Ο Nikol Pashinyan οδηγεί την Αρμενία σε επικίνδυνη γεωπολιτική ισορροπία, επιχειρώντας να διατηρήσει σχέσεις τόσο με την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση όσο και με την Ευρώπη
Με τις βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία να πλησιάζουν στις 7 Ιουνίου, ο πρωθυπουργός Nikol Pashinyan στηρίζει την προεκλογική του καμπάνια σε μία ιδιαίτερα ριψοκίνδυνη στρατηγική.
Από τη μία πλευρά δηλώνει ότι η Αρμενία θα παραμείνει μέλος της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (EAEU), ενώ ταυτόχρονα προωθεί μεταρρυθμίσεις και πολιτική προσέγγιση με τη Ευρώπη.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η χώρα του μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση μέχρι να έρθει η στιγμή που «ο λαός της Αρμενίας θα επιλέξει την πορεία του».
Η στάση αυτή θεωρείται από πολλούς ως μια προσπάθεια πολιτικού ελιγμού απέναντι τόσο στη Μόσχα όσο και στις Βρυξέλλες.
«Σταυροδρόμι του κόσμου» ή γεωπολιτική αυταπάτη;
Ο Pashinyan επιχειρεί να παρουσιάσει την Αρμενία ως κεντρικό κόμβο μεταφορών και εμπορίου.
Υποστηρίζει ότι η χώρα θα μετατραπεί σε «σταυροδρόμι του κόσμου», συνδέοντας Ανατολή, Δύση, Βορρά και Νότο.
Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε διεθνείς διαδρόμους μεταφορών που θα περνούν από αρμενικό έδαφος.
Ωστόσο, αναλυτές θεωρούν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το βασικό σχέδιο περιλαμβάνει δύο μεγάλους άξονες:
1. Ο διάδρομος Βορράς Νότος
Πρόκειται για υφιστάμενο εμπορικό δίκτυο που στηρίζεται κυρίως στη Ρωσία και στις χώρες της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης.
Ο διάδρομος ήδη λειτουργεί και εξυπηρετεί κυρίως εμπορικές ροές που σχετίζονται με τη Μόσχα.
2. Ο διάδρομος Ανατολη- Δύση, – το λεγόμενο «Δρόμος Ειρήνης του Trump»
Πρόκειται για το παλιό σχέδιο του διαδρόμου Zangezur.
Στόχος είναι να συνδεθεί το Αζερμπαϊτζάν με το Nakhchivan μέσω αρμενικού εδάφους και στη συνέχεια με την Τουρκία.
Το πρόβλημα είναι ότι η διαδρομή βρίσκεται πολύ κοντά στα σύνορα με το Ιράν, γεγονός που αυξάνει τους γεωπολιτικούς κινδύνους και αποθαρρύνει επενδυτές.
Παράλληλα, η υποδομή της Κασπίας Θάλασσας παραμένει ανεπαρκής, οι μεταφορές απαιτούν συνεχείς αλλαγές μέσων και το Αζερμπαϊτζάν και το Ιράν αναπτύσσουν ήδη εναλλακτική διαδρομή.
Έτσι, η Αρμενία κινδυνεύει να μείνει εκτός του μεγάλου εμπορικού παιχνιδιού.
Η ρωσική προειδοποίηση
Η Ρωσία έχει ήδη αρχίσει να στέλνει προειδοποιητικά μηνύματα προς την Αρμενία.
Το τελευταίο διάστημα έχουν υπάρξει περιορισμοί σε εξαγωγές αρμενικών προϊόντων όπως μεταλλικό νερό και κονιάκ, ενώ η Μόσχα διαθέτει ακόμη μεγαλύτερη επιρροή μέσω της ενέργειας.
Η Αρμενία αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο σε τιμή περίπου 177,5 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, όμως η τελική τιμή για τους πολίτες ανεβαίνει περίπου στα 400 δολάρια λόγω φόρων και εσωτερικών χρεώσεων.
Παράλληλα, η Gazprom Armenia διαχειρίζεται το δίκτυο διανομής σε μια χώρα με ποσοστό αεριοποίησης που φτάνει το 95%.
Η βάση στο Gyumri παραμένει κρίσιμη
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η ρωσική στρατιωτική βάση στο Gyumri.
Παρά τη ρητορική ανεξαρτησίας του Pashinyan, πολλοί αναλυτές τονίζουν ότι η Αρμενία εξακολουθεί να εξαρτάται στρατηγικά από τη Ρωσία απέναντι σε πιθανές πιέσεις από Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν.
Την ίδια στιγμή, η Δύση δεν μπορεί να προσφέρει αντίστοιχες εγγυήσεις ασφαλείας, κυρίως λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης της Αρμενίας.
Ο φόβος οικονομικής κατάρρευσης
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μια σοβαρή ρήξη με τη Μόσχα θα μπορούσε να οδηγήσει την Αρμενία σε οικονομικό σοκ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις η βιομηχανία τροφίμων, η παραγωγή αλκοολούχων ποτών και η καπνοβιομηχανία θα μπορούσαν να χάσουν έως και το 30% της παραγωγής τους αν περιοριστούν οι εμπορικές ροές προς τη Ρωσία.
Παράλληλα, το διμερές εμπόριο Ρωσίας–Αρμενίας έχει ήδη υποχωρήσει σχεδόν στο μισό, φτάνοντας περίπου τα 6,4 δισεκατομμύρια δολάρια στις αρχές του 2026.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι πλήρης διακοπή εμπορικών διαύλων θα μπορούσε να προκαλέσει κρίση ρευστότητας στις τράπεζες και κατάρρευση του αρμενικού dram.
Η Αρμενία μπροστά σε ιστορική επιλογή
Το πολιτικό στοίχημα του Pashinyan θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνο.
Ο ίδιος εμφανίζεται βέβαιος ότι μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη Ρωσία και την Ευρώπη χωρίς σοβαρές συνέπειες.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η Αρμενία δεν διαθέτει ούτε την οικονομική ισχύ ούτε τη γεωπολιτική ασφάλεια για ένα τόσο επιθετικό διπλωματικό παιχνίδι.
Οι εκλογές της 7ης Ιουνίου ενδέχεται να καθορίσουν όχι μόνο την πολιτική πορεία της χώρας, αλλά και το κατά πόσο το Γερεβάν θα συνεχίσει να κινείται ανάμεσα σε Μόσχα και Βρυξέλλες ή αν θα αναγκαστεί τελικά να επιλέξει πλευρά.
www.bankingnews.gr
Από τη μία πλευρά δηλώνει ότι η Αρμενία θα παραμείνει μέλος της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (EAEU), ενώ ταυτόχρονα προωθεί μεταρρυθμίσεις και πολιτική προσέγγιση με τη Ευρώπη.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η χώρα του μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση μέχρι να έρθει η στιγμή που «ο λαός της Αρμενίας θα επιλέξει την πορεία του».
Η στάση αυτή θεωρείται από πολλούς ως μια προσπάθεια πολιτικού ελιγμού απέναντι τόσο στη Μόσχα όσο και στις Βρυξέλλες.
«Σταυροδρόμι του κόσμου» ή γεωπολιτική αυταπάτη;
Ο Pashinyan επιχειρεί να παρουσιάσει την Αρμενία ως κεντρικό κόμβο μεταφορών και εμπορίου.
Υποστηρίζει ότι η χώρα θα μετατραπεί σε «σταυροδρόμι του κόσμου», συνδέοντας Ανατολή, Δύση, Βορρά και Νότο.
Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε διεθνείς διαδρόμους μεταφορών που θα περνούν από αρμενικό έδαφος.
Ωστόσο, αναλυτές θεωρούν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το βασικό σχέδιο περιλαμβάνει δύο μεγάλους άξονες:
1. Ο διάδρομος Βορράς Νότος
Πρόκειται για υφιστάμενο εμπορικό δίκτυο που στηρίζεται κυρίως στη Ρωσία και στις χώρες της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης.
Ο διάδρομος ήδη λειτουργεί και εξυπηρετεί κυρίως εμπορικές ροές που σχετίζονται με τη Μόσχα.
2. Ο διάδρομος Ανατολη- Δύση, – το λεγόμενο «Δρόμος Ειρήνης του Trump»
Πρόκειται για το παλιό σχέδιο του διαδρόμου Zangezur.
Στόχος είναι να συνδεθεί το Αζερμπαϊτζάν με το Nakhchivan μέσω αρμενικού εδάφους και στη συνέχεια με την Τουρκία.
Το πρόβλημα είναι ότι η διαδρομή βρίσκεται πολύ κοντά στα σύνορα με το Ιράν, γεγονός που αυξάνει τους γεωπολιτικούς κινδύνους και αποθαρρύνει επενδυτές.
Παράλληλα, η υποδομή της Κασπίας Θάλασσας παραμένει ανεπαρκής, οι μεταφορές απαιτούν συνεχείς αλλαγές μέσων και το Αζερμπαϊτζάν και το Ιράν αναπτύσσουν ήδη εναλλακτική διαδρομή.
Έτσι, η Αρμενία κινδυνεύει να μείνει εκτός του μεγάλου εμπορικού παιχνιδιού.
Η ρωσική προειδοποίηση
Η Ρωσία έχει ήδη αρχίσει να στέλνει προειδοποιητικά μηνύματα προς την Αρμενία.
Το τελευταίο διάστημα έχουν υπάρξει περιορισμοί σε εξαγωγές αρμενικών προϊόντων όπως μεταλλικό νερό και κονιάκ, ενώ η Μόσχα διαθέτει ακόμη μεγαλύτερη επιρροή μέσω της ενέργειας.
Η Αρμενία αγοράζει ρωσικό φυσικό αέριο σε τιμή περίπου 177,5 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα, όμως η τελική τιμή για τους πολίτες ανεβαίνει περίπου στα 400 δολάρια λόγω φόρων και εσωτερικών χρεώσεων.
Παράλληλα, η Gazprom Armenia διαχειρίζεται το δίκτυο διανομής σε μια χώρα με ποσοστό αεριοποίησης που φτάνει το 95%.
Η βάση στο Gyumri παραμένει κρίσιμη
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η ρωσική στρατιωτική βάση στο Gyumri.
Παρά τη ρητορική ανεξαρτησίας του Pashinyan, πολλοί αναλυτές τονίζουν ότι η Αρμενία εξακολουθεί να εξαρτάται στρατηγικά από τη Ρωσία απέναντι σε πιθανές πιέσεις από Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν.
Την ίδια στιγμή, η Δύση δεν μπορεί να προσφέρει αντίστοιχες εγγυήσεις ασφαλείας, κυρίως λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης της Αρμενίας.
Ο φόβος οικονομικής κατάρρευσης
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μια σοβαρή ρήξη με τη Μόσχα θα μπορούσε να οδηγήσει την Αρμενία σε οικονομικό σοκ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις η βιομηχανία τροφίμων, η παραγωγή αλκοολούχων ποτών και η καπνοβιομηχανία θα μπορούσαν να χάσουν έως και το 30% της παραγωγής τους αν περιοριστούν οι εμπορικές ροές προς τη Ρωσία.
Παράλληλα, το διμερές εμπόριο Ρωσίας–Αρμενίας έχει ήδη υποχωρήσει σχεδόν στο μισό, φτάνοντας περίπου τα 6,4 δισεκατομμύρια δολάρια στις αρχές του 2026.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι πλήρης διακοπή εμπορικών διαύλων θα μπορούσε να προκαλέσει κρίση ρευστότητας στις τράπεζες και κατάρρευση του αρμενικού dram.
Η Αρμενία μπροστά σε ιστορική επιλογή
Το πολιτικό στοίχημα του Pashinyan θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνο.
Ο ίδιος εμφανίζεται βέβαιος ότι μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη Ρωσία και την Ευρώπη χωρίς σοβαρές συνέπειες.
Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι η Αρμενία δεν διαθέτει ούτε την οικονομική ισχύ ούτε τη γεωπολιτική ασφάλεια για ένα τόσο επιθετικό διπλωματικό παιχνίδι.
Οι εκλογές της 7ης Ιουνίου ενδέχεται να καθορίσουν όχι μόνο την πολιτική πορεία της χώρας, αλλά και το κατά πόσο το Γερεβάν θα συνεχίσει να κινείται ανάμεσα σε Μόσχα και Βρυξέλλες ή αν θα αναγκαστεί τελικά να επιλέξει πλευρά.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών