Ο Nassim Taleb προειδοποιεί για την απώλεια ελέγχου στις ΗΠΑ μετά το ορόσημο-σοκ του 1 τρισ. σε τόκους – Πώς το «πάγωμα» των ρωσικών κεφαλαίων πυροδότησε τη μεγαλύτερη μυστική επιχείρηση επαναπατρισμού χρυσού στην ιστορία
Η κλονισμένη αξιοπιστία του αμερικανικού δολαρίου δεν αποτελεί απλώς συνέπεια των πολιτικών επιλογών της εκάστοτε κυβέρνησης των ΗΠΑ, αλλά και αποτέλεσμα της επιθετικής τακτικής παγώματος περιουσιακών στοιχείων που συνδέονται με τη ρωσική κυβέρνηση.
Η εξέλιξη αυτή λειτούργησε ως καταλύτης για την επιστροφή του χρυσού στον ρόλο του κυρίαρχου αποθεματικού μέσου.
Την άποψη αυτή διατυπώνει ο γνωστός οικονομολόγος Nassim Taleb, δημιουργός της θεωρίας του «Μαύρου Κύκνου», η οποία αναλύει την ευθραυστότητα των χρηματοπιστωτικών συστημάτων απέναντι στην υποτίμηση και τη συσσώρευση κινδύνων με τεράστιες επιπτώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία ουσιαστική εναλλακτική λύση απέναντι στον χρυσό.
Το κινεζικό γιουάν δεν είναι ακόμη σε θέση να αντικαταστήσει το δολάριο, κυρίως λόγω της παγιωμένης συνήθειας των διεθνών αγορών να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους στο αμερικανικό νόμισμα.
Τα δομικά προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας
Ο διαπρεπής αναλυτής αποδίδει τη σταδιακή εξασθένηση του δολαρίου στο διογκούμενο έλλειμμα του προϋπολογισμού των ΗΠΑ και στην αναμενόμενη κατακόρυφη αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Μέσα σε έναν χρόνο, το χρέος αυξήθηκε κατά 7% έως 8%, προσεγγίζοντας το επίπεδο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Παρά τη μικρή μείωση του κυβερνητικού ελλείμματος κατά 2,3% στα 1,77 τρισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 5,8% με 5,9% του ΑΕΠ) μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους 2025, η συνολική εικόνα δεν αλλάζει, καθώς η αμερικανική οικονομία καταγράφει σταθερά ελλείμματα από το 2001.
Τα συσσωρευμένα αυτά προβλήματα, τα οποία επιδεινώθηκαν δραματικά μετά την πανδημία, οδήγησαν σε εκτόξευση του κόστους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους, το οποίο τον Αύγουστο του 2026 ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε ετήσια βάση.
Η στροφή των Κεντρικών Τραπεζών στον φυσικό χρυσό
Ο Nassim Taleb υπογραμμίζει ότι η αποδυνάμωση του δολαρίου δεν οφείλεται μόνο στα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη των ΗΠΑ.
Τα τελευταία χρόνια, πληθώρα κρατών προχωρά σε εντατική συσσώρευση φυσικού χρυσού, επιδιώκοντας να προστατευθεί από πιθανό πάγωμα των διαθεσίμων του.
Η τάση αυτή κλιμακώθηκε αφότου οι δυτικές χώρες προχώρησαν στη δέσμευση περίπου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα ρωσικά αποθέματα χρυσού και συναλλάγματος, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονταν αποθηκευμένα στο βελγικό αποθετήριο Euroclear.
Η μαζική μεταφορά κεφαλαίων προς το πολύτιμο μέταλλο επιβεβαιώνεται και από στοιχεία που δημοσιοποίησε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού (WGC).
Η σχετική έρευνα αποκαλύπτει ότι όλο και περισσότερες κεντρικές τράπεζες επαναπατρίζουν τις ράβδους χρυσού και διαφοροποιούν τις τοποθεσίες αποθήκευσης στο εξωτερικό, προκειμένου να εξαλείψουν την εξάρτηση από μία και μόνο ξένη δικαιοδοσία.
Το ποσοστό των κεντρικών τραπεζών που διατηρούν μέρος των αποθεμάτων τους εντός της επικράτειάς τους αυξήθηκε από 41% σε 59%.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας, η οποία αύξησε το μερίδιο του χρυσού που διατηρεί στο εσωτερικό της χώρας από 38% τον Μάρτιο του 2023 σε περίπου 77% μέχρι τον Μάρτιο του 2026.
Η στρατηγική της Ρωσίας και τα δεσμευμένα κεφάλαια
Από την πλευρά του, ο Alexander Razuvayev, μέλος του εποπτικού συμβουλίου της Συντεχνίας Χρηματοοικονομικών Αναλυτών και Διαχειριστών Κινδύνου, διευκρινίζει ότι ο ρωσικός νομισματικός χρυσός —ο οποίος στις αρχές Οκτωβρίου ανέρχονταν σε 2,27 χιλιάδες τόνους, αξίας 301 δισεκατομμυρίων δολαρίων— φυλάσσεται εξ ολοκλήρου εντός της Ρωσίας.
Κατά συνέπεια, η Μόσχα δεν αντιμετωπίζει την ανάγκη επαναπατρισμού ή μεταφοράς των ράβδων της, σε αντίθεση με άλλες χώρες που εμπιστεύθηκαν τη φύλαξη των αποθεμάτων τους στις ΗΠΑ ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η εξέλιξη αυτή είναι εντυπωσιακή, αν αναλογιστεί κανείς ότι το 1992 τα ρωσικά αποθέματα χρυσού βρίσκονταν σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα.
Τα υπόλοιπα ρωσικά διαθέσιμα διακρατούνται στο Εθνικό Ταμείο Πρόνοιας (NWF), το οποίο περιλαμβάνει τίτλους μεγάλων εγχώριων επιχειρήσεων, 131,7 τόνους χρυσού σε αδιάθετη μορφή, καθώς και 184,4 δισεκατομμύρια κινεζικά γιουάν, τα οποία μπορούν να ρευστοποιηθούν άμεσα.
Με το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας να παραμένει θετικό στα 89,2 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου, η νομισματική κατάσταση της Ρωσίας κρίνεται σταθερή.
Όσον αφορά τη διαχείριση του χρυσού, η ρωσική Κεντρική Τράπεζα προχωρά σε σταδιακές πωλήσεις.
Το μερίδιο του νομισματικού χρυσού στο σύνολο των αποθεμάτων μειώθηκε ελαφρώς από 43,4% σε 41,2% τον Σεπτέμβριο, ενώ τα συνολικά διεθνή αποθέματα υποχώρησαν κατά 4,8%, διαμορφούμενα στα 732 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η απόφαση για πώληση ή συσσώρευση εξαρτάται από τις τιμές της αγοράς και το μακροοικονομικό περιβάλλον.
Όταν ένα σημαντικό μέρος του χρυσού έχει αγοραστεί στα 2.000 δολάρια ανά ουγγιά, η πώλησή του σε τιμές που υπερβαίνουν τα 4.000 δολάρια προσφέρει εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις, προσφέροντας παράλληλα πολύτιμη ρευστότητα σε περιόδους δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
Σχετικά με τα παγωμένα αποθέματα στη Δύση, ο Alexander Razuvayev εκτιμά ότι η επιστροφή τους είναι πιθανή μόνο από τις ΗΠΑ υπό την κυβέρνηση του Donald Trump, όπου όμως το δεσμευμένο ποσό είναι σχετικά μικρό, κυμαινόμενο στα 4 με 5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι και οι Ιάπωνες θεωρείται απίθανο να επιτρέψουν την αποδέσμευση των ρωσικών κεφαλαίων στο ορατό μέλλον.
Παράλληλα, τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ δείχνουν ότι η Ρωσία διατηρεί μόλις 25 εκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, ποσό αμελητέο μετά τη μαζική απόσυρση των ρωσικών επενδύσεων το 2018.
Τέλος, αναφορικά με το γεγονός ότι τα διεθνή αποθέματα αποτιμώνται σε αμερικανικά δολάρια, ο Ρώσος αναλυτής επισημαίνει ότι πρόκειται για μια απλή λογιστική σύμβαση.
Ο χρυσός διατηρεί την αυτοτελή του αξία, καθώς μπορεί εύκολα να πωληθεί έναντι οποιουδήποτε νομίσματος, όπως το γιουάν ή το ρεάλ.
Η διαχρονική αξία του μετάλλου διασφαλίζεται από τη σταθερά υψηλή ζήτηση των κεντρικών τραπεζών, την ώρα που τα κρυπτονομίσματα στερούνται της απαιτούμενης αξιοπιστίας και άλλα μέταλλα, όπως η πλατίνα, κατευθύνονται κυρίως βιομηχανικά, καθιστώντας τα ακατάλληλα για τη διακράτηση πλούτου.
www.bankingnews.gr
Η εξέλιξη αυτή λειτούργησε ως καταλύτης για την επιστροφή του χρυσού στον ρόλο του κυρίαρχου αποθεματικού μέσου.
Την άποψη αυτή διατυπώνει ο γνωστός οικονομολόγος Nassim Taleb, δημιουργός της θεωρίας του «Μαύρου Κύκνου», η οποία αναλύει την ευθραυστότητα των χρηματοπιστωτικών συστημάτων απέναντι στην υποτίμηση και τη συσσώρευση κινδύνων με τεράστιες επιπτώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία ουσιαστική εναλλακτική λύση απέναντι στον χρυσό.
Το κινεζικό γιουάν δεν είναι ακόμη σε θέση να αντικαταστήσει το δολάριο, κυρίως λόγω της παγιωμένης συνήθειας των διεθνών αγορών να πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους στο αμερικανικό νόμισμα.
Τα δομικά προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας
Ο διαπρεπής αναλυτής αποδίδει τη σταδιακή εξασθένηση του δολαρίου στο διογκούμενο έλλειμμα του προϋπολογισμού των ΗΠΑ και στην αναμενόμενη κατακόρυφη αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
Μέσα σε έναν χρόνο, το χρέος αυξήθηκε κατά 7% έως 8%, προσεγγίζοντας το επίπεδο των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Παρά τη μικρή μείωση του κυβερνητικού ελλείμματος κατά 2,3% στα 1,77 τρισεκατομμύρια δολάρια (περίπου 5,8% με 5,9% του ΑΕΠ) μέχρι το τέλος του οικονομικού έτους 2025, η συνολική εικόνα δεν αλλάζει, καθώς η αμερικανική οικονομία καταγράφει σταθερά ελλείμματα από το 2001.
Τα συσσωρευμένα αυτά προβλήματα, τα οποία επιδεινώθηκαν δραματικά μετά την πανδημία, οδήγησαν σε εκτόξευση του κόστους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους, το οποίο τον Αύγουστο του 2026 ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε ετήσια βάση.
Η στροφή των Κεντρικών Τραπεζών στον φυσικό χρυσό
Ο Nassim Taleb υπογραμμίζει ότι η αποδυνάμωση του δολαρίου δεν οφείλεται μόνο στα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη των ΗΠΑ.
Τα τελευταία χρόνια, πληθώρα κρατών προχωρά σε εντατική συσσώρευση φυσικού χρυσού, επιδιώκοντας να προστατευθεί από πιθανό πάγωμα των διαθεσίμων του.
Η τάση αυτή κλιμακώθηκε αφότου οι δυτικές χώρες προχώρησαν στη δέσμευση περίπου 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τα ρωσικά αποθέματα χρυσού και συναλλάγματος, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονταν αποθηκευμένα στο βελγικό αποθετήριο Euroclear.
Η μαζική μεταφορά κεφαλαίων προς το πολύτιμο μέταλλο επιβεβαιώνεται και από στοιχεία που δημοσιοποίησε το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού (WGC).
Η σχετική έρευνα αποκαλύπτει ότι όλο και περισσότερες κεντρικές τράπεζες επαναπατρίζουν τις ράβδους χρυσού και διαφοροποιούν τις τοποθεσίες αποθήκευσης στο εξωτερικό, προκειμένου να εξαλείψουν την εξάρτηση από μία και μόνο ξένη δικαιοδοσία.
Το ποσοστό των κεντρικών τραπεζών που διατηρούν μέρος των αποθεμάτων τους εντός της επικράτειάς τους αυξήθηκε από 41% σε 59%.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Κεντρική Τράπεζα της Ινδίας, η οποία αύξησε το μερίδιο του χρυσού που διατηρεί στο εσωτερικό της χώρας από 38% τον Μάρτιο του 2023 σε περίπου 77% μέχρι τον Μάρτιο του 2026.
Η στρατηγική της Ρωσίας και τα δεσμευμένα κεφάλαια
Από την πλευρά του, ο Alexander Razuvayev, μέλος του εποπτικού συμβουλίου της Συντεχνίας Χρηματοοικονομικών Αναλυτών και Διαχειριστών Κινδύνου, διευκρινίζει ότι ο ρωσικός νομισματικός χρυσός —ο οποίος στις αρχές Οκτωβρίου ανέρχονταν σε 2,27 χιλιάδες τόνους, αξίας 301 δισεκατομμυρίων δολαρίων— φυλάσσεται εξ ολοκλήρου εντός της Ρωσίας.
Κατά συνέπεια, η Μόσχα δεν αντιμετωπίζει την ανάγκη επαναπατρισμού ή μεταφοράς των ράβδων της, σε αντίθεση με άλλες χώρες που εμπιστεύθηκαν τη φύλαξη των αποθεμάτων τους στις ΗΠΑ ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
Η εξέλιξη αυτή είναι εντυπωσιακή, αν αναλογιστεί κανείς ότι το 1992 τα ρωσικά αποθέματα χρυσού βρίσκονταν σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα.
Τα υπόλοιπα ρωσικά διαθέσιμα διακρατούνται στο Εθνικό Ταμείο Πρόνοιας (NWF), το οποίο περιλαμβάνει τίτλους μεγάλων εγχώριων επιχειρήσεων, 131,7 τόνους χρυσού σε αδιάθετη μορφή, καθώς και 184,4 δισεκατομμύρια κινεζικά γιουάν, τα οποία μπορούν να ρευστοποιηθούν άμεσα.
Με το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας να παραμένει θετικό στα 89,2 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου, η νομισματική κατάσταση της Ρωσίας κρίνεται σταθερή.
Όσον αφορά τη διαχείριση του χρυσού, η ρωσική Κεντρική Τράπεζα προχωρά σε σταδιακές πωλήσεις.
Το μερίδιο του νομισματικού χρυσού στο σύνολο των αποθεμάτων μειώθηκε ελαφρώς από 43,4% σε 41,2% τον Σεπτέμβριο, ενώ τα συνολικά διεθνή αποθέματα υποχώρησαν κατά 4,8%, διαμορφούμενα στα 732 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η απόφαση για πώληση ή συσσώρευση εξαρτάται από τις τιμές της αγοράς και το μακροοικονομικό περιβάλλον.
Όταν ένα σημαντικό μέρος του χρυσού έχει αγοραστεί στα 2.000 δολάρια ανά ουγγιά, η πώλησή του σε τιμές που υπερβαίνουν τα 4.000 δολάρια προσφέρει εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις, προσφέροντας παράλληλα πολύτιμη ρευστότητα σε περιόδους δημοσιονομικών ελλειμμάτων.
Σχετικά με τα παγωμένα αποθέματα στη Δύση, ο Alexander Razuvayev εκτιμά ότι η επιστροφή τους είναι πιθανή μόνο από τις ΗΠΑ υπό την κυβέρνηση του Donald Trump, όπου όμως το δεσμευμένο ποσό είναι σχετικά μικρό, κυμαινόμενο στα 4 με 5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αντίθετα, οι Ευρωπαίοι και οι Ιάπωνες θεωρείται απίθανο να επιτρέψουν την αποδέσμευση των ρωσικών κεφαλαίων στο ορατό μέλλον.
Παράλληλα, τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ δείχνουν ότι η Ρωσία διατηρεί μόλις 25 εκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, ποσό αμελητέο μετά τη μαζική απόσυρση των ρωσικών επενδύσεων το 2018.
Τέλος, αναφορικά με το γεγονός ότι τα διεθνή αποθέματα αποτιμώνται σε αμερικανικά δολάρια, ο Ρώσος αναλυτής επισημαίνει ότι πρόκειται για μια απλή λογιστική σύμβαση.
Ο χρυσός διατηρεί την αυτοτελή του αξία, καθώς μπορεί εύκολα να πωληθεί έναντι οποιουδήποτε νομίσματος, όπως το γιουάν ή το ρεάλ.
Η διαχρονική αξία του μετάλλου διασφαλίζεται από τη σταθερά υψηλή ζήτηση των κεντρικών τραπεζών, την ώρα που τα κρυπτονομίσματα στερούνται της απαιτούμενης αξιοπιστίας και άλλα μέταλλα, όπως η πλατίνα, κατευθύνονται κυρίως βιομηχανικά, καθιστώντας τα ακατάλληλα για τη διακράτηση πλούτου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών