Συναγερμός σε ΝΑΤΟ και Ευρώπη, καταρρέει η άμυνα - Οι ΗΠΑ «παγώνουν» τις παραδόσεις οπλισμού λόγω Ιράν

Οι ΗΠΑ ενημέρωσαν Ευρωπαίους ηγέτες ότι θα υπάρξουν καθυστερήσεις στις παραδόσεις οπλισμού, εξαιτίας της συνεχιζόμενης στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν. 
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, η σύγκρουση έχει αρχίσει να εξαντλεί τα αμερικανικά αποθέματα, περιορίζοντας τη δυνατότητα τήρησης των ήδη συμφωνημένων συμβολαίων.

Επηρεάζονται χώρες της ΕΕ

Οι καθυστερήσεις αφορούν αρκετές χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων κράτη της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας.
Οι συγκεκριμένες χώρες βασίζονται σε σημαντικό βαθμό σε αμερικανικές προμήθειες για την ενίσχυση της άμυνάς τους.

Αναπροσαρμογή προτεραιοτήτων

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν είναι δυνατή η πλήρης υλοποίηση των παραδόσεων όπως είχαν αρχικά προγραμματιστεί.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει πώς οι γεωπολιτικές συγκρούσεις μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις αμυντικές αλυσίδες εφοδιασμού και τις ισορροπίες ασφάλειας στην Ευρώπη.
Η απόφαση των Ηνωμένες Πολιτείες να καθυστερήσουν παραδόσεις όπλων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ένα απλό τεχνικό ζήτημα — αποκαλύπτει το βάθος της ευρωπαϊκής εξάρτησης από την αμερικανική αμυντική βιομηχανία.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Sipri, σχεδόν το 48% έως 64% των οπλικών συστημάτων που εισάγουν οι ευρωπαϊκές χώρες προέρχεται από τις ΗΠΑ, καθιστώντας τις μακράν τον βασικό προμηθευτή .
Σε επίπεδο ΝΑΤΟ, η εξάρτηση είναι ακόμη μεγαλύτερη, με σχεδόν τα δύο τρίτα των εισαγωγών όπλων να είναι αμερικανικής προέλευσης .

Εκρηκτική αύξηση των εξοπλισμών μετά την Ουκρανία

Η ζήτηση για αμερικανικά όπλα εκτοξεύθηκε τα τελευταία χρόνια:
Η Ευρώπη αύξησε τις εισαγωγές όπλων κατά έως και 210% την περίοδο 2021–2025 , ενώ οι χώρες του ΝΑΤΟ υπερδιπλασίασαν τις αγορές τους μετά το 2022.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές χώρες κατέληξαν να αποτελούν τον μεγαλύτερο πελάτη των ΗΠΑ, απορροφώντας έως και 35% των αμερικανικών εξαγωγών όπλων.
Σε αξία, μόνο μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales, οι ευρωπαϊκές αγορές έφτασαν περίπου τα 38,6 δισ. δολάρια το 2025, ενώ το 2024 είχαν αγγίξει ακόμη και τα 76 δισ. 

Ποιοι αγοράζουν και τι αγοράζουν

Οι μεγαλύτεροι αγοραστές στην Ευρώπη περιλαμβάνουν την Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ σημαντικά προγράμματα περιλαμβάνουν:

Παραδόσεις αρμάτων μάχης τύπου Abrams σε χώρες όπως η Ρουμανία αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. 
Μεγάλα προγράμματα μαχητικών αεροσκαφών και αντιαεροπορικών συστημάτων

Παράλληλα, μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών στρατών βασίζεται σε αμερικανική τεχνολογία αιχμής, όπως τα μαχητικά F-35 και προηγμένα πυραυλικά συστήματα.

Καθυστερήσεις που «χτυπούν» την άμυνα της Ευρώπης

Οι νέες καθυστερήσεις σχετίζονται άμεσα με τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος έχει εξαντλήσει κρίσιμα αποθέματα των ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε πυρομαχικά και συστήματα υψηλής τεχνολογίας .
Οι χώρες που επηρεάζονται περισσότερο είναι κράτη της Βαλτικής και της Σκανδιναβίας, τα οποία βασίζονται σε ταχείες παραδόσεις για την αποτροπή απειλών, κυρίως από τη Ρωσία.
Δεν είναι η πρώτη φορά: ήδη το 2025, καθυστερήσεις ύψους άνω των 5 δισ. δολαρίων είχαν καταγραφεί σε παραδόσεις προς συμμάχους του ΝΑΤΟ .

Το στρατηγικό ρίσκο για την Ευρώπη

Η εξάρτηση αυτή δημιουργεί έναν δομικό κίνδυνο:
Όταν οι ΗΠΑ εμπλέκονται σε μεγάλης κλίμακας συγκρούσεις — όπως τώρα στη Μέση Ανατολή — δίνουν προτεραιότητα στις δικές τους επιχειρησιακές ανάγκες.
Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή άμυνα μπορεί να βρεθεί εκτεθειμένη σε κρίσιμες στιγμές.
Γι’ αυτό και όλο και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής όπλων και τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ.

www.bankingnews.gr