Σχέδιο διπλής μείωσης φόρου σε συντάξεις, εφάπαξ και επενδυτικά προϊόντα των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης

Σχέδιο διπλής μείωσης φόρου στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), τόσο στις παροχές που δίνουν, όσο και στα μικροπρόθεσμα επενδυτικά προγράμματα μέσω bancassurance, ταυτόχρονα με την επέκταση του δικαιώματος ίδρυσης ΤΕΑ από τις ασφαλιστικές εταιρίες με ελεύθερη επιλογή των εργαζομένων, επεξεργάζονται τα οικονομικά υπουργεία.
Το νέο νομοσχέδιο, που βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας από τα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας, φιλοδοξεί να διαμορφώσει ένα ενιαίο και περισσότερο ευέλικτο σύστημα επαγγελματικών συντάξεων, με κοινές αρχές εποπτείας και λειτουργίας για ΤΕΑ και ασφαλιστικά προϊόντα επαγγελματικής συνταξιοδότησης.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η φορολογική μεταχείριση των παροχών. Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει νέο μοντέλο φορολόγησης, το οποίο δεν θα συνδέεται αποκλειστικά με τα έτη ασφάλισης, αλλά και με το ηλικιακό όριο αποχώρησης από την εργασία, ενώ ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο μέρος του ασφαλιστικού ή επενδυτικού προϊόντος να εξαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα.

Οι παροχές και τα όρια ηλικίας

Στο θέμα των παροχών θα είναι σχεδόν μηδενική η φορολόγηση για όσους συνταξιοδοτούνται είτε εφάπαξ, είτε με κομμάτι της σύνταξης, μετά το 67ο έτος της ηλικίας τους να επιβαρύνονται με υψηλότερη φορολογία. Αντίθετα, υψηλότερη θα είναι η φορολόγηση για έξοδο νωρίτερα.
Το νέο πλαίσιο έρχεται να διορθώσει προβλήματα που έχουν ανακύψει από το υφιστάμενο καθεστώς φορολόγησης, το οποίο από το 2024 βασίζεται αποκλειστικά στα έτη ασφάλισης.
Σήμερα, τα εφάπαξ των ΤΕΑ φορολογούνται με συντελεστές από 20% για ασφάλιση έως πέντε έτη, έως 5% για ασφάλιση άνω των 21 ετών, ενώ για τις περιοδικές συντάξεις οι συντελεστές κυμαίνονται από 10% έως 2,5%.

Επαγγελματική και εργοδοτική συνταξιοδότηση

Παράλληλα, το νομοσχέδιο εισάγει ένα νέο ασφαλιστικό προϊόν, τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), επιχειρώντας ουσιαστικά να φέρει πιο κοντά τα ομαδικά ασφαλιστήρια με τα ΤΕΑ. Τα νέα προϊόντα θα παρέχονται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις, αλλά θα λειτουργούν με αυξημένες προδιαγραφές εποπτείας, διακυβέρνησης και ενημέρωσης των ασφαλισμένων.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί κοινό πλαίσιο λειτουργίας για όλες τις μορφές επαγγελματικής ασφάλισης, ώστε οι επαγγελματικές συντάξεις να διέπονται από ενιαίους κανόνες, ανεξάρτητα από τον φορέα που τις προσφέρει.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εργασίας, οι αλλαγές συνδέονται άμεσα με την αγορά εργασίας, καθώς τα ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο από επιχειρήσεις ως εργαλείο προσέλκυσης και διατήρησης προσωπικού.
Η αυστηροποίηση των κανόνων λειτουργίας των ΟΑΠΕΣ εκτιμάται ότι θα ενισχύσει την αξιοπιστία τους και θα αυξήσει την εμπιστοσύνη των εργαζομένων απέναντι στον θεσμό.
Κομβικό σημείο του νέου σχεδίου αποτελεί επίσης η δημιουργία των λεγόμενων «Ανοιχτών ΤΕΑ». Πρόκειται για πολυεργοδοτικά ταμεία (επαγγελματικά ταμεία στα οποία συμμετέχουν περισσότεροι του ενός εργοδότες), στα οποία θα μπορούν να εντάσσονται επιχειρήσεις χωρίς να απαιτείται κάθε φορά ξεχωριστή εποπτική έγκριση.

Πως θα λειτουργεί το νέο μοντέλο

Με μία αρχική άδεια λειτουργίας από την αρμόδια αρχή και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις εταιρικής διακυβέρνησης και κανονιστικής συμμόρφωσης, τα Ταμεία αυτά θα μπορούν να επεκτείνονται και να υποδέχονται νέες επιχειρήσεις. Η ρύθμιση θεωρείται κρίσιμη για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα δεν είχαν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν αυτόνομο ΤΕΑ, είτε λόγω κόστους είτε λόγω περιορισμένου αριθμού εργαζομένων.
Το νέο μοντέλο εκτιμάται ότι θα διευρύνει σημαντικά τη βάση συμμετοχής στον β’ πυλώνα ασφάλισης (συμπληρωματική επαγγελματική σύνταξη πέραν της κρατικής), καθώς θα επιτρέπει σε εργαζόμενους μικρότερων επιχειρήσεων να αποκτήσουν πρόσβαση σε επαγγελματική σύνταξη.
Επιπλέον, εξετάζεται η χαλάρωση των περιορισμών που ισχύουν σήμερα για τα πολυεργοδοτικά σχήματα, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν επιχειρήσεις διαφορετικών κλάδων και όχι μόνο ομοειδών δραστηριοτήτων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ενίσχυση της κινητικότητας των ασφαλισμένων. Για πρώτη φορά θεσμοθετείται η δυνατότητα μεταφοράς συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων από ένα ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ σε άλλο, χωρίς απώλειες για τον ασφαλισμένο.
Η πρόβλεψη αυτή ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες της αγοράς εργασίας, όπου οι αλλαγές εργοδότη ή ακόμη και επαγγελματικού κλάδου είναι πλέον πολύ συχνότερες σε σχέση με το παρελθόν. Έτσι, ο εργαζόμενος θα μπορεί να συνεχίζει τη συνταξιοδοτική του αποταμίευση χωρίς διακοπές, διατηρώντας το ασφαλιστικό του κεφάλαιο ενεργό.
Η δυναμική του κλάδου αποτυπώνεται ήδη στα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία το συνολικό ενεργητικό των ΤΕΑ ανήλθε πλησιάζει τα 3 δις ευρώ.
Να σημειωθεί ότι τα «αναβαλλόμενα κίνητρα", δηλαδή η έκπτωση φόρου από το εισόδημα είναι μία νέα ιδέα του ασφαλιστικού κλάδου στο τραπέζι, προφανώς για να ξεπεραστεί η άμεση απάντηση για το κόστος και την έλλειψη δημοσιονομικού χώρου.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) και επικεφαλής της Eurolife FFH Αλέξανδρο Σαρρηγεωργίου, η Ελλάδα έχει τέσσερις  φορές μεγαλύτερο προστατευτικό κενό στο επίπεδο συντάξεων και επενδύσεων από την Ευρώπη. 

Αντ. Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr