Ανοδικά οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων – Οι αγορές «χωνεύουν» το σχέδιο επαναγορών του ΥΠΟΙΚ
Προς Βατερλώ… οδεύει η τελευταία παρέμβαση από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, καθώς οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων κινούνται ανοδικά, μετά τη σημαντική αποκλιμάκωση της προηγούμενης συνεδρίασης, όταν ο Sott Bessent ανακοίνωσε ότι διπλασιάζει τις επαναγορές κρατικού χρέους, σε μια προσπάθεια να στηρίξει κυρίως τους τίτλους μεγαλύτερης διάρκειας.
Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού Treasury, που αποτελεί τον βασικό στόχο του επιταχυνόμενου προγράμματος επαναγορών, ενισχύεται κατά 3 μονάδες βάσης στο 5,2256%.
Η απόδοση του 10ετούς Treasury, που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια, τα δάνεια αυτοκινήτων και τις πιστωτικές κάρτες, αυξήθηκε κατά 1 μονάδα βάσης στο 4,6723%.
Στο 2ετές Treasury, που επηρεάζεται περισσότερο από τις βραχυπρόθεσμες αποφάσεις της Federal Reserve για τα επιτόκια, η απόδοση παρέμενε ουσιαστικά σταθερή στο 4,1727%.
Διπλασιάζει τις επαναγορές ο Scott Bessent
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, υπό τον Scott Bessent, ανακοίνωσε στις 19 Αυγούστου 2026 ότι θα διπλασιάσει το μέγεθος των επαναγορών κρατικού χρέους, με το μεγαλύτερο μέρος των αγορών να αφορά το μακροπρόθεσμο άκρο της καμπύλης αποδόσεων.
Η ανακοίνωση προκάλεσε ισχυρή αποκλιμάκωση στις αποδόσεις.
Η απόδοση του 30ετούς τίτλου υποχώρησε κατά περισσότερο από 10 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της Τετάρτης, ενώ η απόδοση του 10ετούς μειώθηκε κατά περισσότερο από 6 μονάδες βάσης, ανατρέποντας τα προηγούμενα ανοδικά κέρδη της εβδομάδας.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων είχαν σημειώσει απότομη άνοδο από τον Ιούνιο, αγγίζοντας επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την περίοδο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Αντίστοιχα, αποκλιμάκωση σημειώθηκε και στις αποδόσεις κρατικών ομολόγων άλλων μεγάλων οικονομιών.
Πάνω από τα 40 τρισ. δολάρια το αμερικανικό χρέος
Η ιστορικής σημασίας ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το συνολικό δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε τα 40 τρισ. δολάρια, έχοντας υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μόλις μία δεκαετία.
Η εξέλιξη αναδεικνύει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η αμερικανική αγορά κρατικού χρέους, καθώς η Ουάσιγκτον καλείται να διαχειριστεί ένα τεράστιο απόθεμα χρέους και ταυτόχρονα να διατηρήσει υπό έλεγχο το κόστος δανεισμού.
Στο επίκεντρο και τα πρακτικά της Fed
Παράλληλα, οι επενδυτές αξιολογούν τα πρακτικά της Federal Open Market Committee (FOMC) από τη συνεδρίαση του Ιουλίου, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη.
Τα οικονομικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν μετά τη συνεδρίαση δείχνουν μέτριες μηνιαίες αυξήσεις των τιμών, ωστόσο ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2% της Federal Reserve.
Η εικόνα αυτή διατηρεί την αβεβαιότητα στις αγορές σχετικά με την επόμενη κίνηση της Fed, την ώρα που το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί παράλληλα να επηρεάσει την αγορά ομολόγων μέσω ενός επιθετικότερου προγράμματος επαναγορών, με ιδιαίτερη έμφαση στους μακροπρόθεσμους τίτλους.
Πρωτοφανής κρατική παρέμβαση
Ο Scott Bessent πάντως εξελίσσεται στον πιο παρεμβατικό υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες, καθώς το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών προχωρά σε ολοένα πιο ενεργές κινήσεις στις αγορές ομολόγων και συναλλάγματος.
Η τελευταία έκπληξη ήρθε την Τετάρτη, όταν, μόλις δύο εβδομάδες μετά την ανακοίνωση του προγράμματος επαναγοράς παλαιότερων κρατικών τίτλων, το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι θα «τουλάχιστον διπλασιάσει» τις προγραμματισμένες αγορές υφιστάμενου χρέους διάρκειας 10 έως 30 ετών.
Η κίνηση ήρθε λίγες ημέρες μετά το άνοιγμα της συζήτησης από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών για πιθανή μείωση των εκδόσεων μακροπρόθεσμου χρέους.
Παρεμβάσεις σε ομόλογα και γιεν
Στις 31 Ιουλίου, υπό την εποπτεία του Bessent, οι αμερικανικές αρχές προχώρησαν στην πρώτη αγορά γιεν από τις ΗΠΑ εδώ και τρεις δεκαετίες.
Η κίνηση εκτιμήθηκε ότι μειώνει την ανάγκη της Ιαπωνίας να πουλήσει μέρος των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που διαθέτει, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις δικές της αγορές γιεν.
Νωρίτερα μέσα στο έτος, ο Bessent είχε επίσης ενεργοποιήσει τους λεγόμενους «rate checks», δηλαδή τηλεφωνικές επικοινωνίες των αρχών με τράπεζες για τη συλλογή τιμών και προσφορών στην αγορά του γιεν. Η κίνηση αυτή είχε προκαλέσει έκπληξη ακόμη και σε πρώην Ιάπωνα αξιωματούχο.
«Είναι απολύτως παρεμβατικός», δήλωσε ο Mark Sobel, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και σήμερα στέλεχος του ερευνητικού οργανισμού OMFIF.
«Παραπέμπει στο παρελθόν του στα hedge funds», πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά το κίνητρο, ο Sobel εκτιμά ότι είναι σαφές πως ο Bessent και η κυβέρνηση Trump ανησυχούν για την άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό των παρεμβάσεων του Bessent στις αγορές.
Ανησυχία στην Ουάσιγκτον για τις αποδόσεις
Οι υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ, ως θεματοφύλακες της οικονομικής πολιτικής και των χρηματοπιστωτικών αγορών της χώρας, έχουν παραδοσιακά αναγκαστεί να παρεμβαίνουν σε περιόδους κρίσης.
Αυτή όμως δεν είναι η σημερινή κατάσταση, καθώς η υποχώρηση των ομολόγων και η άνοδος των αποδόσεων πραγματοποιούνται με σχετικά ομαλό τρόπο και έχουν ξεκινήσει εδώ και μήνες.
Ωστόσο, η παρέμβαση του Bessent μετά την άνοδο της απόδοσης του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου — το οποίο ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει ως βασικό χρηματοπιστωτικό σημείο αναφοράς — πάνω από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν ο Donald Trump επιστρέψει στον Λευκό Οίκο, δείχνει ότι οι ανησυχίες στην Ουάσιγκτον εντείνονται.
Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, λόγω συνδυασμού ανησυχιών για τον πληθωρισμό, τη νομισματική πολιτική της Federal Reserve και τα διογκούμενα δημοσιονομικά ελλείμματα, διατηρεί τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε υψηλά επίπεδα και λειτουργεί ως τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο.
«Όχι και τόσο προβλέψιμος» ο Bessent
Σε ό,τι αφορά τις εκδόσεις χρέους, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ακολουθούσε επί μακρόν την αρχή της «κανονικότητας και προβλεψιμότητας», αποφεύγοντας να αιφνιδιάζει τους επενδυτές.
Πρόκειται για μια αρχή που είχε υποστηρίξει και ο ίδιος ο Bessent σε ομιλία του τον Νοέμβριο, σε συνέδριο για την αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Ωστόσο, στην ίδια ομιλία είχε δηλώσει: «Η δουλειά μου είναι να είμαι ο κορυφαίος πωλητής ομολόγων του έθνους. Και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αποτελούν ισχυρό βαρόμετρο για τη μέτρηση της επιτυχίας μου σε αυτή την προσπάθεια».
Είχε επίσης υπογραμμίσει τη σημασία που έχουν για την οικονομία τα χαμηλότερα επιτόκια των αμερικανικών κρατικών τίτλων.
«Πηγαίνει κόντρα στην αρχή της "κανονικότητας και προβλεψιμότητας" — αλλά αυτός είναι ο κόσμος στον οποίο ζούμε», δήλωσε ο Gregory Faranello, επικεφαλής του τμήματος διαπραγμάτευσης και στρατηγικής αμερικανικών επιτοκίων στην AmeriVet Securities.
«Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: σταματήστε την άνοδο των αποδόσεων», πρόσθεσε.
Η κριτική στη Janet Yellen
Η προκάτοχος του Bessent, Janet Yellen, είχε επίσης επιχειρήσει να ανακόψει την άνοδο των αποδόσεων το 2023.
Ο Bessent ήταν μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων που είχαν επικρίνει τότε την κίνηση, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω της τακτικής τριμηνιαίας ανακοίνωσης για τις εκδόσεις χρέους.
Η κριτική ήταν ότι η απόφαση είχε πολιτικά κίνητρα και στόχευε στην τόνωση της οικονομίας ενόψει των εκλογών.
Ο Stephen Miran, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Donald Trump και πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Federal Reserve, είχε συνυπογράψει τον Ιούλιο του 2024 μελέτη στην οποία ασκούσε κριτική στις λεγόμενες «ακτιβιστικές εκδόσεις χρέους» του υπουργείου Οικονομικών, γνωστές ως Activist Treasury Issuance (ATI).
Ο φόβος της «εκλογικής περιόδου»
«Μόλις ένα πολιτικό κόμμα αρχίσει να χρησιμοποιεί το ATI για να τονώσει την οικονομία ενόψει εκλογών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από όλες τις μελλοντικές κυβερνήσεις», είχαν γράψει ο Miran και ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Nouriel Roubini.
Η νέα κίνηση του υπουργείου Οικονομικών έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες μετά τις δηλώσεις του προέδρου της Federal Reserve, Kevin Warsh, ο οποίος είχε εκφράσει ικανοποίηση για το γεγονός ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές απαλλάσσονται από το λεγόμενο forward guidance.
«Οι συμμετέχοντες στην αγορά μαθαίνουν να παίζουν την μπάλα και όχι τον διαιτητή και οι τιμές της αγοράς θα συνεχίσουν να αντιδρούν προς την κατεύθυνση και στο μέγεθος που εκείνοι κρίνουν κατάλληλο», είχε δηλώσει.
Ο Bessent είχε εκφράσει στο παρελθόν ανάλογη άποψη με τον Warsh, γράφοντας πέρυσι ότι οι αγορές ομολόγων από τη Fed είχαν δημιουργήσει «στρεβλώσεις» στις αγορές και είχαν «διαταράξει μια κρίσιμη πηγή ανατροφοδότησης».
«Όπως αποδεικνύεται, αυτή δεν είναι μια κυβέρνηση που θέτει σταθερούς κανόνες και στη συνέχεια αφήνει την αγορά να αποφασίσει μόνη της», δήλωσε ο Brad Setser, ανώτερος συνεργάτης του Council on Foreign Relations.
Από τα hedge funds στις κρατικές παρεμβάσεις
Ο Bessent, 63 ετών, έγινε γνωστός από τον ρόλο του σε επιτυχημένα και υψηλού ρίσκου στοιχήματα στη βρετανική λίρα και το ιαπωνικό γιεν, κατά τη διάρκεια της συνεργασίας του με τον George Soros.
Ορισμένοι συμμετέχοντες στην αγορά είδαν τη νέα κίνηση της Τετάρτης ως συνέχεια αυτής της επενδυτικής του εμπειρίας.
«Είναι σαν το κόλπο των παλιών ημερών, όταν σήκωνες όλα όσα υπήρχαν στην οθόνη», δήλωσε ο Brad Golding, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Christofferson Robb & Co.
Πρόκειται για αναφορά σε τεχνική των hedge funds, κατά την οποία οι traders «χτυπούν» ταυτόχρονα τους μεγάλους dealers με μαζικές εντολές, προκαλώντας μια σημαντική κίνηση στην αγορά.
Παρεμβάσεις χωρίς κρίση
Οι υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ, ως βασικοί υπεύθυνοι για τη διαχείριση της μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο, έχουν μακρά παράδοση σημαντικών παρεμβάσεων σε περιόδους κρίσης.
Το υπουργείο είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο κατά την πανδημία Covid, είχε διαχειριστεί το βασικό πρόγραμμα διάσωσης κατά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο σε πολλές διασώσεις αναδυόμενων αγορών κατά τη δεκαετία του 1990.
Οι κινήσεις του Bessent, ωστόσο, διαφοροποιούνται, σύμφωνα με αναλυτές, καθώς δεν υπαγορεύονται από κάποια κρίση ή από ιδιαίτερα άτακτες συνθήκες στις αγορές.
Ο πιο παρεμβατικός υπουργός εδώ και δεκαετίες
«Ο Bessent ενημερώνει τους πάντες ότι η προσέγγισή του είναι πιο ενεργά παρεμβατική, ακόμη και χωρίς το είδος του καταλύτη που θα απαιτούνταν τις τελευταίες δεκαετίες», δήλωσε ο Douglas Rediker, managing partner της εταιρείας πολιτικών συμβούλων International Capital Strategies στην Ουάσιγκτον.
Ο Sobel, ο οποίος εργάστηκε στο υπουργείο Οικονομικών από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως το 2015, εκτιμά ότι ο Bessent είναι τουλάχιστον ο πιο «ακτιβιστής» υπουργός Οικονομικών από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Οι ιστορικές συγκρίσεις, όπως για παράδειγμα με τον James Baker — ο οποίος είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των Συμφωνιών Plaza και Louvre τη δεκαετία του 1980, επηρεάζοντας σημαντικά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες — είναι δύσκολες, καθώς οι ιστορικές συνθήκες είναι διαφορετικές.
Το πρόβλημα είναι το δημοσιονομικό έλλειμμα
Πολλοί επενδυτές και οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι τα θεμελιώδη μεγέθη που βρίσκονται πίσω από τις σημερινές υψηλές αποδόσεις περιορίζουν τις δυνατότητες του υπουργείου Οικονομικών να παρέμβει αποτελεσματικά.
Με δύο μήνες να απομένουν για την ολοκλήρωση του δημοσιονομικού έτους, το έλλειμμα των ΗΠΑ για το 2026 έχει ήδη ανέλθει στα 1,8 τρισ. δολάρια, αυξημένο κατά 5% σε σχέση με πέρυσι.
Οι δαπάνες αυξάνονται λόγω της Social Security, του Medicare, του Medicaid και των τόκων για το δημόσιο χρέος.
Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι εξετάζουν νέες μειώσεις φόρων.
«Αντί να αντιμετωπίζει το υποκείμενο πρόβλημα, που είναι η μείωση του χρέους και η επίτευξη ενός πιο περιορισμένου δημοσιονομικού ελλείμματος, προσπαθεί να χειραγωγήσει την καμπύλη αποδόσεων», δήλωσε ο Robin Brooks, ανώτερος συνεργάτης του Brookings Institution.
Ο Bessent θέλει να στείλει «σήματα» στις αγορές
Ο Bessent έχει καταστήσει σαφές ότι πιστεύει στη δυνατότητα της κυβέρνησης να επηρεάζει τις αγορές.
Μιλώντας τον περασμένο μήνα για τις συμμετοχές της κυβέρνησης Trump σε μια σειρά από εταιρείες τεχνολογίας και φυσικών πόρων, δήλωσε: «Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε σήματα στην αγορά».
Σε συνέντευξή του στο Fox Business, εξήγησε τη λογική της κυβέρνησης ως εξής: «Ουσιαστικά, προσπαθούμε να πούμε στους επενδυτές: Εντάξει, εδώ θα βρίσκεται η μπάλα. Τρέξτε γρήγορα προς τα εκεί».
Και φαίνεται ότι ορισμένοι επενδυτές ακολούθησαν το «σήμα» την Τετάρτη.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου υποχώρησε κατά περίπου 6 μονάδες βάσης στις απογευματινές συναλλαγές στη Νέα Υόρκη, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου μειώθηκε σχεδόν 9 μονάδες βάσης.
«Δεν μπορεί να λειτουργεί για πάντα»
«Αυτό λειτουργεί μόνο για ένα διάστημα», δήλωσε ο Guy Miller, επικεφαλής στρατηγικής της Zurich Insurance.
«Μπορεί να είναι μια αρκετά ισχυρή παρέμβαση όταν το υπουργείο Οικονομικών δηλώνει ότι είναι απόλυτα αποφασισμένο να το κάνει. Όμως, τελικά, εάν δεν αντιμετωπιστεί η υπερβολικά χαλαρή δημοσιονομική πολιτική, αυτό δεν μπορεί να είναι βιώσιμο επ' αόριστον», πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά την επιχείρηση του Bessent στο γιεν, το ιαπωνικό νόμισμα έχει αυτόν τον μήνα χάσει μέρος της ανόδου που είχε προκαλέσει η παρέμβαση.
Ωστόσο, η πτώση των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων την Τετάρτη έδωσε νέα ώθηση στο γιεν.
Η υποχώρηση των επιτοκίων οδήγησε μάλιστα τον Bloomberg Dollar Spot Index στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών μηνών.
«Έχει ανοίξει μέτωπο με δύο τεράστιες αγορές — τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και το συνάλλαγμα», δήλωσε ο Peter Boockvar, επικεφαλής επενδύσεων της Onepoint Bfg.
«Και αυτή είναι πραγματικά μια πολύ δύσκολη μάχη», πρόσθεσε.
www.bankingnews.gr
Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού Treasury, που αποτελεί τον βασικό στόχο του επιταχυνόμενου προγράμματος επαναγορών, ενισχύεται κατά 3 μονάδες βάσης στο 5,2256%.
Η απόδοση του 10ετούς Treasury, που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια, τα δάνεια αυτοκινήτων και τις πιστωτικές κάρτες, αυξήθηκε κατά 1 μονάδα βάσης στο 4,6723%.
Στο 2ετές Treasury, που επηρεάζεται περισσότερο από τις βραχυπρόθεσμες αποφάσεις της Federal Reserve για τα επιτόκια, η απόδοση παρέμενε ουσιαστικά σταθερή στο 4,1727%.
Διπλασιάζει τις επαναγορές ο Scott Bessent
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, υπό τον Scott Bessent, ανακοίνωσε στις 19 Αυγούστου 2026 ότι θα διπλασιάσει το μέγεθος των επαναγορών κρατικού χρέους, με το μεγαλύτερο μέρος των αγορών να αφορά το μακροπρόθεσμο άκρο της καμπύλης αποδόσεων.
Η ανακοίνωση προκάλεσε ισχυρή αποκλιμάκωση στις αποδόσεις.
Η απόδοση του 30ετούς τίτλου υποχώρησε κατά περισσότερο από 10 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της Τετάρτης, ενώ η απόδοση του 10ετούς μειώθηκε κατά περισσότερο από 6 μονάδες βάσης, ανατρέποντας τα προηγούμενα ανοδικά κέρδη της εβδομάδας.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων είχαν σημειώσει απότομη άνοδο από τον Ιούνιο, αγγίζοντας επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την περίοδο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Αντίστοιχα, αποκλιμάκωση σημειώθηκε και στις αποδόσεις κρατικών ομολόγων άλλων μεγάλων οικονομιών.
Πάνω από τα 40 τρισ. δολάρια το αμερικανικό χρέος
Η ιστορικής σημασίας ανακοίνωση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία το συνολικό δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε τα 40 τρισ. δολάρια, έχοντας υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μόλις μία δεκαετία.
Η εξέλιξη αναδεικνύει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η αμερικανική αγορά κρατικού χρέους, καθώς η Ουάσιγκτον καλείται να διαχειριστεί ένα τεράστιο απόθεμα χρέους και ταυτόχρονα να διατηρήσει υπό έλεγχο το κόστος δανεισμού.
Στο επίκεντρο και τα πρακτικά της Fed
Παράλληλα, οι επενδυτές αξιολογούν τα πρακτικά της Federal Open Market Committee (FOMC) από τη συνεδρίαση του Ιουλίου, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη.
Τα οικονομικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν μετά τη συνεδρίαση δείχνουν μέτριες μηνιαίες αυξήσεις των τιμών, ωστόσο ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2% της Federal Reserve.
Η εικόνα αυτή διατηρεί την αβεβαιότητα στις αγορές σχετικά με την επόμενη κίνηση της Fed, την ώρα που το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί παράλληλα να επηρεάσει την αγορά ομολόγων μέσω ενός επιθετικότερου προγράμματος επαναγορών, με ιδιαίτερη έμφαση στους μακροπρόθεσμους τίτλους.
Πρωτοφανής κρατική παρέμβαση
Ο Scott Bessent πάντως εξελίσσεται στον πιο παρεμβατικό υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες, καθώς το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών προχωρά σε ολοένα πιο ενεργές κινήσεις στις αγορές ομολόγων και συναλλάγματος.
Η τελευταία έκπληξη ήρθε την Τετάρτη, όταν, μόλις δύο εβδομάδες μετά την ανακοίνωση του προγράμματος επαναγοράς παλαιότερων κρατικών τίτλων, το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι θα «τουλάχιστον διπλασιάσει» τις προγραμματισμένες αγορές υφιστάμενου χρέους διάρκειας 10 έως 30 ετών.
Η κίνηση ήρθε λίγες ημέρες μετά το άνοιγμα της συζήτησης από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών για πιθανή μείωση των εκδόσεων μακροπρόθεσμου χρέους.
Παρεμβάσεις σε ομόλογα και γιεν
Στις 31 Ιουλίου, υπό την εποπτεία του Bessent, οι αμερικανικές αρχές προχώρησαν στην πρώτη αγορά γιεν από τις ΗΠΑ εδώ και τρεις δεκαετίες.
Η κίνηση εκτιμήθηκε ότι μειώνει την ανάγκη της Ιαπωνίας να πουλήσει μέρος των αμερικανικών κρατικών ομολόγων που διαθέτει, προκειμένου να χρηματοδοτήσει τις δικές της αγορές γιεν.
Νωρίτερα μέσα στο έτος, ο Bessent είχε επίσης ενεργοποιήσει τους λεγόμενους «rate checks», δηλαδή τηλεφωνικές επικοινωνίες των αρχών με τράπεζες για τη συλλογή τιμών και προσφορών στην αγορά του γιεν. Η κίνηση αυτή είχε προκαλέσει έκπληξη ακόμη και σε πρώην Ιάπωνα αξιωματούχο.
«Είναι απολύτως παρεμβατικός», δήλωσε ο Mark Sobel, πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών και σήμερα στέλεχος του ερευνητικού οργανισμού OMFIF.
«Παραπέμπει στο παρελθόν του στα hedge funds», πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά το κίνητρο, ο Sobel εκτιμά ότι είναι σαφές πως ο Bessent και η κυβέρνηση Trump ανησυχούν για την άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό των παρεμβάσεων του Bessent στις αγορές.
Ανησυχία στην Ουάσιγκτον για τις αποδόσεις
Οι υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ, ως θεματοφύλακες της οικονομικής πολιτικής και των χρηματοπιστωτικών αγορών της χώρας, έχουν παραδοσιακά αναγκαστεί να παρεμβαίνουν σε περιόδους κρίσης.
Αυτή όμως δεν είναι η σημερινή κατάσταση, καθώς η υποχώρηση των ομολόγων και η άνοδος των αποδόσεων πραγματοποιούνται με σχετικά ομαλό τρόπο και έχουν ξεκινήσει εδώ και μήνες.
Ωστόσο, η παρέμβαση του Bessent μετά την άνοδο της απόδοσης του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου — το οποίο ο ίδιος έχει χαρακτηρίσει ως βασικό χρηματοπιστωτικό σημείο αναφοράς — πάνω από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν ο Donald Trump επιστρέψει στον Λευκό Οίκο, δείχνει ότι οι ανησυχίες στην Ουάσιγκτον εντείνονται.
Η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, λόγω συνδυασμού ανησυχιών για τον πληθωρισμό, τη νομισματική πολιτική της Federal Reserve και τα διογκούμενα δημοσιονομικά ελλείμματα, διατηρεί τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε υψηλά επίπεδα και λειτουργεί ως τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη, λίγους μήνες πριν από τις εκλογές του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο.
«Όχι και τόσο προβλέψιμος» ο Bessent
Σε ό,τι αφορά τις εκδόσεις χρέους, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ακολουθούσε επί μακρόν την αρχή της «κανονικότητας και προβλεψιμότητας», αποφεύγοντας να αιφνιδιάζει τους επενδυτές.
Πρόκειται για μια αρχή που είχε υποστηρίξει και ο ίδιος ο Bessent σε ομιλία του τον Νοέμβριο, σε συνέδριο για την αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
Ωστόσο, στην ίδια ομιλία είχε δηλώσει: «Η δουλειά μου είναι να είμαι ο κορυφαίος πωλητής ομολόγων του έθνους. Και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αποτελούν ισχυρό βαρόμετρο για τη μέτρηση της επιτυχίας μου σε αυτή την προσπάθεια».
Είχε επίσης υπογραμμίσει τη σημασία που έχουν για την οικονομία τα χαμηλότερα επιτόκια των αμερικανικών κρατικών τίτλων.
«Πηγαίνει κόντρα στην αρχή της "κανονικότητας και προβλεψιμότητας" — αλλά αυτός είναι ο κόσμος στον οποίο ζούμε», δήλωσε ο Gregory Faranello, επικεφαλής του τμήματος διαπραγμάτευσης και στρατηγικής αμερικανικών επιτοκίων στην AmeriVet Securities.
«Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: σταματήστε την άνοδο των αποδόσεων», πρόσθεσε.
Η κριτική στη Janet Yellen
Η προκάτοχος του Bessent, Janet Yellen, είχε επίσης επιχειρήσει να ανακόψει την άνοδο των αποδόσεων το 2023.
Ο Bessent ήταν μεταξύ των Ρεπουμπλικάνων που είχαν επικρίνει τότε την κίνηση, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω της τακτικής τριμηνιαίας ανακοίνωσης για τις εκδόσεις χρέους.
Η κριτική ήταν ότι η απόφαση είχε πολιτικά κίνητρα και στόχευε στην τόνωση της οικονομίας ενόψει των εκλογών.
Ο Stephen Miran, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Donald Trump και πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Federal Reserve, είχε συνυπογράψει τον Ιούλιο του 2024 μελέτη στην οποία ασκούσε κριτική στις λεγόμενες «ακτιβιστικές εκδόσεις χρέους» του υπουργείου Οικονομικών, γνωστές ως Activist Treasury Issuance (ATI).
Ο φόβος της «εκλογικής περιόδου»
«Μόλις ένα πολιτικό κόμμα αρχίσει να χρησιμοποιεί το ATI για να τονώσει την οικονομία ενόψει εκλογών, μπορεί να χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα από όλες τις μελλοντικές κυβερνήσεις», είχαν γράψει ο Miran και ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Nouriel Roubini.
Η νέα κίνηση του υπουργείου Οικονομικών έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες μετά τις δηλώσεις του προέδρου της Federal Reserve, Kevin Warsh, ο οποίος είχε εκφράσει ικανοποίηση για το γεγονός ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές απαλλάσσονται από το λεγόμενο forward guidance.
«Οι συμμετέχοντες στην αγορά μαθαίνουν να παίζουν την μπάλα και όχι τον διαιτητή και οι τιμές της αγοράς θα συνεχίσουν να αντιδρούν προς την κατεύθυνση και στο μέγεθος που εκείνοι κρίνουν κατάλληλο», είχε δηλώσει.
Ο Bessent είχε εκφράσει στο παρελθόν ανάλογη άποψη με τον Warsh, γράφοντας πέρυσι ότι οι αγορές ομολόγων από τη Fed είχαν δημιουργήσει «στρεβλώσεις» στις αγορές και είχαν «διαταράξει μια κρίσιμη πηγή ανατροφοδότησης».
«Όπως αποδεικνύεται, αυτή δεν είναι μια κυβέρνηση που θέτει σταθερούς κανόνες και στη συνέχεια αφήνει την αγορά να αποφασίσει μόνη της», δήλωσε ο Brad Setser, ανώτερος συνεργάτης του Council on Foreign Relations.
Από τα hedge funds στις κρατικές παρεμβάσεις
Ο Bessent, 63 ετών, έγινε γνωστός από τον ρόλο του σε επιτυχημένα και υψηλού ρίσκου στοιχήματα στη βρετανική λίρα και το ιαπωνικό γιεν, κατά τη διάρκεια της συνεργασίας του με τον George Soros.
Ορισμένοι συμμετέχοντες στην αγορά είδαν τη νέα κίνηση της Τετάρτης ως συνέχεια αυτής της επενδυτικής του εμπειρίας.
«Είναι σαν το κόλπο των παλιών ημερών, όταν σήκωνες όλα όσα υπήρχαν στην οθόνη», δήλωσε ο Brad Golding, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Christofferson Robb & Co.
Πρόκειται για αναφορά σε τεχνική των hedge funds, κατά την οποία οι traders «χτυπούν» ταυτόχρονα τους μεγάλους dealers με μαζικές εντολές, προκαλώντας μια σημαντική κίνηση στην αγορά.
Παρεμβάσεις χωρίς κρίση
Οι υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ, ως βασικοί υπεύθυνοι για τη διαχείριση της μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο, έχουν μακρά παράδοση σημαντικών παρεμβάσεων σε περιόδους κρίσης.
Το υπουργείο είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο κατά την πανδημία Covid, είχε διαχειριστεί το βασικό πρόγραμμα διάσωσης κατά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο σε πολλές διασώσεις αναδυόμενων αγορών κατά τη δεκαετία του 1990.
Οι κινήσεις του Bessent, ωστόσο, διαφοροποιούνται, σύμφωνα με αναλυτές, καθώς δεν υπαγορεύονται από κάποια κρίση ή από ιδιαίτερα άτακτες συνθήκες στις αγορές.
Ο πιο παρεμβατικός υπουργός εδώ και δεκαετίες
«Ο Bessent ενημερώνει τους πάντες ότι η προσέγγισή του είναι πιο ενεργά παρεμβατική, ακόμη και χωρίς το είδος του καταλύτη που θα απαιτούνταν τις τελευταίες δεκαετίες», δήλωσε ο Douglas Rediker, managing partner της εταιρείας πολιτικών συμβούλων International Capital Strategies στην Ουάσιγκτον.
Ο Sobel, ο οποίος εργάστηκε στο υπουργείο Οικονομικών από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως το 2015, εκτιμά ότι ο Bessent είναι τουλάχιστον ο πιο «ακτιβιστής» υπουργός Οικονομικών από τις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Οι ιστορικές συγκρίσεις, όπως για παράδειγμα με τον James Baker — ο οποίος είχε διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των Συμφωνιών Plaza και Louvre τη δεκαετία του 1980, επηρεάζοντας σημαντικά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες — είναι δύσκολες, καθώς οι ιστορικές συνθήκες είναι διαφορετικές.
Το πρόβλημα είναι το δημοσιονομικό έλλειμμα
Πολλοί επενδυτές και οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι τα θεμελιώδη μεγέθη που βρίσκονται πίσω από τις σημερινές υψηλές αποδόσεις περιορίζουν τις δυνατότητες του υπουργείου Οικονομικών να παρέμβει αποτελεσματικά.
Με δύο μήνες να απομένουν για την ολοκλήρωση του δημοσιονομικού έτους, το έλλειμμα των ΗΠΑ για το 2026 έχει ήδη ανέλθει στα 1,8 τρισ. δολάρια, αυξημένο κατά 5% σε σχέση με πέρυσι.
Οι δαπάνες αυξάνονται λόγω της Social Security, του Medicare, του Medicaid και των τόκων για το δημόσιο χρέος.
Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι εξετάζουν νέες μειώσεις φόρων.
«Αντί να αντιμετωπίζει το υποκείμενο πρόβλημα, που είναι η μείωση του χρέους και η επίτευξη ενός πιο περιορισμένου δημοσιονομικού ελλείμματος, προσπαθεί να χειραγωγήσει την καμπύλη αποδόσεων», δήλωσε ο Robin Brooks, ανώτερος συνεργάτης του Brookings Institution.
Ο Bessent θέλει να στείλει «σήματα» στις αγορές
Ο Bessent έχει καταστήσει σαφές ότι πιστεύει στη δυνατότητα της κυβέρνησης να επηρεάζει τις αγορές.
Μιλώντας τον περασμένο μήνα για τις συμμετοχές της κυβέρνησης Trump σε μια σειρά από εταιρείες τεχνολογίας και φυσικών πόρων, δήλωσε: «Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να δημιουργήσουμε σήματα στην αγορά».
Σε συνέντευξή του στο Fox Business, εξήγησε τη λογική της κυβέρνησης ως εξής: «Ουσιαστικά, προσπαθούμε να πούμε στους επενδυτές: Εντάξει, εδώ θα βρίσκεται η μπάλα. Τρέξτε γρήγορα προς τα εκεί».
Και φαίνεται ότι ορισμένοι επενδυτές ακολούθησαν το «σήμα» την Τετάρτη.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου υποχώρησε κατά περίπου 6 μονάδες βάσης στις απογευματινές συναλλαγές στη Νέα Υόρκη, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου μειώθηκε σχεδόν 9 μονάδες βάσης.
«Δεν μπορεί να λειτουργεί για πάντα»
«Αυτό λειτουργεί μόνο για ένα διάστημα», δήλωσε ο Guy Miller, επικεφαλής στρατηγικής της Zurich Insurance.
«Μπορεί να είναι μια αρκετά ισχυρή παρέμβαση όταν το υπουργείο Οικονομικών δηλώνει ότι είναι απόλυτα αποφασισμένο να το κάνει. Όμως, τελικά, εάν δεν αντιμετωπιστεί η υπερβολικά χαλαρή δημοσιονομική πολιτική, αυτό δεν μπορεί να είναι βιώσιμο επ' αόριστον», πρόσθεσε.
Σε ό,τι αφορά την επιχείρηση του Bessent στο γιεν, το ιαπωνικό νόμισμα έχει αυτόν τον μήνα χάσει μέρος της ανόδου που είχε προκαλέσει η παρέμβαση.
Ωστόσο, η πτώση των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων την Τετάρτη έδωσε νέα ώθηση στο γιεν.
Η υποχώρηση των επιτοκίων οδήγησε μάλιστα τον Bloomberg Dollar Spot Index στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών μηνών.
«Έχει ανοίξει μέτωπο με δύο τεράστιες αγορές — τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και το συνάλλαγμα», δήλωσε ο Peter Boockvar, επικεφαλής επενδύσεων της Onepoint Bfg.
«Και αυτή είναι πραγματικά μια πολύ δύσκολη μάχη», πρόσθεσε.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών