου οι κυριότερες προτεραιότητες του ανθρώπου είναι η διατροφή , η στέγαση και η ένδυση τις οποίες προστατεύει και επιζητά να στηρίζει ακόμη και όταν οι πληθωριστικές τάσεις αποδυναμώνουν το εισόδημα του.
Όπως έδειξε και η περίοδος του Covid ακόμα και η υγεία μπαίνει σε δεύτερη μοίρα όταν το εισόδημα κινδυνεύει, πόσο μάλλον άλλες υποχρεώσεις όπως οι χρηματοπιστωτικές οι οποίες μπαίνουν σε δευτερεύουσα μοίρα για να μην ισχυριστούμε ότι δεν θεωρούνται ως υποχρέωση.
Θα εστιάσουμε σε αυτές για την χώρα μας και το πιστωτικό μας σύστημα όταν η άνοδος των τιμών και η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος τις παραμερίζουν και θα δούμε την ροη των κινδύνων που διαμορφώνονται όταν η γεωπολιτική αστάθεια ανοίγει τις κερκόπορτες της συστημικής κατάρρευσης .
Η χώρα μας επί μια 15ετια βιώνει πολλαπλές και συνεχείς κρίσεις , δημοσιονομική, υγειονομική, ενεργειακή, και σκληρά μέτρα μέσω μνημονίων και εσωτερικής υποτίμησης .
Στην ουσία μια νέα κρίση γεωπολιτικού χαρακτήρα θα την βρει με υψηλότατο επίπεδο χρεών σωρευμένο επί χρόνια .
Με την λήξη του πρώτου τρίμηνου 2026 το συνολικό ιδιωτικό χρέος στην χώρα μας έφθανε τα 420,9 δις € ή στο 169% του ΑΕΠ καταγράφοντας σε ετήσια βάση αύξηση 22,1 δις €.
Όταν η ετήσια αύξηση είναι τέτοιου μεγέθους σε περίοδο χαμηλών επιτοκίων και χαμηλής αβεβαιότητας καταλαβαίνει κανείς την θα συμβεί όταν οι συγκυρίες μεταβληθούν προς τα χείρω κάτι που ήδη καταγράφεται τους τελευταίους μήνες .
Από αυτό το χρέος οι μη εξυπηρετούμενες οφειλές φθάνουν τα 238,6 δις € ή στο 56,7% επί του συνόλου του ιδιωτικού χρέους.
Προς τις τράπεζες τα χρέη φθάνουν τα 254,6 δις € και αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 16,3 δις € .
Παρατηρούμε ότι το 74% των νέων χρεών αφορούν τις τράπεζες κάτι που με βάση το ύψιστο πρόβλημα των κόκκινων δανείων οδηγεί σε σκέψεις άκρως πεσιμιστικές.
Εάν δε λάβουμε υπόψη ότι το μεγαλύτερο απόθεμα κόκκινων δανείων καταγράφηκε τον Μάρτιο του 2016 στα 118,5 δις € και ότι στα τέλη Ιουνίου του τρέχοντος έτους τα κόκκινα δάνεια έφθαναν τα 82,8 δις € τότε αντιλαμβάνεται ακόμη και ο πιο αδαής περί του πιστωτικού συστήματος ότι κατά την τελευταία δεκαετία δεν υπήρξε καμία ουσιαστική μείωση του αποθέματος και άρα το σύστημα είναι άκρως ευάλωτο σε περίπτωση νέων αθετήσεων αποπληρωμής δανείων.
Όταν δεν υπάρχει μείωση των κόκκινων δανείων σε περίοδο χαμηλών επιτοκίων τότε δεν πρέπει να αναμένουμε τουλάχιστον στο επόμενο ορατό διάστημα ότι θα υπάρξει, δεδομένου ότι οι επιτοκιακές συγκυρίες έχουν μεταβληθεί επί τα χείρω μιας και η παγκόσμια οικονομία κινείται προς την κατεύθυνση αντιμετώπισης του πληθωρισμού μέσω της σύσφιξης της επιτοκιακής της πολιτικής .
Θεωρείτε επομένως ιδιαίτερα πιθανό στο επόμενο διάστημα να δούμε αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων κάτι που θα επισύρει αύξηση των προβλέψεων από τις τράπεζες και κυρίως χρησιμοποίηση μέρους των κερδών για το συμψηφισμό των απωλειών από τις νέες αθετήσεις πληρωμών.
Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΤΩΝ ΚΑΤΑΘΕΣΕΩΝ
Αυτό είναι το καλό σενάριο διότι εάν η παράταση της αρνητικής συγκυρίας μετατεθεί και στα επόμενα χρόνια τότε είναι πιθανό να χρειαστούν αυξήσεις κεφαλαίων για την αντιμετώπιση των ζημιών, οπότε εάν εξαιρέσουμε μετόχους και ομολογιούχους που θεωρούνται επενδυτές και έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους το ενδεχόμενο απώλειας των κεφαλαίων που έχουν τοποθετήσει, ο κλήρος θα πέσει στους κατάθετες.
Εδώ μπαίνουμε σε αχαρτογράφητα μέχρι σήμερα νερά διότι μέχρι σχετικά πρόσφατα επιτρέπονταν η εξωτερική διάσωση ενός τραπεζικού ομίλου μέσω του πασίγνωστου Bail-out δηλαδή με λεφτά του κράτους, των φορολογούμενων για να είμαστε ακριβείς, κάτι που σήμερα δεν ισχύει οπότε πηγαίνουμε στο Bail-in που το μεγαλύτερο μέρος της διάσωσης επιβαρύνει τους κατάθετες .
Έχει παγιωθεί να λέγεται ότι οι καταθέσεις μέχρι 100.000 € προστατεύονται ανά τράπεζα και ανά καταθέτη και μόνο οι καταθέσεις άνω του συγκεκριμένου ποσού διατρέχουν κίνδυνο σε περίπτωση κατάρρευσης ενός πιστωτικού ιδρύματος.
Τι γίνεται όμως όταν η διάσωση αφορά σε περισσότερα από ένα ιδρύματα;
Σήμερα οι εγγυημένες καταθέσεις ανέρχονται στο ποσό των 146,9 δις € με τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα κάλυψης τους να φθάνουν τα 1,87 δις € ή το 1,25% των εγγυημένων καταθέσεων.
Το ευτράπελο είναι ότι το αντίστοιχο ποσοστό το 2017 έφθανε στα επίπεδα του 1,45% οπότε και ξεκινά μια φθίνουσα πορεία η οποία μετά το 2021 έχει παγιωθεί στα επίπεδα του 1,25%.
Αυτό διότι οι συστημικές κυρίως τράπεζες παρά τα τεραστία κέρδη τους περί τα 12,6 δις € την περίοδο 2023-2025 προτιμούν να δίνουν μερίσματα της τάξεως του 50-55% παρά να συμβάλουν έστω και οριακά στην αύξηση της ασφάλειας των καταθετών .
Εδώ να θυμίσουμε ότι το 85% των μερισμάτων που δίνονται φεύγουν στο εξωτερικό μιας και το ιδιοκτησιακό των εγχώριων τραπεζών έχει μετά την ανακεφαλαιοποίηση τους το 2015 περάσει στα χέρια του διεθνούς κεφαλαίου με το ελληνικό δημόσιο να έχει στην κατοχή του μόνο το 10% της Εθνικής Τράπεζας.
Παρατηρούμε επομένως ότι το λεχθέν ‘θα περάσουμε ένα δύσκολο χειμώνα’ σε περίπτωση κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων ενδέχεται να δημιουργήσει τεράστια προβλήματα που εάν λάβουν τον επιθετικό προσδιορισμό συστημικά τότε θα έχουμε να κάνουμε με μια νέα κρίση που στην βάση της κόπωσης των ελλήνων φορολογούμενων και της συσσώρευσης της εκρηκτικής ύλης που λέγεται μη εξυπηρετούμενα δάνεια να πυρπολήσει τον κοινωνικό ιστό με ανεξέλεγκτες διαστάσεις.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΝ ΕΚΤ
Σημαντικό ρόλο όμως παίζουν και οι αποφάσεις της ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεδομένου ότι διαμορφώνουν τα πλαίσια που η ευρωπαϊκή οικονομία αντιμετωπίζει τα προβλήματα της .
Οι αποφάσεις αναφορικά με την επιτοκιακή της πολιτική δείχνουν ότι έχει επιλέξει την στήριξη της ευρωπαϊκής οικονομίας μέσω του τεχνητού τρόπου ενίσχυσης των εξαγωγών.
Η υποτίμηση έναντι του δολαρίου είναι εμφανής εάν λάβουμε υπόψη ότι από το υψηλότερο σημείο της ισοτιμίας στο ένα ευρώ ανά 1,60 δολάρια του Ιουλίου 2008 σήμερα βρισκόμαστε στα επίπεδα των 1,15 δολαρίων καταγράφοντας μια υποτίμηση της τάξεως του 37,2%.
Αναφέρουμε την εξωτερική αξία του ευρώ έναντι του δολαρίου δεδομένου ότι αυτή εν πολλοίς καθορίζει και τα επίπεδα του κόστους που καλούνται να καταβάλουν οι έλληνες καταναλωτές αναφορικά με τα καύσιμα.
Τον Ιούλιο του 2008 η τιμή του βαρελιού Brent καταγράφηκε στο ανώτερο ιστορικά σημείο του, τα 147,5 δολάρια το βαρέλι, και όμως παρόλα αυτά ο Έλληνας καταναλωτής έβρισκε την αμόλυβδη βενζίνη των 95 οκτανίων στα 1,271 ευρώ το λίτρο ενώ σήμερα με το βαρέλι στα 107,91 δολάρια το βαρέλι την βρίσκει στα 2,19 ευρώ το λίτρο.
Εάν δεν είχε καταγράφει η υποτίμηση που προαναφέραμε τότε το βαρέλι σήμερα θα καταγράφονταν στα 68 ευρώ πράγμα που δείχνει πόσο σημαντικές είναι οι αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας για την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών .
Οι επιλογές της βαρύνουν τους καταναλωτές, όπως βαρύνουν επίσης και οι φορολογικές επιλογές των κυβερνήσεων .
Στην Ελλάδα το 64% της τιμής των καυσίμων αφορά φόρους κάτι που εξηγεί εν πολλοίς και την τιμή στην αντλία όπως εξηγεί επίσης και τους χρηματοδότες του περίφημου δημοσιονομικού χώρου.
Όλα επομένως είναι θέμα επιλογών με τον αντίκτυπο να διαπερνά κάθετα το σύνολο των πολιτών ανεξάρτητα εάν ορισμένοι νομίζουν ότι τα επιδόματα είναι δωρεάν χρήματα προς κατανάλωση.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
e-mail:salekkas@gmail.com
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών