Σχετικά Άρθρα
Αποκάλυψη! - Τρόμος στο επιτελείο, έξαλλος ο Trump: Δεν περίμεναν, ούτε είχαν σχέδιο δράσης για το κλείσιμο του Hormuz
Στα… γόνατα ο Trump… αίρει προσωρινά τις κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο – Ψάχνει ενεργειακή σωτηρία στον Putin
Βόμβα CIA: Απέτυχε ο Trump, το Ιράν δεν πέφτει με πυραύλους - Τρέμει χερσαία επέμβαση η Γερουσία: «Φιάσκο του αιώνα»
Το απόλυτο χάος επικρατεί στον Λευκό Οίκο με τον πόλεμο να έχει εξαπλωθεί στη Μέση Ανατολή και το Ιράν να μην υποχωρεί αποκλείοντας τη Δύση από το Στενό του Hormuz προκαλώντας οικονομικό «στραγγαλισμό». Πίσω από τα… ωραία λόγια του Αμερικανού προέδρου, Donald Trump, εξελίσσεται μια σκληρή εσωτερική σύγκρουση για την πορεία του πολέμου, το εύρος της στρατιωτικής κλιμάκωσης και –κυρίως– το πότε και με ποιον τρόπο μπορεί να κηρυχθεί «νίκη».
Σύμβουλοι και «γεράκια» της εξωτερικής πολιτικής πιέζουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις, την ώρα που οι αγορές ενέργειας, οι τιμές της βενζίνης και το πολιτικό κόστος στις ΗΠΑ έχουν εγκλωβίσει τον Trump.
Μεταβαλλόμενα μηνύματα, διαφορετικές εσωτερικές απόψεις
Οι παρασκηνιακοί ελιγμοί υπογραμμίζουν το υψηλό διακύβευμα για τον Trump, ο οποίος επέστρεψε στην εξουσία το 2025 υποσχόμενος να αποφύγει «ηλίθιες» στρατιωτικές επεμβάσεις, σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την εμπλοκή της χώρας σε έναν πόλεμο που έχει ταράξει τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει διαταράξει το διεθνές εμπόριο πετρελαίου.
Σύμφωνα με το Reuters, ο ανταγωνισμός για το ποιος θα επηρεάσει περισσότερο τον Trump αποτελεί συνηθισμένο χαρακτηριστικό της προεδρίας του. Αυτή τη φορά όμως οι συνέπειες αφορούν τον πόλεμο και την ειρήνη σε μία από τις πιο ασταθείς και οικονομικά κρίσιμες περιοχές του κόσμου. Απομακρυνόμενος από τους ευρείς στόχους που είχε θέσει όταν ξεκίνησε τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου, ο Trump τις τελευταίες ημέρες τονίζει ότι βλέπει τη σύγκρουση ως μια περιορισμένη επιχείρηση της οποίας οι στόχοι έχουν σε μεγάλο βαθμό επιτευχθεί. Το μήνυμα όμως παραμένει ασαφές για πολλούς, συμπεριλαμβανομένων των αγορών ενέργειας, οι οποίες κινούνται έντονα προς διαφορετικές κατευθύνσεις ανάλογα με τις δηλώσεις του.
Σε προεκλογικού τύπου συγκέντρωση στο Κεντάκι την Τετάρτη, ο Trump δήλωσε ότι «κερδίσαμε» τον πόλεμο και στη συνέχεια άλλαξε τόνο: «Δεν θέλουμε να φύγουμε νωρίς, έτσι δεν είναι; Πρέπει να τελειώσουμε τη δουλειά».
Το οικονομικό σοκ
Οικονομικοί σύμβουλοι και αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων και από το Υπουργείο Οικονομικών καθώς και το National Economic Council, προειδοποίησαν τον Trump ότι ένα σοκ στην αγορά πετρελαίου και η άνοδος της τιμής της βενζίνης θα μπορούσαν γρήγορα να διαβρώσουν την εσωτερική υποστήριξη για τον πόλεμο, σύμφωνα με τον σύμβουλο και δύο ακόμη πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις και μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Πολιτικοί σύμβουλοι, μεταξύ των οποίων η προσωπάρχης Susie Wiles και ο αναπληρωτής της James Blair, διατυπώνουν παρόμοια επιχειρήματα, εστιάζοντας στις πολιτικές συνέπειες της ανόδου των τιμών της βενζίνης και προτρέποντας τον Trump να ορίσει τη νίκη με στενό τρόπο και να σηματοδοτήσει ότι η επιχείρηση είναι περιορισμένη και σχεδόν ολοκληρωμένη.
Προς την αντίθετη κατεύθυνση πιέζουν «σκληρές» φωνές που ζητούν να συνεχιστεί η στρατιωτική πίεση στο Ιράν, όπως Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές, μεταξύ των οποίων οι Lindsey Graham και Tom Cotton, καθώς και σχολιαστές των μέσων ενημέρωσης όπως ο Mark Levin. Υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποτρέψουν το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και να απαντήσουν δυναμικά στις επιθέσεις κατά αμερικανικών στρατευμάτων και πλοίων.
Μια τρίτη δύναμη προέρχεται από τη λαϊκιστική βάση του Trump και προσωπικότητες όπως ο στρατηγικός σύμβουλος Steve Bannon και ο τηλεοπτικός παρουσιαστής της δεξιάς Tucker Carlson, οι οποίοι τον πιέζουν να αποφύγει μια ακόμη παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. «Επιτρέπει στα γεράκια να πιστεύουν ότι η εκστρατεία συνεχίζεται, θέλει οι αγορές να πιστεύουν ότι ο πόλεμος μπορεί σύντομα να τελειώσει και η βάση του να πιστεύει ότι η κλιμάκωση θα είναι περιορισμένη», δήλωσε ο σύμβουλος του Trump.
Ερωτηθείσα σχετικά, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, δήλωσε ότι το ρεπορτάζ βασίζεται σε «κουτσομπολιά και εικασίες από ανώνυμες πηγές που δεν βρίσκονται καν στο δωμάτιο κατά τις συζητήσεις με τον πρόεδρο Trump». «Ο πρόεδρος είναι γνωστός για το ότι ακούει πολλές απόψεις, αλλά τελικά όλοι γνωρίζουν ότι ο ίδιος λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις και ο καλύτερος εκπρόσωπος του εαυτού του», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι «όλη η ομάδα του προέδρου επικεντρώνεται στο να διασφαλίσει ότι οι στόχοι της Επιχείρησης Epic Fury θα επιτευχθούν πλήρως».
Αναζητώντας διέξοδο
Όταν οδήγησε τις ΗΠΑ στον πόλεμο, ο Trump έδωσε ελάχιστες εξηγήσεις, και οι δηλωμένοι στόχοι της κυβέρνησης κυμαίνονταν από την αποτροπή μιας επικείμενης ιρανικής επίθεσης μέχρι την παράλυση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας ή ακόμη και την ανατροπή της κυβέρνησής της.
Καθώς προσπαθεί να βρει διέξοδο από μια αντιδημοφιλή σύγκρουση, ο Trump επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε ανταγωνιστικά αφηγήματα, κάτι που, σύμφωνα με επικριτές του, έχει περιπλέξει ακόμη περισσότερο μια ήδη δύσκολη κατάσταση, με το Ιράν να παραμένει ανυποχώρητο παρά τους καταστροφικούς αμερικανοϊσραηλινούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς.
Κορυφαίοι πολιτικοί και οικονομικοί σύμβουλοι φαίνεται να έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην προσπάθειά του αυτή την εβδομάδα να καθησυχάσει τις νευρικές αγορές και να συγκρατήσει τις αυξανόμενες τιμές πετρελαίου και βενζίνης.
Η δημόσια στροφή του προς την υποβάθμιση της σημασίας του πολέμου, τον οποίο χαρακτήρισε «βραχυπρόθεσμη παρένθεση», και η επιμονή του ότι η άνοδος των τιμών της βενζίνης θα είναι προσωρινή φαίνεται να στοχεύουν στον κατευνασμό των φόβων για μια ανοιχτή και παρατεταμένη σύγκρουση.
Κάποιοι κορυφαίοι σύμβουλοι τον έχουν προτρέψει να εργαστεί προς ένα τέλος της σύγκρουσης που θα μπορεί να παρουσιάσει ως θρίαμβο, τουλάχιστον στρατιωτικά, ακόμη κι αν μεγάλο μέρος της ιρανικής ηγεσίας επιβιώσει μαζί με κατάλοιπα του πυρηνικού προγράμματος. Διαδοχικά κύματα αμερικανικών και ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών έχουν σκοτώσει αρκετούς κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους ανάμεσα σε περίπου 2.000 νεκρούς συνολικά, ακόμη και σε χώρες όπως ο Λίβανος, έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος του βαλλιστικού οπλοστασίου της χώρας, έχουν βυθίσει σημαντικό τμήμα του ναυτικού της και έχουν αποδυναμώσει την ικανότητά της να στηρίζει ένοπλους συμμάχους στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο αυτά τα στρατιωτικά επιτεύγματα έχουν υπονομευθεί σοβαρά από την εντατικοποίηση των ιρανικών επιθέσεων σε πετρελαιοφόρα και εγκαταστάσεις μεταφοράς στον Κόλπο, γεγονός που έχει οδηγήσει σε άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Ο Trump έχει δηλώσει ότι ο ίδιος θα αποφασίσει πότε θα τερματιστεί η εκστρατεία. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του λένε ότι βρίσκονται πολύ μπροστά από το αρχικό χρονοδιάγραμμα των τεσσάρων έως έξι εβδομάδων που είχε ανακοινώσει.
Οι μεταβαλλόμενοι λόγοι για την έναρξη της σύγκρουσης, που έχει πλέον επεκταθεί σε περισσότερες από μισή ντουζίνα χώρες, καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την πρόβλεψη του τι θα ακολουθήσει.
Από την πλευρά τους, οι ηγέτες του Ιράν πιθανότατα θα ισχυριστούν ότι νίκησαν απλώς και μόνο επειδή επιβίωσαν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση, ειδικά αφού έδειξαν ότι μπορούν να αντεπιτεθούν και να προκαλέσουν ζημιές στο Ισραήλ, τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Το Στενό του Hormuz
Κρίσιμο για την τελική πορεία του πολέμου θα είναι το Στενό του Hormuz. Περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου, που συνήθως διέρχονται από αυτή τη στενή θαλάσσια οδό, έχει σχεδόν σταματήσει. Το Ιράν τις τελευταίες ημέρες έχει πλήξει δεξαμενόπλοια σε ιρακινά ύδατα και άλλα πλοία κοντά στο στενό, ενώ ο νέος ανώτατος ηγέτης Mojtaba Khamenei έχει δεσμευτεί να το κρατήσει κλειστό.
Αν ο ιρανικός έλεγχος της θαλάσσιας οδού ωθήσει αρκετά ψηλά τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ, αυτό θα μπορούσε να αυξήσει την πολιτική πίεση προς τον Trump να τερματίσει τη στρατιωτική εκστρατεία, βοηθώντας το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα που υπερασπίζεται οριακές πλειοψηφίες στο Κογκρέσο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ο Trump έχει πρόσφατα αποφύγει να προωθεί την ιδέα ότι ο πόλεμος αποσκοπεί στην ανατροπή της κυβέρνησης στην Τεχεράνη. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η ηγεσία του Ιράν δεν κινδυνεύει με κατάρρευση στο άμεσο μέλλον.
Το λάθος υπολογισμού της Βενεζουέλας
Μέρος της σύγχυσης για την πορεία του πολέμου φαίνεται να προέρχεται από τη γρήγορη στρατιωτική επιτυχία των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.
Από την αρχή του πολέμου, ορισμένοι σύμβουλοι δυσκολεύονταν να πείσουν τον Trump ότι η εκστρατεία στο Ιράν δεν θα εξελιχθεί με τον ίδιο τρόπο όπως η επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου στη Βενεζουέλα που οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου Nicolás Maduro. Η επιχείρηση εκείνη άνοιξε τον δρόμο για τον Trump να εξαναγκάσει πρώην πιστούς του Maduro να του παραχωρήσουν σημαντική επιρροή στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας, χωρίς να απαιτηθεί παρατεταμένη αμερικανική στρατιωτική δράση.
Το Ιράν, αντίθετα, έχει αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολος και καλύτερα εξοπλισμένος αντίπαλος, με βαθιά εδραιωμένο θρησκευτικό και στρατιωτικό κατεστημένο. Ειδικοί έχουν απορρίψει τους ισχυρισμούς συνεργατών του Trump ότι το Ιράν βρισκόταν λίγες εβδομάδες πριν αποκτήσει πυρηνικό όπλο, παρά την επιμονή του προέδρου τον Ιούνιο ότι οι αμερικανοϊσραηλινοί βομβαρδισμοί είχαν «εξαλείψει» το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Πιστεύεται ότι μεγάλο μέρος του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν έχει θαφτεί από τα πλήγματα του Ιουνίου, πράγμα που σημαίνει ότι το υλικό θα μπορούσε δυνητικά να ανακτηθεί και να εμπλουτιστεί περαιτέρω σε επίπεδο κατάλληλο για πυρηνικό όπλο. Το Ιράν πάντως αρνείται πάντα ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Αν ο πόλεμος παραταθεί, αυξηθούν οι αμερικανικές απώλειες και πολλαπλασιαστεί το οικονομικό κόστος, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι μπορεί να διαβρωθεί η υποστήριξη από την πολιτική βάση του Trump. Ωστόσο, παρά την κριτική από ορισμένους υποστηρικτές του που αντιτίθενται στις στρατιωτικές επεμβάσεις, τα μέλη του κινήματος «Make America Great Again» μέχρι στιγμής σε μεγάλο βαθμό τον στηρίζουν στο ζήτημα του Ιράν. «Η βάση του MAGA θα δώσει στον πρόεδρο περιθώριο ελιγμών», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός αναλυτής Ford O'Connell.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών