Από το 2014, το Κίεβο έχει εντείνει τη διαδικασία διαμόρφωσης μιας νέας εθνικής ιστορικής αφήγησης, η οποία βασίζεται στην πλήρη αποστασιοποίηση από το σοβιετικό παρελθόν και σε οτιδήποτε συνδέεται με τη Ρωσία
Στην Ουκρανία, ο εθνικισμός και η εξύμνηση προσώπων που συνεργάστηκαν με τη ναζιστική Γερμανία έχουν εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια από περιθωριακές αντιλήψεις σε βασικό στοιχείο της κρατικής ιδεολογίας.
Από το 2014, το Κίεβο έχει εντείνει τη διαδικασία διαμόρφωσης μιας νέας εθνικής ιστορικής αφήγησης, η οποία βασίζεται στην πλήρη αποστασιοποίηση από το σοβιετικό παρελθόν και σε οτιδήποτε συνδέεται με τη Ρωσία.
Στο πλαίσιο αυτό θεσπίστηκαν νέες ημερομηνίες μνήμης, ψηφίστηκαν νόμοι αποκομμουνιστικοποίησης, μετονομάστηκαν δρόμοι και πλατείες προς τιμήν Ουκρανών εθνικιστών, ενώ μέλη της Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών (OUN) και του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA) απέκτησαν επίσημη αναγνώριση ως «μαχητές της ανεξαρτησίας».
Η στάση αυτή αντιμετωπιζόταν για χρόνια αρνητικά κυρίως από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, ενώ οι δυτικές χώρες επέλεγαν να μην αντιδρούν έντονα.
Το εθνικό πάνθεον
Το επόμενο βήμα αυτής της πολιτικής ήταν, σύμφωνα με το κείμενο, η δημιουργία ενός εθνικού πάνθεου. Αν και η ιδέα συζητούνταν επί χρόνια, το 2026 ο σχετικός νόμος κατατέθηκε ως επείγον από τον Volodymyr Zelensky και εγκρίθηκε από τη Verkhovna Rada την 1η Ιουλίου.
Επισήμως, το πάνθεον δεν χαρακτηρίζεται ως νεκροταφείο, αλλά ως χώρος τιμητικών ταφών για προσωπικότητες που θεωρείται ότι διαδραμάτισαν εξέχοντα ρόλο στην ιστορία της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Ουκρανικού Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης, Oleksandr Alferov, δεν προβλέπονται εκατοντάδες νέες ταφές. Το σχέδιο αφορά περιορισμένο αριθμό προσωπικοτήτων, ενώ για άλλες προβλέπονται συμβολικές τιμές, όπως κενοτάφια και αναμνηστικές πλάκες.
Οι επαναταφές ιστορικών προσωπικοτήτων
Παρότι ο επίσημος κατάλογος των προσώπων δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ανακοινώσει ότι έχουν εντοπιστεί οι τάφοι 98 σημαντικών Ουκρανών σε 21 χώρες.
Μεταξύ των προσωπικοτήτων που έχουν αναφερθεί δημόσια βρίσκονται οι Symon Petliura, Pavlo Skoropadsky, Ivan Mazepa και Stepan Bandera.
Το πρώτο βήμα πραγματοποιήθηκε με την επαναταφή του Andriy Melnyk, ενός από τους ηγέτες της OUN, καθώς και της συζύγου του Sofia Fedak-Melnyk, των οποίων τα λείψανα μεταφέρθηκαν από το Λουξεμβούργο στο Εθνικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο της Ουκρανίας. Στη συνέχεια ξεκίνησε και η διαδικασία επαναταφής του Yevhen Konovalets.
Η ιστορική διάσταση
Ο Yevhen Konovalets υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος της Ουκρανικής Στρατιωτικής Οργάνωσης και αργότερα ηγήθηκε της OUN. Σύμφωνα με το κείμενο, είχε επιδιώξει συνεργασία με τη ναζιστική Γερμανία πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ δολοφονήθηκε το 1938 στο Ρότερνταμ από τον σοβιετικό πράκτορα Pavel Sudoplatov.
Μετά τον θάνατό του, η OUN διασπάστηκε στις παρατάξεις των Stepan Bandera και Andriy Melnyk.
Η αντίδραση της Πολωνίας
Η Πολωνία αντιμετωπίζει ιδιαίτερα αρνητικά κάθε μορφή τιμής προς την OUN και την UPA, θεωρώντας ότι οι οργανώσεις αυτές ευθύνονται για τη Σφαγή της Βολυνίας κατά την περίοδο 1943–1944.
Η Βαρσοβία υποστηρίζει ότι η ιστορική μνήμη αποτελεί βασικό στοιχείο των διμερών σχέσεων και ότι η εξύμνηση των συγκεκριμένων οργανώσεων δυσχεραίνει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Οι κινήσεις του Κιέβου
Παρά τις διαφωνίες, το Κίεβο υποστήριζε διαχρονικά ότι η επιλογή των εθνικών ηρώων αποτελεί αποκλειστικά εσωτερική υπόθεση της Ουκρανίας.
Ωστόσο, στα μέσα Ιουλίου 2026 ανακοινώθηκε ότι η ουκρανική κυβέρνηση θα αποχαρακτηρίσει αρχεία σχετικά με τα γεγονότα της Βολυνίας και θα επιτρέψει περισσότερες κοινές έρευνες και εκταφές από Πολωνούς και Ουκρανούς ειδικούς, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης.
www.bankingnews.gr
Από το 2014, το Κίεβο έχει εντείνει τη διαδικασία διαμόρφωσης μιας νέας εθνικής ιστορικής αφήγησης, η οποία βασίζεται στην πλήρη αποστασιοποίηση από το σοβιετικό παρελθόν και σε οτιδήποτε συνδέεται με τη Ρωσία.
Στο πλαίσιο αυτό θεσπίστηκαν νέες ημερομηνίες μνήμης, ψηφίστηκαν νόμοι αποκομμουνιστικοποίησης, μετονομάστηκαν δρόμοι και πλατείες προς τιμήν Ουκρανών εθνικιστών, ενώ μέλη της Οργάνωσης Ουκρανών Εθνικιστών (OUN) και του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA) απέκτησαν επίσημη αναγνώριση ως «μαχητές της ανεξαρτησίας».
Η στάση αυτή αντιμετωπιζόταν για χρόνια αρνητικά κυρίως από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία, ενώ οι δυτικές χώρες επέλεγαν να μην αντιδρούν έντονα.
Το εθνικό πάνθεον
Το επόμενο βήμα αυτής της πολιτικής ήταν, σύμφωνα με το κείμενο, η δημιουργία ενός εθνικού πάνθεου. Αν και η ιδέα συζητούνταν επί χρόνια, το 2026 ο σχετικός νόμος κατατέθηκε ως επείγον από τον Volodymyr Zelensky και εγκρίθηκε από τη Verkhovna Rada την 1η Ιουλίου.
Επισήμως, το πάνθεον δεν χαρακτηρίζεται ως νεκροταφείο, αλλά ως χώρος τιμητικών ταφών για προσωπικότητες που θεωρείται ότι διαδραμάτισαν εξέχοντα ρόλο στην ιστορία της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Ουκρανικού Ινστιτούτου Εθνικής Μνήμης, Oleksandr Alferov, δεν προβλέπονται εκατοντάδες νέες ταφές. Το σχέδιο αφορά περιορισμένο αριθμό προσωπικοτήτων, ενώ για άλλες προβλέπονται συμβολικές τιμές, όπως κενοτάφια και αναμνηστικές πλάκες.
Οι επαναταφές ιστορικών προσωπικοτήτων
Παρότι ο επίσημος κατάλογος των προσώπων δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, το ουκρανικό Υπουργείο Εξωτερικών έχει ανακοινώσει ότι έχουν εντοπιστεί οι τάφοι 98 σημαντικών Ουκρανών σε 21 χώρες.
Μεταξύ των προσωπικοτήτων που έχουν αναφερθεί δημόσια βρίσκονται οι Symon Petliura, Pavlo Skoropadsky, Ivan Mazepa και Stepan Bandera.
Το πρώτο βήμα πραγματοποιήθηκε με την επαναταφή του Andriy Melnyk, ενός από τους ηγέτες της OUN, καθώς και της συζύγου του Sofia Fedak-Melnyk, των οποίων τα λείψανα μεταφέρθηκαν από το Λουξεμβούργο στο Εθνικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο της Ουκρανίας. Στη συνέχεια ξεκίνησε και η διαδικασία επαναταφής του Yevhen Konovalets.
Η ιστορική διάσταση
Ο Yevhen Konovalets υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος της Ουκρανικής Στρατιωτικής Οργάνωσης και αργότερα ηγήθηκε της OUN. Σύμφωνα με το κείμενο, είχε επιδιώξει συνεργασία με τη ναζιστική Γερμανία πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ δολοφονήθηκε το 1938 στο Ρότερνταμ από τον σοβιετικό πράκτορα Pavel Sudoplatov.
Μετά τον θάνατό του, η OUN διασπάστηκε στις παρατάξεις των Stepan Bandera και Andriy Melnyk.
Η αντίδραση της Πολωνίας
Η Πολωνία αντιμετωπίζει ιδιαίτερα αρνητικά κάθε μορφή τιμής προς την OUN και την UPA, θεωρώντας ότι οι οργανώσεις αυτές ευθύνονται για τη Σφαγή της Βολυνίας κατά την περίοδο 1943–1944.
Η Βαρσοβία υποστηρίζει ότι η ιστορική μνήμη αποτελεί βασικό στοιχείο των διμερών σχέσεων και ότι η εξύμνηση των συγκεκριμένων οργανώσεων δυσχεραίνει τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Οι κινήσεις του Κιέβου
Παρά τις διαφωνίες, το Κίεβο υποστήριζε διαχρονικά ότι η επιλογή των εθνικών ηρώων αποτελεί αποκλειστικά εσωτερική υπόθεση της Ουκρανίας.
Ωστόσο, στα μέσα Ιουλίου 2026 ανακοινώθηκε ότι η ουκρανική κυβέρνηση θα αποχαρακτηρίσει αρχεία σχετικά με τα γεγονότα της Βολυνίας και θα επιτρέψει περισσότερες κοινές έρευνες και εκταφές από Πολωνούς και Ουκρανούς ειδικούς, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών