Επί δεκαετίες οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν ότι η στρατιωτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο αρκούσε για να διασφαλίζει την ελεύθερη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου
Η συζήτηση γύρω από τα Στενά του Hormuz αποκαλύπτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατηγικούς φόβους των Ηνωμένων Πολιτειών: την υπερβολική εξάρτηση της παγκόσμιας οικονομίας από ένα και μόνο γεωπολιτικό σημείο ελέγχου.
Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Bill Ackman περιέγραψε με χαρακτηριστικό τρόπο το πρόβλημα, δηλώνοντας σε ανάρτησή του ότι «η έκθεση της αμερικανικής και της παγκόσμιας οικονομίας σε ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα δεν συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη ειρήνη και ασφάλεια». Μάλιστα, συνέκρινε τη σημασία του ζητήματος με την εξάρτηση της Δύσης από τους ημιαγωγούς που παράγονται στην Ταϊβάν και από τις δραστικές φαρμακευτικές ουσίες που κατασκευάζονται στην Κίνα.
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει μια βαθύτερη στρατηγική ανησυχία που κυριαρχεί πλέον στην Ουάσιγκτον. Για δεκαετίες οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν ότι η στρατιωτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο αρκούσε για να διασφαλίζει την ελεύθερη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις απέδειξαν ότι ακόμη και η απειλή διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αρκεί για να προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές και να επηρεάσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.
Από τα Στενά του Hormuz διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κρίση, ναυτικός αποκλεισμός ή γεωπολιτική ένταση μπορεί να επηρεάσει άμεσα όχι μόνο τις ενεργειακές αγορές αλλά και τον πληθωρισμό, τη βιομηχανική παραγωγή και την παγκόσμια ανάπτυξη.
Η σύγκριση του Ackman με την Ταϊβάν και την Κίνα δεν είναι τυχαία.
Στην αμερικανική στρατηγική σκέψη διαμορφώνεται πλέον η αντίληψη ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν πρέπει να εξαρτώνται από «σημεία συμφόρησης» (chokepoints), είτε πρόκειται για θαλάσσιες οδούς, είτε για τεχνολογικές αλυσίδες εφοδιασμού, είτε για κρίσιμες πρώτες ύλες.
Για τον λόγο αυτό, η Ουάσιγκτον επιδιώκει ταυτόχρονα ενεργειακή διαφοροποίηση, ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, ανάπτυξη εναλλακτικών δικτύων μεταφοράς και μείωση της εξάρτησης από περιοχές που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη γεωγραφική τους θέση ως στρατηγικό όπλο.
Η κρίση γύρω από το Hormuz δείχνει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο το Ιράν ή τη Μέση Ανατολή. Αφορά το κατά πόσο η παγκόσμια οικονομία μπορεί να συνεχίσει να στηρίζεται σε λίγα κρίσιμα σημεία των οποίων η ασφάλεια εξαρτάται από τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Και αυτό είναι ακριβώς το σενάριο που οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν πλέον να αποφύγουν.
www.bankingnews.gr
Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Bill Ackman περιέγραψε με χαρακτηριστικό τρόπο το πρόβλημα, δηλώνοντας σε ανάρτησή του ότι «η έκθεση της αμερικανικής και της παγκόσμιας οικονομίας σε ένα στενό θαλάσσιο πέρασμα δεν συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη ειρήνη και ασφάλεια». Μάλιστα, συνέκρινε τη σημασία του ζητήματος με την εξάρτηση της Δύσης από τους ημιαγωγούς που παράγονται στην Ταϊβάν και από τις δραστικές φαρμακευτικές ουσίες που κατασκευάζονται στην Κίνα.
Η δήλωση αυτή αποτυπώνει μια βαθύτερη στρατηγική ανησυχία που κυριαρχεί πλέον στην Ουάσιγκτον. Για δεκαετίες οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν ότι η στρατιωτική τους παρουσία στον Περσικό Κόλπο αρκούσε για να διασφαλίζει την ελεύθερη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις απέδειξαν ότι ακόμη και η απειλή διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αρκεί για να προκαλέσει νευρικότητα στις αγορές και να επηρεάσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας.
Από τα Στενά του Hormuz διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και σημαντικό μέρος των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου.
Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε στρατιωτική κρίση, ναυτικός αποκλεισμός ή γεωπολιτική ένταση μπορεί να επηρεάσει άμεσα όχι μόνο τις ενεργειακές αγορές αλλά και τον πληθωρισμό, τη βιομηχανική παραγωγή και την παγκόσμια ανάπτυξη.
Η σύγκριση του Ackman με την Ταϊβάν και την Κίνα δεν είναι τυχαία.
Στην αμερικανική στρατηγική σκέψη διαμορφώνεται πλέον η αντίληψη ότι οι μεγάλες δυνάμεις δεν πρέπει να εξαρτώνται από «σημεία συμφόρησης» (chokepoints), είτε πρόκειται για θαλάσσιες οδούς, είτε για τεχνολογικές αλυσίδες εφοδιασμού, είτε για κρίσιμες πρώτες ύλες.
Για τον λόγο αυτό, η Ουάσιγκτον επιδιώκει ταυτόχρονα ενεργειακή διαφοροποίηση, ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, ανάπτυξη εναλλακτικών δικτύων μεταφοράς και μείωση της εξάρτησης από περιοχές που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη γεωγραφική τους θέση ως στρατηγικό όπλο.
Η κρίση γύρω από το Hormuz δείχνει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο το Ιράν ή τη Μέση Ανατολή. Αφορά το κατά πόσο η παγκόσμια οικονομία μπορεί να συνεχίσει να στηρίζεται σε λίγα κρίσιμα σημεία των οποίων η ασφάλεια εξαρτάται από τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Και αυτό είναι ακριβώς το σενάριο που οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν πλέον να αποφύγουν.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών