Αναδίπλωση στο σχέδιο επιβολής διοδίων στα Στενά του Hormuz μετά τις έντονες αντιδράσεις των συμμάχων του Κόλπου
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, αιφνιδίασε τόσο τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο όσο και πολλούς από τους ίδιους του τους συνεργάτες, ανακοινώνοντας σχέδιο επιβολής διοδίων στη διέλευση από τα Στενά του Hormuz, προκαλώντας έναν διεθνή αγώνα δρόμου με στόχο να μεταπειστεί και να αποσύρει την απαίτησή του, σύμφωνα με πηγές με γνώση της υπόθεσης που μίλησαν στο CNN.
Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση της Δευτέρας (13/7) έγινε παρά το γεγονός ότι, επί μήνες, σύμβουλοι του Trump τον προειδοποιούσαν να μην προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, εκτιμώντας ότι θα υπονόμευε τους ίδιους τους πολεμικούς στόχους των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα θα νομιμοποιούσε τα σχέδια του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης από τα Στενά, κάτι που η αμερικανική κυβέρνηση χαρακτήριζε επανειλημμένα παράνομο.
Ωστόσο, καθώς παρακολουθούσε την κλιμάκωση της κρίσης γύρω από τα Στενά του Hormuz, η οποία οδήγησε τις ΗΠΑ εκ νέου σε πλήρη πολεμική εμπλοκή, ο εμφανώς εκνευρισμένος Trump αποφάσισε να προχωρήσει.
«Από αυτή τη στιγμή και στο εξής, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι γνωστές ως "THE GUARDIAN OF THE HORMUZ STRAIT"», έγραψε ο Trump στην πλατφόρμα Truth Social το πρωί της Δευτέρας, ανακοινώνοντας την επιβολή διοδίων ύψους 20% σε κάθε φορτίο που διακινείται μέσω των Στενών.
Πανικός στον Λευκό Οίκο και διπλωματικός μαραθώνιος στον Κόλπο
Η απρόσμενη οδηγία προκάλεσε έναν πυρετώδη 24ωρο συντονισμό τόσο εντός της αμερικανικής κυβέρνησης όσο και στις χώρες της Μέσης Ανατολής, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες μιας πρότασης που, σύμφωνα με αξιωματούχους, ο Trump φέρεται να διατύπωσε σχεδόν αυθόρμητα.
Παρότι την Τρίτη τελικά υπαναχώρησε, το περιστατικό ανέδειξε για ακόμη μία φορά τον απρόβλεπτο και απολύτως συναλλακτικό τρόπο με τον οποίο ο Trump ασκεί την εξωτερική πολιτική, ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου, για τον οποίο δεν φαίνεται να διαθέτει σαφές σχέδιο τερματισμού.
Στον Λευκό Οίκο, οι συνεργάτες του έσπευσαν να εξετάσουν τις πρακτικές παραμέτρους ενός πρωτοφανούς συστήματος επιβολής διοδίων, προσπαθώντας να καθορίσουν ποιος θα κατέβαλλε τα τέλη και με ποιον τρόπο θα εισπράττονταν.
Αρχικά, πολλοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι αλλά και αναλυτές εκτιμούσαν ότι το κόστος θα επιβάρυνε τις ναυτιλιακές εταιρείες.
Ωστόσο, η κατάσταση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο Trump δήλωσε αργότερα τη Δευτέρα ότι τελικά το κόστος θα το αναλάμβαναν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Κατάρ πίεσαν για αναδίπλωση
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου κατέβαλλαν έντονες διπλωματικές προσπάθειες προκειμένου να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με τον Trump και να τον αποτρέψουν από την εφαρμογή του σχεδίου.
Μέχρι το πρωί της Τρίτης, οι παρεμβάσεις της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και του Κατάρ είχαν αποδώσει.
Αντί για την επιβολή διοδίων από τις ΗΠΑ, ο Trump ανακοίνωσε ότι οι συγκεκριμένες χώρες δεσμεύθηκαν να προχωρήσουν σε νέες –χωρίς να προσδιορίζονται– επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι χώρες του Κόλπου έχουν ήδη ανακοινώσει επενδυτικά σχέδια ύψους τρισεκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ, παραμένει ωστόσο ασαφές ποιο μέρος αυτών των κεφαλαίων θα υλοποιηθεί τα επόμενα χρόνια.
«Βρήκαμε έναν διαφορετικό τρόπο»
«Το ανακοίνωσα χθες γιατί πίστευα ότι ήταν μια καλή ιδέα», δήλωσε ο Trump την Τρίτη αναφερόμενος στο σχέδιο επιβολής διοδίων.
«Δέχθηκα τηλεφωνήματα από διάφορους ανθρώπους, από διαφορετικές χώρες, βασιλιάδες και εμίρηδες, όλους αυτούς που γνωρίζουμε και αγαπάμε.
Ήταν πραγματικά πολύ ισχυροί εταίροι μας και μου είπαν ότι θα προτιμούσαν να το κάνουμε με έναν διαφορετικό τρόπο.»
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επανέλαβε τη θέση του Προέδρου, υποστηρίζοντας ότι, δεδομένων των παραβιάσεων από πλευράς Ιράν της συμφωνίας για τη διατήρηση ανοικτών των Στενών, ο Πρόεδρος «διατηρούσε πάντοτε όλα τα ενδεχόμενα στο τραπέζι» και έκρινε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να αποζημιωθούν για τα πολλά χρόνια κατά τα οποία προστάτευαν τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Τελικά, πρόσθεσε, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο προσφέρθηκαν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους στην αμερικανική οικονομία, επιλογή που ο Trump έκρινε προτιμότερη.
Η πραγματικότητα διαψεύδει τις εκτιμήσεις του Trump
Από την επιστροφή των ΗΠΑ στις πολεμικές επιχειρήσεις την προηγούμενη εβδομάδα, ο Trump υποστηρίζει ότι ο πόλεμος έχει ουσιαστικά κριθεί και ότι μία ακόμη σύντομη αλλά σφοδρή αεροπορική εκστρατεία αρκεί για να εξαναγκάσει το Ιράν σε υποχώρηση.
Παράλληλα, επιμένει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz παραμένει ελεύθερη και ασφαλής.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, οι εξελίξεις στο πεδίο διαψεύδουν αυτούς τους ισχυρισμούς, καθώς το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να απειλεί αποτελεσματικά κάθε πλοίο που επιχειρεί να διέλθει από τα Στενά.
Ως αποτέλεσμα, η εμπορική κίνηση έχει μειωθεί αισθητά, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα από την περίοδο πριν από τη συμφωνία ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον προηγούμενο μήνα.
Οι προειδοποιήσεις των συμβούλων του για το πολιτικό κόστος
Ο Trump είχε επανειλημμένα απειλήσει κατά το παρελθόν με επιβολή διοδίων στα Στενά του Hormuz, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επωμίζονται σχεδόν μόνες τους το κόστος της ασφάλειας μιας θαλάσσιας οδού από την οποία, όπως έχει επισημάνει, η ίδια η Αμερική δεν εξαρτάται ενεργειακά.
Τον Απρίλιο είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να επιβάλλουν τέλη επειδή «είμαστε οι νικητές» του πολέμου, ενώ αργότερα είχε προτείνει ακόμη και ένα είδος «κοινής επιχείρησης» με το Ιράν για τον έλεγχο των Στενών.
Πρόσφατα είχε επανέλθει στην ιδέα, απειλώντας με επιβολή διοδίων εφόσον το Ιράν δεν αποδεχόταν μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία, χαρακτηρίζοντας τα τέλη ως «αποζημίωση» για το κόστος του πολέμου.
Σύμφωνα με πηγές που συμμετείχαν στις σχετικές συζητήσεις, οι συνεργάτες του αντιδρούσαν σταθερά, προειδοποιώντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα οδηγούσε σε νέα άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το πολιτικό κλίμα για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου το υψηλό κόστος ζωής αναμένεται να αποτελέσει κυρίαρχο ζήτημα.
Αντίφαση με τη θέση των ΗΠΑ περί διεθνούς δικαίου
Οι σύμβουλοι του Trump επισήμαιναν επίσης ότι η επιβολή διοδίων θα ερχόταν σε ευθεία αντίθεση με τις επίσημες θέσεις της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης.
«Καμία χώρα δεν επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια ή τέλη σε μια διεθνή θαλάσσια οδό.
Αυτό προβλέπει το ισχύον διεθνές δίκαιο», είχε δηλώσει στα τέλη Ιουνίου ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, λίγο πριν οι ΗΠΑ προσυπογράψουν κοινή δήλωση που απέρριπτε «κάθε επιβολή διοδίων, τελών ή προσπάθεια άσκησης ελέγχου» στα Στενά του Hormuz.
«Αυτό ισχύει για όλες τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως και το ίδιο αναμένουμε να ισχύει και εδώ», είχε τονίσει.
Η άμεση απάντηση της Τεχεράνης
Οι φόβοι των συμβούλων του Trump επιβεβαιώθηκαν σχεδόν αμέσως.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, αξιοποίησε τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου, αναφέροντας:
«Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει απόλυτο δίκιο.
Όποιος διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Hormuz θα πρέπει να αποζημιώνεται για την υπηρεσία αυτή.»
Και κατέληξε με εμφανή ειρωνεία:
«Το 20%, φυσικά, είναι υπερβολικό. Εμείς θα είμαστε πιο δίκαιοι.»
www.bankingnews.gr
Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση της Δευτέρας (13/7) έγινε παρά το γεγονός ότι, επί μήνες, σύμβουλοι του Trump τον προειδοποιούσαν να μην προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, εκτιμώντας ότι θα υπονόμευε τους ίδιους τους πολεμικούς στόχους των ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα θα νομιμοποιούσε τα σχέδια του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης από τα Στενά, κάτι που η αμερικανική κυβέρνηση χαρακτήριζε επανειλημμένα παράνομο.
Ωστόσο, καθώς παρακολουθούσε την κλιμάκωση της κρίσης γύρω από τα Στενά του Hormuz, η οποία οδήγησε τις ΗΠΑ εκ νέου σε πλήρη πολεμική εμπλοκή, ο εμφανώς εκνευρισμένος Trump αποφάσισε να προχωρήσει.
«Από αυτή τη στιγμή και στο εξής, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι γνωστές ως "THE GUARDIAN OF THE HORMUZ STRAIT"», έγραψε ο Trump στην πλατφόρμα Truth Social το πρωί της Δευτέρας, ανακοινώνοντας την επιβολή διοδίων ύψους 20% σε κάθε φορτίο που διακινείται μέσω των Στενών.
Πανικός στον Λευκό Οίκο και διπλωματικός μαραθώνιος στον Κόλπο
Η απρόσμενη οδηγία προκάλεσε έναν πυρετώδη 24ωρο συντονισμό τόσο εντός της αμερικανικής κυβέρνησης όσο και στις χώρες της Μέσης Ανατολής, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι λεπτομέρειες μιας πρότασης που, σύμφωνα με αξιωματούχους, ο Trump φέρεται να διατύπωσε σχεδόν αυθόρμητα.
Παρότι την Τρίτη τελικά υπαναχώρησε, το περιστατικό ανέδειξε για ακόμη μία φορά τον απρόβλεπτο και απολύτως συναλλακτικό τρόπο με τον οποίο ο Trump ασκεί την εξωτερική πολιτική, ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου, για τον οποίο δεν φαίνεται να διαθέτει σαφές σχέδιο τερματισμού.
Στον Λευκό Οίκο, οι συνεργάτες του έσπευσαν να εξετάσουν τις πρακτικές παραμέτρους ενός πρωτοφανούς συστήματος επιβολής διοδίων, προσπαθώντας να καθορίσουν ποιος θα κατέβαλλε τα τέλη και με ποιον τρόπο θα εισπράττονταν.
Αρχικά, πολλοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι αλλά και αναλυτές εκτιμούσαν ότι το κόστος θα επιβάρυνε τις ναυτιλιακές εταιρείες.
Ωστόσο, η κατάσταση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο όταν ο Trump δήλωσε αργότερα τη Δευτέρα ότι τελικά το κόστος θα το αναλάμβαναν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν και Κατάρ πίεσαν για αναδίπλωση
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες των χωρών του Κόλπου κατέβαλλαν έντονες διπλωματικές προσπάθειες προκειμένου να επικοινωνήσουν τηλεφωνικά με τον Trump και να τον αποτρέψουν από την εφαρμογή του σχεδίου.
Μέχρι το πρωί της Τρίτης, οι παρεμβάσεις της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Μπαχρέιν και του Κατάρ είχαν αποδώσει.
Αντί για την επιβολή διοδίων από τις ΗΠΑ, ο Trump ανακοίνωσε ότι οι συγκεκριμένες χώρες δεσμεύθηκαν να προχωρήσουν σε νέες –χωρίς να προσδιορίζονται– επενδύσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι χώρες του Κόλπου έχουν ήδη ανακοινώσει επενδυτικά σχέδια ύψους τρισεκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ, παραμένει ωστόσο ασαφές ποιο μέρος αυτών των κεφαλαίων θα υλοποιηθεί τα επόμενα χρόνια.
«Βρήκαμε έναν διαφορετικό τρόπο»
«Το ανακοίνωσα χθες γιατί πίστευα ότι ήταν μια καλή ιδέα», δήλωσε ο Trump την Τρίτη αναφερόμενος στο σχέδιο επιβολής διοδίων.
«Δέχθηκα τηλεφωνήματα από διάφορους ανθρώπους, από διαφορετικές χώρες, βασιλιάδες και εμίρηδες, όλους αυτούς που γνωρίζουμε και αγαπάμε.
Ήταν πραγματικά πολύ ισχυροί εταίροι μας και μου είπαν ότι θα προτιμούσαν να το κάνουμε με έναν διαφορετικό τρόπο.»
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επανέλαβε τη θέση του Προέδρου, υποστηρίζοντας ότι, δεδομένων των παραβιάσεων από πλευράς Ιράν της συμφωνίας για τη διατήρηση ανοικτών των Στενών, ο Πρόεδρος «διατηρούσε πάντοτε όλα τα ενδεχόμενα στο τραπέζι» και έκρινε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να αποζημιωθούν για τα πολλά χρόνια κατά τα οποία προστάτευαν τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.
Τελικά, πρόσθεσε, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Κόλπο προσφέρθηκαν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους στην αμερικανική οικονομία, επιλογή που ο Trump έκρινε προτιμότερη.
Η πραγματικότητα διαψεύδει τις εκτιμήσεις του Trump
Από την επιστροφή των ΗΠΑ στις πολεμικές επιχειρήσεις την προηγούμενη εβδομάδα, ο Trump υποστηρίζει ότι ο πόλεμος έχει ουσιαστικά κριθεί και ότι μία ακόμη σύντομη αλλά σφοδρή αεροπορική εκστρατεία αρκεί για να εξαναγκάσει το Ιράν σε υποχώρηση.
Παράλληλα, επιμένει ότι η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz παραμένει ελεύθερη και ασφαλής.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, οι εξελίξεις στο πεδίο διαψεύδουν αυτούς τους ισχυρισμούς, καθώς το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να απειλεί αποτελεσματικά κάθε πλοίο που επιχειρεί να διέλθει από τα Στενά.
Ως αποτέλεσμα, η εμπορική κίνηση έχει μειωθεί αισθητά, ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν εκτιναχθεί στα υψηλότερα επίπεδα από την περίοδο πριν από τη συμφωνία ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον προηγούμενο μήνα.
Οι προειδοποιήσεις των συμβούλων του για το πολιτικό κόστος
Ο Trump είχε επανειλημμένα απειλήσει κατά το παρελθόν με επιβολή διοδίων στα Στενά του Hormuz, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι οι ΗΠΑ επωμίζονται σχεδόν μόνες τους το κόστος της ασφάλειας μιας θαλάσσιας οδού από την οποία, όπως έχει επισημάνει, η ίδια η Αμερική δεν εξαρτάται ενεργειακά.
Τον Απρίλιο είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να επιβάλλουν τέλη επειδή «είμαστε οι νικητές» του πολέμου, ενώ αργότερα είχε προτείνει ακόμη και ένα είδος «κοινής επιχείρησης» με το Ιράν για τον έλεγχο των Στενών.
Πρόσφατα είχε επανέλθει στην ιδέα, απειλώντας με επιβολή διοδίων εφόσον το Ιράν δεν αποδεχόταν μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία, χαρακτηρίζοντας τα τέλη ως «αποζημίωση» για το κόστος του πολέμου.
Σύμφωνα με πηγές που συμμετείχαν στις σχετικές συζητήσεις, οι συνεργάτες του αντιδρούσαν σταθερά, προειδοποιώντας ότι ένα τέτοιο μέτρο θα οδηγούσε σε νέα άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο το πολιτικό κλίμα για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, όπου το υψηλό κόστος ζωής αναμένεται να αποτελέσει κυρίαρχο ζήτημα.
Αντίφαση με τη θέση των ΗΠΑ περί διεθνούς δικαίου
Οι σύμβουλοι του Trump επισήμαιναν επίσης ότι η επιβολή διοδίων θα ερχόταν σε ευθεία αντίθεση με τις επίσημες θέσεις της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης.
«Καμία χώρα δεν επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια ή τέλη σε μια διεθνή θαλάσσια οδό.
Αυτό προβλέπει το ισχύον διεθνές δίκαιο», είχε δηλώσει στα τέλη Ιουνίου ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, λίγο πριν οι ΗΠΑ προσυπογράψουν κοινή δήλωση που απέρριπτε «κάθε επιβολή διοδίων, τελών ή προσπάθεια άσκησης ελέγχου» στα Στενά του Hormuz.
«Αυτό ισχύει για όλες τις διεθνείς θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως και το ίδιο αναμένουμε να ισχύει και εδώ», είχε τονίσει.
Η άμεση απάντηση της Τεχεράνης
Οι φόβοι των συμβούλων του Trump επιβεβαιώθηκαν σχεδόν αμέσως.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Abbas Araghchi, αξιοποίησε τις δηλώσεις του Αμερικανού Προέδρου, αναφέροντας:
«Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει απόλυτο δίκιο.
Όποιος διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Hormuz θα πρέπει να αποζημιώνεται για την υπηρεσία αυτή.»
Και κατέληξε με εμφανή ειρωνεία:
«Το 20%, φυσικά, είναι υπερβολικό. Εμείς θα είμαστε πιο δίκαιοι.»
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών