Οι Ευρωπαίοι - και ιδιαίτερα οι Έλληνες - πλοιοκτήτες εξακολουθούν να κατέχουν σημαντικό μερίδιο στις μεταφορές ρωσικού πετρελαίου
Μέσα σε ένα περιβάλλον πρωτοφανούς γεωπολιτικής αστάθειας και ενεργειακής ασφυξίας, η ΕΕ αναγκάζεται να κάνει ένα κρίσιμο βήμα πίσω: η απαγόρευση θαλάσσιας μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου που προβλεπόταν στο 20ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, «παγώνει», αποκαλύπτοντας τα όρια των κυρώσεων όταν συγκρούονται με την πραγματικότητα της παγκόσμιας αγοράς.
Με την κρίση στον Περσικό Κόλπο να κλιμακώνεται μέρα με την ημέρα και τα Στενά του Hormuz να παραμένουν κλειστά γεγονός που έχει ως συνέπεια να εντείνεται ο φόβος για ένα νέο ενεργειακό σοκ, οι ισορροπίες αλλάζουν… το ρωσικό πετρέλαιο επιστρέφει στο επίκεντρο ως αναγκαίος παράγοντας σταθερότητας….
Σκληρή αντίσταση
Βέβαια, η απαγόρευση δεν ακυρώθηκε, αλλά αναβλήθηκε — μέχρι να επιτευχθεί «συμφωνία» μεταξύ των χωρών της G7.
Ωστόσο, αυτό δεν αλλάζει την ουσία.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία μπλόκαραν για μεγάλο χρονικό διάστημα το 20ό πακέτο, απαιτώντας την επανέναρξη των προμηθειών πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba
Απέναντι σε αυτό το συγκεκριμένο μέτρο τάχθηκαν η Ελλάδα, η Μάλτα, η Κύπρος και η Βουλγαρία, χώρες με ανεπτυγμένη ναυτιλία.
Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να κατέχουν σημαντικό μερίδιο στις μεταφορές ρωσικού πετρελαίου.
«Πρόκειται για πλήγμα στην ασφάλιση, στη ναύλωση και στις συναφείς υπηρεσίες.
Αλλά δεν αφορά μόνο το λόμπι των πλοιοκτητών.
Χωρίς συντονισμό με την G7, θα υπήρχε κίνδυνος απόκλισης των καθεστώτων κυρώσεων: οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα έχαναν την αγορά και οι μεταφορές θα περνούσαν σε ασιατικούς, μεσανατολικούς και σκιώδεις παρόχους», εξηγεί ο Evgeny Shatov, εταίρος της Capital Lab.
Ενεργειακό σοκ
Φυσικά, ρόλο έπαιξε και η κρίση στη Μέση Ανατολή: δεν υπάρχει λόγος να επιδεινωθεί περαιτέρω μια ήδη δύσκολη οικονομική κατάσταση.
Λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Hormuz (από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων προμηθειών), η αγορά στερήθηκε περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια.
Σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις, το κόστος για την παγκόσμια οικονομία ανήλθε σε τουλάχιστον 50 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στο προσκήνιο ήρθαν οι ανησυχίες της ΕΕ για τη δική της ενεργειακή ασφάλεια.
«Η Ευρώπη δυσκολεύεται να αντέξει ελλείψεις ή σημαντικές αυξήσεις τιμών», σημείωσε ο ευρωβουλευτής Fernand Kartheiser.
Η κρίση έχει ήδη προκαλέσει αισθητή οικονομική ζημιά.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Κομισιόν, το κόστος της ΕΕ για εισαγωγές ενεργειακών πόρων έφτασε τα 27 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ένα «αδύναμο» πλαφόν
Παράλληλα, στην ΕΕ συνειδητοποίησαν ότι μια πλήρης απαγόρευση μεταφοράς θα κατέστρεφε ουσιαστικά τον ισχύοντα μηχανισμό «πλαφόν τιμών», ο οποίος ήδη εφαρμόζεται περιορισμένα.
Ο κανόνας, που εισήχθη το 2022, επιτρέπει σε δυτικές εταιρείες να παρέχουν υπηρεσίες ασφάλισης και μεταφοράς μόνο εφόσον το πετρέλαιο πωλείται κάτω από συγκεκριμένο όριο τιμής.
Ωστόσο, φαίνεται ότι πλέον αυτός ο κανόνας συχνά παραβλέπεται.
Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων τον Μάρτιο–Απρίλιο έδειξαν ότι, παρά το «πλαφόν» και την αύξηση των τιμών, δεξαμενόπλοια ευρωπαϊκών εταιρειών επέστρεψαν στη μεταφορά πετρελαίου από ρωσικά λιμάνια.
Το μερίδιο των Ελλήνων πλοιοκτητών αυξήθηκε στο 20%.
Το «πλαφόν» παραμένει στα 44,1 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, ενώ οι ασιατικοί αγοραστές πληρώνουν σχεδόν 100.
Οι μεταφορείς της ΕΕ δεν είναι αντίθετοι στο να επωφεληθούν από τις εξαγωγές της Ρωσίας.
Σταθεροποιητικός πόρος
Έτσι, το status quo ουσιαστικά διατηρήθηκε.
Η Μόσχα, που δεν εξαρτάται από το Στενό του Hormuz, αποτελεί βασικό εναλλακτικό προμηθευτή.
Σήμερα, το ρωσικό πετρέλαιο θεωρείται de facto σταθεροποιητικός πόρος για την παγκόσμια αγορά.
Η εξισορρόπηση της προσφοράς εν μέσω της ιρανικής κρίσης χωρίς αυτό είναι δύσκολη, γεγονός που εξηγεί γιατί και οι ΗΠΑ προχώρησαν σε χαλάρωση κυρώσεων.
Το παράδειγμα αυτό ακολούθησαν και οι Ευρωπαίοι, σημειώνει ο Yan Pinchuk από την WhiteBird.
Τα ρωσικά αποθέματα παραμένουν μέρος της παγκόσμιας ισορροπίας.
«Η μηχανική απομάκρυνσή τους από την αγορά χωρίς επιπτώσεις στις τιμές είναι αδύνατη.
Γι’ αυτό, αναστολές κυρώσεων, καθυστερήσεις και «τεχνικά παράθυρα» είναι πολύ πιθανές αν η ενεργειακή κρίση παραταθεί», εκτιμά ο Evgeny Shatov.
«Καθώς το παγκόσμιο έλλειμμα διευρύνεται και οι αλυσίδες εφοδιασμού διαταράσσονται, ο ρόλος της Ρωσίας ως κορυφαίου εξαγωγέα πόρων θα ενισχύεται τόσο για τους εταίρους της όσο και για τους αντιπάλους της» δήλωσε ο επικεφαλής του Russian Direct Investment Fund, Kirill Dmitriev.
Σύμφωνα με προβλέψεις του ευρωπαϊκού ινστιτούτου Bruegel, την επόμενη χρονιά η οικονομία της ΕΕ θα επιβαρυνθεί με επιπλέον ενεργειακά κόστη ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Στην Goldman Sachs εκτιμούν ότι η κρίση θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση της βιομηχανικής παραγωγής στην ευρωζώνη — περίπου κατά 2% έως το τέλος του 2027.
www.bankingnews.gr
Με την κρίση στον Περσικό Κόλπο να κλιμακώνεται μέρα με την ημέρα και τα Στενά του Hormuz να παραμένουν κλειστά γεγονός που έχει ως συνέπεια να εντείνεται ο φόβος για ένα νέο ενεργειακό σοκ, οι ισορροπίες αλλάζουν… το ρωσικό πετρέλαιο επιστρέφει στο επίκεντρο ως αναγκαίος παράγοντας σταθερότητας….
Σκληρή αντίσταση
Βέβαια, η απαγόρευση δεν ακυρώθηκε, αλλά αναβλήθηκε — μέχρι να επιτευχθεί «συμφωνία» μεταξύ των χωρών της G7.
Ωστόσο, αυτό δεν αλλάζει την ουσία.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία μπλόκαραν για μεγάλο χρονικό διάστημα το 20ό πακέτο, απαιτώντας την επανέναρξη των προμηθειών πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba
Απέναντι σε αυτό το συγκεκριμένο μέτρο τάχθηκαν η Ελλάδα, η Μάλτα, η Κύπρος και η Βουλγαρία, χώρες με ανεπτυγμένη ναυτιλία.
Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να κατέχουν σημαντικό μερίδιο στις μεταφορές ρωσικού πετρελαίου.
«Πρόκειται για πλήγμα στην ασφάλιση, στη ναύλωση και στις συναφείς υπηρεσίες.
Αλλά δεν αφορά μόνο το λόμπι των πλοιοκτητών.
Χωρίς συντονισμό με την G7, θα υπήρχε κίνδυνος απόκλισης των καθεστώτων κυρώσεων: οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα έχαναν την αγορά και οι μεταφορές θα περνούσαν σε ασιατικούς, μεσανατολικούς και σκιώδεις παρόχους», εξηγεί ο Evgeny Shatov, εταίρος της Capital Lab.
Ενεργειακό σοκ
Φυσικά, ρόλο έπαιξε και η κρίση στη Μέση Ανατολή: δεν υπάρχει λόγος να επιδεινωθεί περαιτέρω μια ήδη δύσκολη οικονομική κατάσταση.
Λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Hormuz (από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων προμηθειών), η αγορά στερήθηκε περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια.
Σύμφωνα με προκαταρκτικές εκτιμήσεις, το κόστος για την παγκόσμια οικονομία ανήλθε σε τουλάχιστον 50 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στο προσκήνιο ήρθαν οι ανησυχίες της ΕΕ για τη δική της ενεργειακή ασφάλεια.
«Η Ευρώπη δυσκολεύεται να αντέξει ελλείψεις ή σημαντικές αυξήσεις τιμών», σημείωσε ο ευρωβουλευτής Fernand Kartheiser.
Η κρίση έχει ήδη προκαλέσει αισθητή οικονομική ζημιά.
Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Κομισιόν, το κόστος της ΕΕ για εισαγωγές ενεργειακών πόρων έφτασε τα 27 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ένα «αδύναμο» πλαφόν
Παράλληλα, στην ΕΕ συνειδητοποίησαν ότι μια πλήρης απαγόρευση μεταφοράς θα κατέστρεφε ουσιαστικά τον ισχύοντα μηχανισμό «πλαφόν τιμών», ο οποίος ήδη εφαρμόζεται περιορισμένα.
Ο κανόνας, που εισήχθη το 2022, επιτρέπει σε δυτικές εταιρείες να παρέχουν υπηρεσίες ασφάλισης και μεταφοράς μόνο εφόσον το πετρέλαιο πωλείται κάτω από συγκεκριμένο όριο τιμής.
Ωστόσο, φαίνεται ότι πλέον αυτός ο κανόνας συχνά παραβλέπεται.
Δεδομένα παρακολούθησης πλοίων τον Μάρτιο–Απρίλιο έδειξαν ότι, παρά το «πλαφόν» και την αύξηση των τιμών, δεξαμενόπλοια ευρωπαϊκών εταιρειών επέστρεψαν στη μεταφορά πετρελαίου από ρωσικά λιμάνια.
Το μερίδιο των Ελλήνων πλοιοκτητών αυξήθηκε στο 20%.
Το «πλαφόν» παραμένει στα 44,1 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, ενώ οι ασιατικοί αγοραστές πληρώνουν σχεδόν 100.
Οι μεταφορείς της ΕΕ δεν είναι αντίθετοι στο να επωφεληθούν από τις εξαγωγές της Ρωσίας.
Σταθεροποιητικός πόρος
Έτσι, το status quo ουσιαστικά διατηρήθηκε.
Η Μόσχα, που δεν εξαρτάται από το Στενό του Hormuz, αποτελεί βασικό εναλλακτικό προμηθευτή.
Σήμερα, το ρωσικό πετρέλαιο θεωρείται de facto σταθεροποιητικός πόρος για την παγκόσμια αγορά.
Η εξισορρόπηση της προσφοράς εν μέσω της ιρανικής κρίσης χωρίς αυτό είναι δύσκολη, γεγονός που εξηγεί γιατί και οι ΗΠΑ προχώρησαν σε χαλάρωση κυρώσεων.
Το παράδειγμα αυτό ακολούθησαν και οι Ευρωπαίοι, σημειώνει ο Yan Pinchuk από την WhiteBird.
Τα ρωσικά αποθέματα παραμένουν μέρος της παγκόσμιας ισορροπίας.
«Η μηχανική απομάκρυνσή τους από την αγορά χωρίς επιπτώσεις στις τιμές είναι αδύνατη.
Γι’ αυτό, αναστολές κυρώσεων, καθυστερήσεις και «τεχνικά παράθυρα» είναι πολύ πιθανές αν η ενεργειακή κρίση παραταθεί», εκτιμά ο Evgeny Shatov.
«Καθώς το παγκόσμιο έλλειμμα διευρύνεται και οι αλυσίδες εφοδιασμού διαταράσσονται, ο ρόλος της Ρωσίας ως κορυφαίου εξαγωγέα πόρων θα ενισχύεται τόσο για τους εταίρους της όσο και για τους αντιπάλους της» δήλωσε ο επικεφαλής του Russian Direct Investment Fund, Kirill Dmitriev.
Σύμφωνα με προβλέψεις του ευρωπαϊκού ινστιτούτου Bruegel, την επόμενη χρονιά η οικονομία της ΕΕ θα επιβαρυνθεί με επιπλέον ενεργειακά κόστη ύψους 100 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Στην Goldman Sachs εκτιμούν ότι η κρίση θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση της βιομηχανικής παραγωγής στην ευρωζώνη — περίπου κατά 2% έως το τέλος του 2027.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών