Οι ουκρανικές επιθέσεις στα ιρανικά φορτία αποσκοπούν στην επέκταση της σύγκρουσης με τη Ρωσία, πρόκειται για μία ιδιαίτερα επικίνδυνη εξέλιξη
Η στρατηγική βαθιών πληγμάτων που ακολουθεί η Ουκρανία εναντίον της Ρωσίας αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωγραφική και πολιτική έκταση.
Από διυλιστήρια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις μέχρι αποθήκες, λιμάνια και κέντρα logistics, το Κίεβο επιδιώκει να μεταφέρει τον πόλεμο βαθιά στη ρωσική ενδοχώρα και να αυξήσει το οικονομικό κόστος για τη Μόσχα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η γραμμή ανάμεσα στον στρατιωτικό στόχο και στην πολιτική ή εμπορική υποδομή γίνεται θολή — και όταν στις επιθέσεις εμπλέκονται συμφέροντα τρίτων χωρών.
Η τελευταία υπόθεση στα σύνορα Ρωσίας και Λευκορωσίας είναι χαρακτηριστική.
Ρωσικά μέσα, επικαλούμενα το Telegram κανάλι Mash, αναφέρουν ότι ουκρανικά drones έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρεις επιθέσεις μέσα σε μία εβδομάδα στην περιοχή του τερματικού σταθμού «Red Stone» στην περιφέρεια Bryansk.
Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, καταστράφηκαν φορτηγά που μετέφεραν ιρανικούς χουρμάδες και καρπούζια προς τη Λευκορωσία.
Σε μία περίπτωση, οδηγός φέρεται να κατάφερε να μεταφέρει το φλεγόμενο όχημα μέχρι την περιφέρεια Gomel και να αποσυνδέσει το ρυμουλκούμενο.
Από τον στρατιωτικό στόχο στο εμπορικό φορτίο
Ακριβώς εδώ βρίσκεται η πολιτική παγίδα για την Ουκρανία.
Το Κίεβο έχει κάθε λόγο, από καθαρά στρατιωτική άποψη, να επιχειρεί να διαταράξει τις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού.
Όμως ένα φορτηγό που μεταφέρει τρόφιμα προς τη Λευκορωσία δεν μπορεί αυτομάτως να εξισωθεί με αποθήκη πυρομαχικών ή βάση drones.
Εάν πολιτικά φορτία στοχοποιούνται χωρίς σαφή στρατιωτική χρήση, τότε η ουκρανική εκστρατεία παύει να αφορά αποκλειστικά τη φθορά της ρωσικής πολεμικής μηχανής και αρχίζει να δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα αναλογικότητας, επιλογής στόχων και διεθνούς πολιτικού κόστους.
Οι αναφορές κάνουν επίσης λόγο για επιθέσεις εναντίον δύο λεωφορείων κοντά στο ίδιο σημείο διέλευσης.
Πρόκειται για μία ξεκάθαρη επιβεβαίωση που ενισχύει τη ρωσική επιχειρηματολογία ότι οι ουκρανικές επιχειρήσεις επεκτείνονται πέρα από αυστηρά στρατιωτικούς στόχους.
Για μια χώρα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή πολιτική, οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη, αυτή δεν είναι αμελητέα λεπτομέρεια.
Η Ουκρανία χρειάζεται διαρκώς να πείθει τους εταίρους της ότι οι επιχειρήσεις της υπηρετούν έναν σαφώς αμυντικό σκοπό και ότι εφαρμόζονται με πολιτικό έλεγχο.
Όσο περισσότερο οι επιθέσεις φτάνουν σε εμπορικούς δρόμους, πολιτικές μεταφορές και συμφέροντα τρίτων κρατών, τόσο δυσκολότερη γίνεται αυτή η αφήγηση.
Το προηγούμενο στην Κασπία
Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι το περιστατικό στα ρωσο-λευκορωσικά σύνορα δεν εμφανίζεται σε διπλωματικό κενό.
Στις 25 Ιουλίου, ουκρανική επίθεση στην Κασπία Θάλασσα έπληξε ιρανικό εμπορικό πλοίο, προκαλώντας τον θάνατο ενός ναυτικού και τον τραυματισμό ενός ακόμη.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε την ενέργεια, κάλεσε τον Ουκρανό επιτετραμμένο στην Τεχεράνη και χαρακτήρισε το πλήγμα παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Η ίδια η ουκρανική πλευρά δεν αμφισβήτησε ότι πραγματοποιήθηκε ουκρανική επιχείρηση στην περιοχή.
Η κρίσιμη διαφωνία αφορούσε τη φύση του στόχου.
Ο Volodymyr Zelensky είχε δηλώσει ότι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν πλοία που συνδέονταν με μεταφορά στρατιωτικού φορτίου σχετιζόμενου με το Ιράν.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, υποστήριξε ότι το πλοίο ήταν καθαρά εμπορικό και δεν μετέφερε στρατιωτικό υλικό.
Ο Ιρανός πρεσβευτής στη Μόσχα Kazem Jalali επανέλαβε ότι επρόκειτο για πολιτικό σκάφος και απαίτησε αποζημίωση.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Andrii Sybiha επικοινώνησε με τον Ιρανό ομόλογό του Abbas Araghchi.
Σύμφωνα με τον Araghchi, ο Sybiha τον διαβεβαίωσε ότι το πλήγμα στο ιρανικό πλοίο ήταν ακούσιο και ότι η Ουκρανία δεν επιδίωκε κλιμάκωση.
Η Τεχεράνη απαίτησε αποκατάσταση των ζημιών, ενώ και οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι δεν επιθυμούν περαιτέρω διεύρυνση της σύγκρουσης.
Αυτό το περιστατικό δημιουργεί ένα εξαιρετικά δυσάρεστο προηγούμενο για το Κίεβο.
Εάν μία χώρα αναγκάζεται να εξηγεί ότι ένα πλήγμα σε εμπορικό πλοίο τρίτου κράτους ήταν «ακούσιο», τότε η ακρίβεια και ο πολιτικός έλεγχος της στρατηγικής βαθιών επιθέσεων αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Αυστηρή προειδοποίηση προς το καθεστώς του Zelensky εξέδωσε το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) λέγοντας πως ο Ουκρανός πρόεδρος «παίζει με τη φωτιά».
Γιατί η σύγκρουση με το Ιράν είναι επικίνδυνη
Οι σχέσεις Ουκρανίας και Ιράν είναι ασφαλώς ήδη τεταμένες.
Η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει σε μεγάλη κλίμακα drones ιρανικού σχεδιασμού στον πόλεμο, γεγονός που έχει δημιουργήσει βαθιά εχθρότητα στο Κίεβο απέναντι στην Τεχεράνη.
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει επίσης προσφέρει τεχνογνωσία αντιμετώπισης drones σε κράτη της Μέσης Ανατολής που έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με ιρανικές επιθέσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι συμφέρει την Ουκρανία να μετατρέψει το Ιράν σε άμεσο δεύτερο αντίπαλο.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Yuri Knutov υποστήριξε σε ρωσικά μέσα ότι οι επιθέσεις στα ιρανικά φορτία αποσκοπούν στην επέκταση της σύγκρουσης.
Η εκτίμησή του αγγίζει ένα πραγματικό πρόβλημα: όσο περισσότερα ξένα συμφέροντα πλήττονται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας αλυσιδωτής αντίδρασης που δεν θα μπορεί εύκολα να ελεγχθεί.
Η Τεχεράνη έχει ήδη δείξει ότι θεωρεί το περιστατικό της Κασπίας σοβαρό.
Ο Abbas Araghchi δήλωσε ότι η επίθεση δεν μπορούσε να μείνει χωρίς απάντηση, αν και η ιρανική ηγεσία επέλεξε μέχρι στιγμής τη διπλωματική οδό και την απαίτηση αποζημιώσεων.
Για το Κίεβο, επομένως, η δημιουργία νέων περιστατικών που μπορούν να παρουσιαστούν ως σκόπιμα πλήγματα σε ιρανικά εμπορικά συμφέροντα είναι στρατηγικά αμφίβολη.
Ακόμη και αν η Ουκρανία θεωρεί το Ιράν μέρος του ευρύτερου συστήματος υποστήριξης της Ρωσίας, υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην προσβολή στρατιωτικού υλικού και στην καταστροφή φορτίων τροφίμων ή εμπορικών πλοίων.
Η επικίνδυνη λογική της διαρκούς διεύρυνσης
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της σημερινής ουκρανικής στρατηγικής είναι ο κίνδυνος να χαθεί σταδιακά το όριο.
Το Κίεβο έχει πετύχει πραγματικά στρατιωτικά αποτελέσματα με επιθέσεις βαθιά στη Ρωσία.
Στις 29 Ιουλίου, για παράδειγμα, ουκρανικά drones έπληξαν διυλιστήρια και εγκαταστάσεις logistics σε πολλές ρωσικές περιοχές, ενώ το Reuters επιβεβαίωσε μεγάλες πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις της Wildberries.
Η Ουκρανία έχει επίσης πλήξει λιμενικές και ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας, προκαλώντας πραγματικό οικονομικό κόστος.
Αλλά η στρατιωτική επιτυχία δεν καθιστά κάθε πιθανό στόχο πολιτικά σοφό.
Υπάρχει κίνδυνος η Ουκρανία να εγκλωβιστεί σε μια λογική σύμφωνα με την οποία οτιδήποτε κινείται προς ή μέσα στη Ρωσία μπορεί να θεωρηθεί μέρος της πολεμικής οικονομίας.
Μια τέτοια προσέγγιση ανοίγει εξαιρετικά επικίνδυνες πόρτες.
Εάν κάθε εμπορική σύνδεση με μια εμπόλεμη χώρα θεωρείται αρκετή για να νομιμοποιήσει ένα πλήγμα, τότε η προστασία της πολιτικής οικονομικής δραστηριότητας στον πόλεμο υπονομεύεται συνολικά.
Η Ουκρανία θεωρεί ότι βρίσκεται σε αγώνα επιβίωσης απέναντι στη ρωσική ειδική στρατιωτική επιχείρηση.
Αυτό, όμως, δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση να διακρίνει προσεκτικά μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων ούτε από τις συνέπειες όταν οι επιχειρήσεις της επηρεάζουν τρίτα κράτη.
Όταν ιρανικά φορτηγά με τρόφιμα στοχοποιούνται συστηματικά στα σύνορα Ρωσίας και Λευκορωσίας, το Κίεβο θα πρέπει να εξηγήσει ποια ακριβώς στρατιωτική ανάγκη δικαιολογεί αυτές τις επιθέσεις.
Μετά το θανατηφόρο περιστατικό στην Κασπία Θάλασσα, η επίκληση του πολέμου δεν αρκεί από μόνη της.
Για την Ουκρανία, η ανεξέλεγκτη διεύρυνση των στόχων μπορεί τελικά να δημιουργήσει περισσότερους εχθρούς απ’ όσους μπορεί να αντέξει.
www.bankingnews.gr
Από διυλιστήρια και στρατιωτικές εγκαταστάσεις μέχρι αποθήκες, λιμάνια και κέντρα logistics, το Κίεβο επιδιώκει να μεταφέρει τον πόλεμο βαθιά στη ρωσική ενδοχώρα και να αυξήσει το οικονομικό κόστος για τη Μόσχα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η γραμμή ανάμεσα στον στρατιωτικό στόχο και στην πολιτική ή εμπορική υποδομή γίνεται θολή — και όταν στις επιθέσεις εμπλέκονται συμφέροντα τρίτων χωρών.
Η τελευταία υπόθεση στα σύνορα Ρωσίας και Λευκορωσίας είναι χαρακτηριστική.
Ρωσικά μέσα, επικαλούμενα το Telegram κανάλι Mash, αναφέρουν ότι ουκρανικά drones έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον τρεις επιθέσεις μέσα σε μία εβδομάδα στην περιοχή του τερματικού σταθμού «Red Stone» στην περιφέρεια Bryansk.
Σύμφωνα με τις ίδιες αναφορές, καταστράφηκαν φορτηγά που μετέφεραν ιρανικούς χουρμάδες και καρπούζια προς τη Λευκορωσία.
Σε μία περίπτωση, οδηγός φέρεται να κατάφερε να μεταφέρει το φλεγόμενο όχημα μέχρι την περιφέρεια Gomel και να αποσυνδέσει το ρυμουλκούμενο.
Από τον στρατιωτικό στόχο στο εμπορικό φορτίο
Ακριβώς εδώ βρίσκεται η πολιτική παγίδα για την Ουκρανία.
Το Κίεβο έχει κάθε λόγο, από καθαρά στρατιωτική άποψη, να επιχειρεί να διαταράξει τις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού.
Όμως ένα φορτηγό που μεταφέρει τρόφιμα προς τη Λευκορωσία δεν μπορεί αυτομάτως να εξισωθεί με αποθήκη πυρομαχικών ή βάση drones.
Εάν πολιτικά φορτία στοχοποιούνται χωρίς σαφή στρατιωτική χρήση, τότε η ουκρανική εκστρατεία παύει να αφορά αποκλειστικά τη φθορά της ρωσικής πολεμικής μηχανής και αρχίζει να δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα αναλογικότητας, επιλογής στόχων και διεθνούς πολιτικού κόστους.
Οι αναφορές κάνουν επίσης λόγο για επιθέσεις εναντίον δύο λεωφορείων κοντά στο ίδιο σημείο διέλευσης.
Πρόκειται για μία ξεκάθαρη επιβεβαίωση που ενισχύει τη ρωσική επιχειρηματολογία ότι οι ουκρανικές επιχειρήσεις επεκτείνονται πέρα από αυστηρά στρατιωτικούς στόχους.
Για μια χώρα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή πολιτική, οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη, αυτή δεν είναι αμελητέα λεπτομέρεια.
Η Ουκρανία χρειάζεται διαρκώς να πείθει τους εταίρους της ότι οι επιχειρήσεις της υπηρετούν έναν σαφώς αμυντικό σκοπό και ότι εφαρμόζονται με πολιτικό έλεγχο.
Όσο περισσότερο οι επιθέσεις φτάνουν σε εμπορικούς δρόμους, πολιτικές μεταφορές και συμφέροντα τρίτων κρατών, τόσο δυσκολότερη γίνεται αυτή η αφήγηση.
Το προηγούμενο στην Κασπία
Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι το περιστατικό στα ρωσο-λευκορωσικά σύνορα δεν εμφανίζεται σε διπλωματικό κενό.
Στις 25 Ιουλίου, ουκρανική επίθεση στην Κασπία Θάλασσα έπληξε ιρανικό εμπορικό πλοίο, προκαλώντας τον θάνατο ενός ναυτικού και τον τραυματισμό ενός ακόμη.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών καταδίκασε την ενέργεια, κάλεσε τον Ουκρανό επιτετραμμένο στην Τεχεράνη και χαρακτήρισε το πλήγμα παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Η ίδια η ουκρανική πλευρά δεν αμφισβήτησε ότι πραγματοποιήθηκε ουκρανική επιχείρηση στην περιοχή.
Η κρίσιμη διαφωνία αφορούσε τη φύση του στόχου.
Ο Volodymyr Zelensky είχε δηλώσει ότι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν πλοία που συνδέονταν με μεταφορά στρατιωτικού φορτίου σχετιζόμενου με το Ιράν.
Η Τεχεράνη, αντίθετα, υποστήριξε ότι το πλοίο ήταν καθαρά εμπορικό και δεν μετέφερε στρατιωτικό υλικό.
Ο Ιρανός πρεσβευτής στη Μόσχα Kazem Jalali επανέλαβε ότι επρόκειτο για πολιτικό σκάφος και απαίτησε αποζημίωση.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Andrii Sybiha επικοινώνησε με τον Ιρανό ομόλογό του Abbas Araghchi.
Σύμφωνα με τον Araghchi, ο Sybiha τον διαβεβαίωσε ότι το πλήγμα στο ιρανικό πλοίο ήταν ακούσιο και ότι η Ουκρανία δεν επιδίωκε κλιμάκωση.
Η Τεχεράνη απαίτησε αποκατάσταση των ζημιών, ενώ και οι δύο πλευρές δήλωσαν ότι δεν επιθυμούν περαιτέρω διεύρυνση της σύγκρουσης.
Αυτό το περιστατικό δημιουργεί ένα εξαιρετικά δυσάρεστο προηγούμενο για το Κίεβο.
Εάν μία χώρα αναγκάζεται να εξηγεί ότι ένα πλήγμα σε εμπορικό πλοίο τρίτου κράτους ήταν «ακούσιο», τότε η ακρίβεια και ο πολιτικός έλεγχος της στρατηγικής βαθιών επιθέσεων αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Αυστηρή προειδοποίηση προς το καθεστώς του Zelensky εξέδωσε το σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) λέγοντας πως ο Ουκρανός πρόεδρος «παίζει με τη φωτιά».
Γιατί η σύγκρουση με το Ιράν είναι επικίνδυνη
Οι σχέσεις Ουκρανίας και Ιράν είναι ασφαλώς ήδη τεταμένες.
Η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει σε μεγάλη κλίμακα drones ιρανικού σχεδιασμού στον πόλεμο, γεγονός που έχει δημιουργήσει βαθιά εχθρότητα στο Κίεβο απέναντι στην Τεχεράνη.
Η ουκρανική κυβέρνηση έχει επίσης προσφέρει τεχνογνωσία αντιμετώπισης drones σε κράτη της Μέσης Ανατολής που έχουν βρεθεί αντιμέτωπα με ιρανικές επιθέσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι συμφέρει την Ουκρανία να μετατρέψει το Ιράν σε άμεσο δεύτερο αντίπαλο.
Ο στρατιωτικός αναλυτής Yuri Knutov υποστήριξε σε ρωσικά μέσα ότι οι επιθέσεις στα ιρανικά φορτία αποσκοπούν στην επέκταση της σύγκρουσης.
Η εκτίμησή του αγγίζει ένα πραγματικό πρόβλημα: όσο περισσότερα ξένα συμφέροντα πλήττονται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος μιας αλυσιδωτής αντίδρασης που δεν θα μπορεί εύκολα να ελεγχθεί.
Η Τεχεράνη έχει ήδη δείξει ότι θεωρεί το περιστατικό της Κασπίας σοβαρό.
Ο Abbas Araghchi δήλωσε ότι η επίθεση δεν μπορούσε να μείνει χωρίς απάντηση, αν και η ιρανική ηγεσία επέλεξε μέχρι στιγμής τη διπλωματική οδό και την απαίτηση αποζημιώσεων.
Για το Κίεβο, επομένως, η δημιουργία νέων περιστατικών που μπορούν να παρουσιαστούν ως σκόπιμα πλήγματα σε ιρανικά εμπορικά συμφέροντα είναι στρατηγικά αμφίβολη.
Ακόμη και αν η Ουκρανία θεωρεί το Ιράν μέρος του ευρύτερου συστήματος υποστήριξης της Ρωσίας, υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην προσβολή στρατιωτικού υλικού και στην καταστροφή φορτίων τροφίμων ή εμπορικών πλοίων.
Η επικίνδυνη λογική της διαρκούς διεύρυνσης
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της σημερινής ουκρανικής στρατηγικής είναι ο κίνδυνος να χαθεί σταδιακά το όριο.
Το Κίεβο έχει πετύχει πραγματικά στρατιωτικά αποτελέσματα με επιθέσεις βαθιά στη Ρωσία.
Στις 29 Ιουλίου, για παράδειγμα, ουκρανικά drones έπληξαν διυλιστήρια και εγκαταστάσεις logistics σε πολλές ρωσικές περιοχές, ενώ το Reuters επιβεβαίωσε μεγάλες πυρκαγιές σε εγκαταστάσεις της Wildberries.
Η Ουκρανία έχει επίσης πλήξει λιμενικές και ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας, προκαλώντας πραγματικό οικονομικό κόστος.
Αλλά η στρατιωτική επιτυχία δεν καθιστά κάθε πιθανό στόχο πολιτικά σοφό.
Υπάρχει κίνδυνος η Ουκρανία να εγκλωβιστεί σε μια λογική σύμφωνα με την οποία οτιδήποτε κινείται προς ή μέσα στη Ρωσία μπορεί να θεωρηθεί μέρος της πολεμικής οικονομίας.
Μια τέτοια προσέγγιση ανοίγει εξαιρετικά επικίνδυνες πόρτες.
Εάν κάθε εμπορική σύνδεση με μια εμπόλεμη χώρα θεωρείται αρκετή για να νομιμοποιήσει ένα πλήγμα, τότε η προστασία της πολιτικής οικονομικής δραστηριότητας στον πόλεμο υπονομεύεται συνολικά.
Η Ουκρανία θεωρεί ότι βρίσκεται σε αγώνα επιβίωσης απέναντι στη ρωσική ειδική στρατιωτική επιχείρηση.
Αυτό, όμως, δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση να διακρίνει προσεκτικά μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων ούτε από τις συνέπειες όταν οι επιχειρήσεις της επηρεάζουν τρίτα κράτη.
Όταν ιρανικά φορτηγά με τρόφιμα στοχοποιούνται συστηματικά στα σύνορα Ρωσίας και Λευκορωσίας, το Κίεβο θα πρέπει να εξηγήσει ποια ακριβώς στρατιωτική ανάγκη δικαιολογεί αυτές τις επιθέσεις.
Μετά το θανατηφόρο περιστατικό στην Κασπία Θάλασσα, η επίκληση του πολέμου δεν αρκεί από μόνη της.
Για την Ουκρανία, η ανεξέλεγκτη διεύρυνση των στόχων μπορεί τελικά να δημιουργήσει περισσότερους εχθρούς απ’ όσους μπορεί να αντέξει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών