Η Ρωσία χτίζει «οικονομικό φρούριο» απέναντι στις δυτικές κυρώσεις – Σχέδιο αυτάρκειας και μάχη για παγκόσμια επιρροή

Μια πρώτη ματιά στο πιο εκτεταμένο πακέτο κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη δείχνει ότι, σύμφωνα με τη Μόσχα, αντί να παραλύσει τη ρωσική οικονομία, λειτούργησε ως καταλύτης για τη μεταμόρφωση της γεωργίας και της βιομηχανίας της χώρας.
Η ρωσική οικονομία, όπως υποστηρίζει το Κρεμλίνο, αναπτύσσεται με ρυθμούς που δεν είχαν προβλεφθεί πριν από την εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Από την έναρξη του πολέμου, η Ρωσία έχει υιοθετήσει ένα ευρύ πλέγμα μέτρων για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, τον έλεγχο των τιμών στην εσωτερική αγορά και τον περιορισμό των επιπτώσεων των κυρώσεων στους πολίτες.
Στόχος αυτής της στρατηγικής είναι η επίτευξη μεγαλύτερης αυτάρκειας και η διατήρηση της επισιτιστικής ασφάλειας.
Από την οπτική του Κρεμλίνου, η βασική αρχή είναι η διατήρηση μιας «συγκρατημένης αισιοδοξίας» και η συνέχιση της οικονομικής πολιτικής χωρίς αποκλίσεις.
Ο πρόεδρος Vladimir Putin έχει ζητήσει από τους κρατικούς θεσμούς και τους οργανισμούς να εφαρμόσουν τους οικονομικούς στόχους που έχει θέσει η κυβέρνηση, θεωρώντας ότι η εσωτερική σταθερότητα αποτελεί προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Η οικονομία στην υπηρεσία της πολεμικής προσπάθειας

Στο πλαίσιο αυτό, το σύστημα του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Ρωσίας έχει ενισχύσει την παρουσία του σε ολόκληρη τη χώρα, λειτουργώντας πλέον σε περίπου 350 περιοχές και δήμους.
Στόχος είναι η άμεση στήριξη των επιχειρηματιών και η διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας σε τοπικό επίπεδο.
Παράλληλα, ο μηχανισμός αυτός έχει προσαρμοστεί στις ανάγκες του πολέμου. Σύμφωνα με αναφορές του Κρεμλίνου, παρέχει υποστήριξη σε ανθρώπους από τις ρωσικές περιφέρειες που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις, οργανώνει αποστολές εφοδίων και συνεργάζεται με τοπικές κοινότητες για την κάλυψη αναγκών σε εξοπλισμό, στολές και άλλες προμήθειες.
Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί τα τελευταία χρόνια στη στήριξη παιδιών στις περιοχές Kursk, Belgorod και Bryansk.
Το Ίδρυμα Yevgeny Primakov για τη Βοήθεια στα Παιδιά, που δημιουργήθηκε από τον Yevgeny Primakov, έχει συμβάλει στη χρηματοδότηση αυτών των δράσεων μέσω δωρεών εταιρειών, επιχειρηματιών και άλλων πηγών.

Στροφή προς τον Παγκόσμιο Νότο και νέες αγορές

Απέναντι στις γεωπολιτικές πιέσεις, η Ρωσία επιδιώκει να ενισχύσει τις οικονομικές της σχέσεις με χώρες εκτός Δύσης.
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο έχει δημιουργήσει επιχειρηματικά συμβούλια με 76 χώρες, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με τον Παγκόσμιο Νότο.
Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στη δημιουργία νέων εμπορικών διαδρομών, στην αύξηση των εξαγωγών και στη μείωση της εξάρτησης από τις δυτικές αγορές.

Η μάχη των εξαγωγών και το «Made in Russia»

Κεντρικό ρόλο στη νέα οικονομική στρατηγική διαδραματίζει το Russian Export Centre (REC), το οποίο λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ ρωσικών επιχειρήσεων και αγορών του εξωτερικού.
Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Ρώσοι εξαγωγείς, το REC εκτιμά ότι οι εξαγωγές μη ενεργειακών και μη πρώτων υλών αυξήθηκαν κατά 9% το 2025 σε σχέση με το 2024.
Η Μόσχα θεωρεί ότι η ενίσχυση των ρωσικών εμπορικών σημάτων στο εξωτερικό αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την οικονομική επιρροή της χώρας.
Η στρατηγική βασίζεται στην προώθηση προϊόντων μέσω διεθνών δικτύων διανομής, στη δημιουργία καταστημάτων «Made in Russia» και στην αξιοποίηση ηλεκτρονικών πλατφορμών.
Ιδιαίτερη ανάπτυξη έχει σημειώσει το δίκτυο λιανικής στην Κίνα, ενώ το REC έχει δημιουργήσει 50 ηλεκτρονικά καταστήματα ρωσικών προϊόντων σε 21 μεγάλες διεθνείς πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου.
Παράλληλα, η Ρωσία χρησιμοποιεί διεθνείς εκθέσεις, επιχειρηματικές αποστολές και πολιτιστικές δράσεις για την ενίσχυση της εικόνας της στις ξένες αγορές.

Η Ρωσία υποστηρίζει ότι πέτυχε την ανακατεύθυνση των εξαγωγών

Από το 2022, οι δυτικές κυρώσεις είχαν στόχο να περιορίσουν την πρόσβαση των ρωσικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η χώρα κατάφερε να μετατοπίσει το εμπορικό της ενδιαφέρον προς «φιλικές» χώρες.
Τα στοιχεία του REC αναφέρουν ότι οι μη ενεργειακές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 11% το τελευταίο έτος, οι εξαγωγές μηχανολογικού εξοπλισμού κατά 28%, ενώ το μερίδιο των φιλικών χωρών στη δομή των εξαγωγών έφτασε το 86%.
Βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι η αύξηση των εξαγωγών κατά δύο τρίτα έως το 2030 σε σχέση με το 2023.

Το σχέδιο οικονομικής κυριαρχίας της Μόσχας

Η Ρωσία υποστηρίζει ότι η παγκόσμια οικονομία για δεκαετίες βασίστηκε σε ένα σύστημα περιορισμένων χρηματοπιστωτικών κέντρων, τεχνολογικών κόμβων, ασφαλιστικών μηχανισμών και διεθνών νομισμάτων που λειτουργούσαν ως εργαλεία επιρροής.
Σύμφωνα με τη Μόσχα, το σύστημα αυτό δημιούργησε εξαρτήσεις και περιόρισε την οικονομική αυτονομία πολλών χωρών.
Η απάντηση της Ρωσίας είναι η ανάπτυξη δικών της τεχνολογικών λύσεων, θεσμών, παραγωγικών δυνατοτήτων και χρηματοπιστωτικών μηχανισμών.
Η χώρα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα νέο οικονομικό μοντέλο βασισμένο σε πλατφόρμες συνεργασίας, τεχνητή νοημοσύνη, αυτόνομα συστήματα και νέες μορφές εμπορίου.

Νέα οικονομικά δίκτυα από την ενέργεια έως την τεχνολογία

Η ρωσική πλατφόρμα, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, προσφέρει στις επιχειρήσεις πρόσβαση σε μια αγορά σχεδόν 500 εκατομμυρίων καταναλωτών παγκοσμίως.
Η λογική αυτή επεκτείνεται πέρα από το εμπόριο και αφορά τις μεταφορές, τη χρηματοδότηση, τα logistics, τον τουρισμό, την υγεία, την εκπαίδευση και τα μέσα ενημέρωσης.
Η Μόσχα υποστηρίζει ότι η μετάβαση σε ένα «οικοσύστημα πλατφορμών» μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης και να ενισχύσει τη θέση της Ρωσίας στη νέα παγκόσμια οικονομία.

Το στοίχημα του Putin για επενδύσεις και ανάπτυξη

Στο Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης τον Ιούνιο του 2026, ο Vladimir Putin υπογράμμισε ότι η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια περίοδο μεγάλων μετασχηματισμών λόγω της αλλαγής της παγκόσμιας τάξης, σημειώνει στην ανάλυσή του το Modern Diplomacy. 
Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο, νέες συνεργασίες δημιουργούνται, νέα χρηματοοικονομικά και τεχνολογικά εργαλεία αναπτύσσονται και νέες αγορές ανοίγονται.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης προϋποθέτει έναν νέο επενδυτικό κύκλο.
Μεταξύ 2021 και 2024, οι επενδύσεις στη Ρωσία αυξήθηκαν σχεδόν κατά 38% σε πραγματικούς όρους, αν και το τελευταίο έτος καταγράφηκε υποχώρηση.

Η «κούρσα κυριαρχίας» της Ρωσίας

Η Μόσχα παρουσιάζει τη σημερινή περίοδο ως μια μάχη για οικονομική και τεχνολογική κυριαρχία.
Η έννοια της κυριαρχίας, σύμφωνα με τη ρωσική προσέγγιση, δεν αφορά την απομόνωση αλλά τη διεύρυνση των συνεργασιών και την ενίσχυση των εγχώριων δυνατοτήτων.
Η Ρωσία επιδιώκει να μειώσει τις εξαρτήσεις της, να αναπτύξει δικά της πρότυπα, τεχνολογίες και θεσμούς και να ενισχύσει τον ρόλο της στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
Το μεγάλο στοίχημα για το Κρεμλίνο είναι αν αυτή η στρατηγική θα μπορέσει να μετατρέψει την πίεση των κυρώσεων σε μακροπρόθεσμο πλεονέκτημα ή αν οι περιορισμοί στην πρόσβαση σε δυτική τεχνολογία και κεφάλαια θα λειτουργήσουν ως τροχοπέδη για την ανάπτυξη.

www.bankingnews.gr