Πώς το IRGC και ο «Κανόνας Taylor του Hormuz» εγκλωβίζουν τον Trump – Σε απόγνωση η Ουάσινγκτον για το πετρέλαιο, απειλή για ελλείψεις και πληθωριστικό κραχ.
Το IRGC επιβεβαίωσε αυτό που πολλοί ήδη υποψιάζονταν: από εδώ και στο εξής, θα στοχοποιεί δεξαμενόπλοια που ακολουθούν τον νότιο θαλάσσιο διάδρομο, ακόμη και όταν βρίσκονται μακριά από το ίδιο το Στενό του Hormuz.
Ο Trump θα μπορούσε να απαντήσει, αλλά μια τέτοια κίνηση θα είχε το δικό της τίμημα.
Το Ιράν εντείνει τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια
Οι εντάσεις στο Στενό του Hormuz κλιμακώνονται και πάλι με ταχύτατους ρυθμούς, μετά τους πρόσφατους ισχυρισμούς αξιωματούχων του Λευκού Οίκου ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει μεταφέρει μέσω αυτής της κρίσιμης θαλάσσιας οδού ποσότητες πετρελαίου-ρεκόρ.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια θαλάσσια δίοδο τον έλεγχο της οποίας εξακολουθούν να διεκδικούν και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές.
Την Παρασκευή 9/10, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG) στο Στενό του Hormuz, λίγες μόλις ώρες πριν από τη σχετική ανακοίνωση.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, το πλοίο επιχείρησε να διασχίσει «παράνομα» τη στενή θαλάσσια δίοδο, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά.
Παράλληλα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι, από εδώ και στο εξής, τα πλοία που παραβιάζουν τους σχετικούς περιορισμούς ακόμη και εκτός του Στενού του Hormuz θα «τιμωρούνται».
Η προειδοποίηση περιλαμβανόταν σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω άνοδο των τιμών του πετρελαίου και για τις ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Το Στενό του Hormuz και η επικείμενη οικονομική καταστροφή
Η κυβέρνηση Trump ενδέχεται να μην αντιλαμβάνεται τη συνολική εικόνα.
Στην κλασική ταινία πολεμικών τεχνών «Enter the Dragon», ο Bruce Lee διδάσκει έναν νεαρό και φιλόδοξο μαχητή.
Απογοητευμένος από την έλλειψη προόδου του μαθητή του, δείχνει προς τον ουρανό.
«Είναι σαν ένα δάχτυλο που δείχνει το φεγγάρι», λέει, ενώ ο μαθητής προσπαθεί να παρακολουθήσει τα λόγια του δασκάλου του.
«Μην εστιάζεις στο δάχτυλο», συνεχίζει ο Lee, χτυπώντας τον ελαφρά στο κεφάλι. «Διαφορετικά, θα χάσεις όλη αυτή την ουράνια μεγαλοπρέπεια».
Η φράση αυτή, η οποία παραπέμπει σε ένα αρχαίο βουδιστικό κείμενο, το «Śūraṅgama Sūtra», μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα: μερικές φορές, όταν επικεντρωνόμαστε υπερβολικά σε αυτό που βρίσκεται ακριβώς μπροστά μας, κινδυνεύουμε να χάσουμε την ουσία.
Κάτι ανάλογο φαίνεται να συμβαίνει αυτήν τη στιγμή στην Ουάσινγκτον.
Εδώ και σχεδόν δύο εβδομάδες, η δημόσια συζήτηση γύρω από την πορεία του πολέμου με το Ιράν —και το κατά πόσο σημειώνεται πραγματική πρόοδος— επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις εξελίξεις στο Στενό του Hormuz.
Ξαφνικά, πλήθος ειδικών στη ναυτιλία εμφανίστηκε για να υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση Trump κατάφερε να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα σε αυτήν την κρίσιμη θαλάσσια δίοδο.
Οι πιο αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι αυτό αποτελεί ουσιαστικά απόδειξη πως οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κερδίσει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Άλλοι υιοθετούν μια πιο συγκρατημένη προσέγγιση, εκτιμώντας ότι η επαναλειτουργία του Στενού θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση της επερχόμενης ενεργειακής κρίσης.
Αυτές είναι οι δύο βασικές οπτικές που έφτασαν στους περισσότερους ανθρώπους οι οποίοι δεν παρακολουθούν στενά τις σχετικές συζητήσεις.
Υπήρχε, ωστόσο, και μια μικρότερη, αλλά ιδιαίτερα επίμονη ομάδα αναλυτών που έθετε ένα κρίσιμο ερώτημα: Ήταν πράγματι ποτέ πλήρως ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ;
Εάν το Ιράν διέθετε αποτελεσματική δυνατότητα ελέγχου πυρός πάνω από το Στενό κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι, αναρωτιούνταν, για ποιον λόγο να την έχει χάσει ξαφνικά τώρα;
Σχεδόν αμέσως μετά τη διατύπωση αυτού του ερωτήματος, το Ιράν έδωσε τη δική του απάντηση, εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον μεγάλου αριθμού πλοίων.
Ο αριθμός τους έφτασε τα 12 μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συνέχιζε να αυξάνεται.
«Όλοι κοιτούσαν το δάχτυλο»
Για όσους παρακολουθούσαν προσεκτικά τις εξελίξεις, όλο αυτό το σκηνικό έμοιαζε με τη σκηνή από την ταινία του Lee: όλοι κοιτούσαν το δάχτυλο, αγνοώντας το φεγγάρι.
Ενώ η δημόσια συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από το Στενό του Hormuz, οι πιέσεις στην αγορά ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου συνεχίζονταν.
Το Bloomberg, σε δημοσίευμά του, επικαλέστηκε έναν επενδυτικό τραπεζίτη, ο οποίος περιέγραψε τη συμπεριφορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων ως ανάλογη με εκείνη μιας «μετοχής-meme», δηλαδή ενός τίτλου που επηρεάζεται έντονα από κερδοσκοπικές τάσεις και απότομες διακυμάνσεις της αγοράς.
Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα κατέγραψαν τη χειρότερη μακροπρόθεσμη απόδοσή τους στην ιστορία τους.
Τα κρατικά ομόλογα, όμως, δεν αποτελούν απλώς μία ακόμη κατηγορία επενδύσεων.
Πρώτον, αντιπροσωπεύουν το χρέος της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών.
Εάν οι επενδυτές πάψουν να τα θεωρούν ασφαλή και ελκυστικά, ανακύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: θα εξακολουθήσει η Ουάσινγκτον να μπορεί να χρηματοδοτεί τα ελλείμματά της μέσω της έκδοσης νέου χρέους με βιώσιμους όρους;
Δεύτερον, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούν σημείο αναφοράς για ολόκληρο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που βασίζεται στο δολάριο.
Η θέση αυτή έχει επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρούν και να χρηματοδοτούν μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα επί δεκαετίες.
Εάν, όμως, τα συγκεκριμένα ομόλογα αρχίσουν να διαπραγματεύονται σαν κερδοσκοπικές μετοχές και προσφέρουν αποδόσεις που δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των επενδυτών, τότε οι ξένοι επενδυτές ενδέχεται να στραφούν σε εναλλακτικές επιλογές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η στάση των κεντρικών τραπεζών απέναντι στον χρυσό.
Αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας δήλωσε ότι «τα επιχειρήματα υπέρ της περαιτέρω διαφοροποίησης των αποθεμάτων προς τον χρυσό παραμένουν ισχυρά».
Η συζήτηση αυτή βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των προβληματισμών για το μέλλον του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Εκατομμύρια προβολές
Στα μέσα Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου, Mohammed Bagher Ghalibaf, δημοσίευσε μια εξίσωση στην πλατφόρμα X.
Παρά τον δυσνόητο αλγεβρικό της χαρακτήρα, η ανάρτηση συγκέντρωσε σχεδόν 7 εκατομμύρια προβολές.
Η εξίσωση αποτελούσε μια τροποποιημένη εκδοχή αυτού που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «Κανόνα Taylor», μιας μεθόδου που χρησιμοποιείται από οικονομολόγους και κεντρικούς τραπεζίτες για τον καθορισμό των επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών.
Στην κλασική του μορφή, ο κανόνας λαμβάνει υπόψη τον αναμενόμενο πληθωρισμό και τον βαθμό στον οποίο η οικονομία υπολειτουργεί σε σχέση με τις δυνατότητές της.
Η εξίσωση του Ghalibaf, ωστόσο, την οποία ο ίδιος ονόμασε «Κανόνα Taylor του Στενού του Hormuz», εισήγαγε δύο νέες μεταβλητές: το Στενό του Hormuz και το Bab el-Mandeb, δύο θαλάσσιες οδούς που δέχονται επιθέσεις από το Ιράν και τους Houthis της Υεμένης, αντίστοιχα.
Η εξίσωση αποτελεί μια απλουστευμένη απεικόνιση της ιρανικής στρατηγικής.
Ασκώντας έλεγχο σε αυτές τις θαλάσσιες οδούς, το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν αποκτήσει σημαντική επιρροή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Περιορίζοντας ή διακόπτοντας τη ναυσιπλοΐα σε αυτά τα στρατηγικής σημασίας σημεία διέλευσης, το Ιράν μπορεί να ασκήσει de facto πίεση στις χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ, ενισχύοντας τις πληθωριστικές προσδοκίες.
Οι κεντρικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), αντιλαμβάνονται ότι η απειλή είναι πραγματική και έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνουν τα επιτόκια.
Η εξίσωση του Ghalibaf προσφέρει, σε μεγάλο βαθμό, μια εξήγηση για το γεγονός ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα διαπραγματεύονται αυτή την περίοδο σαν μετοχές-«meme», με έντονες διακυμάνσεις και συμπεριφορά που θυμίζει περισσότερο κερδοσκοπικά περιουσιακά στοιχεία παρά παραδοσιακούς ασφαλείς τίτλους.
Ταυτόχρονα με την πίεση που ασκείται στις χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ, η πραγματική οικονομία δέχεται επίσης ισχυρά πλήγματα.
Πρόσφατες εκτιμήσεις της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (Energy Information Administration) δείχνουν ότι οι λογαριασμοί για το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να αυξηθούν κατά 21% τον φετινό χειμώνα.
Η αγορά ντίζελ βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή κρίση, με τον Πρόεδρο Donald Trump να εξετάζει ακόμη και την απαγόρευση των εξαγωγών του καυσίμου, προκειμένου να αποτρέψει πιθανές ελλείψεις.
Το ντίζελ είναι ζωτικής σημασίας για την εφοδιαστική αλυσίδα των ΗΠΑ. Εάν παρουσιαστούν ελλείψεις, τρένα και φορτηγά ενδέχεται να ακινητοποιηθούν, με αποτέλεσμα τα αγαθά να μην φτάνουν στα καταστήματα.
Ο Trump ανέστειλε προσωρινά την προοπτική απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ, αφού άσκησε πιέσεις στους Ευρωπαίους να διαθέσουν μέρος των αποθεμάτων πετρελαίου και ντίζελ που διατηρούν.
Ωστόσο, καθώς η κρίση βαθαίνει, το ενδεχόμενο επιβολής μιας τέτοιας απαγόρευσης είναι πιθανό να επανέλθει. Παράλληλα, οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται, με την άνοδο της τιμής της ζάχαρης να προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία.
Ο Ghalibaf επανήλθε, εξηγώντας πώς οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται στη συνολική στρατηγική του Ιράν.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X αυτή την εβδομάδα, δημοσίευσε ένα απλό διάγραμμα, συνοδευόμενο από μια δυσοίωνη εικόνα φαντάσματος.
Το διάγραμμα αποτυπώνει, από τη μία πλευρά, την άνοδο των τιμών των βασικών εμπορευμάτων και των επιτοκίων και, από την άλλη, την υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, τη μείωση του ενδιαφέροντος ξένων επενδυτών για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, τις υπερεπενδύσεις και τη μείωση της προσιτότητας της στέγασης.
Το Ιράν δεν επιδιώκει απλώς να ασκήσει πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ.
Στόχος του φαίνεται να είναι η επιβάρυνση της αμερικανικής οικονομίας στο σύνολό της, σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό.
Όλο και περισσότερες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι η Τεχεράνη θέλει να γίνουν αισθητές οι οικονομικές συνέπειες πριν από τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, όταν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες.
Η κυβέρνηση Trump έχει αναγάγει το Στενό του Hormuz σε κεντρικό ζήτημα, αντιμετωπίζοντάς το ως το αποφασιστικό πεδίο μάχης στο οποίο οι ΗΠΑ μπορούν να κερδίσουν τον πόλεμο.
Ωστόσο, το Στενό δεν είναι παρά το μέσο για την επίτευξη ενός ευρύτερου στόχου.
Για το Ιράν, ο στόχος αυτός είναι να αποδυναμώσει σταδιακά την αμερικανική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, έως ότου η πίεση γίνει τόσο μεγάλη ώστε οι ΗΠΑ να αναγκαστούν να αποσυρθούν.
Η ιδέα ότι μια τέτοια σύγκρουση μπορεί να κερδηθεί αποκλειστικά με τον έλεγχο ενός στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος αποτελεί ψευδαίσθηση.
Στην αναλογία του Lees, το Στενό είναι απλώς το δάχτυλο που δείχνει προς τη σελήνη.
Η προσοχή μας θα πρέπει να στραφεί στη σελήνη την ίδια: στη συνολική οικονομική στρατηγική του Ιράν.
Αν εξετάσουμε τα γεγονότα υπό αυτό το πρίσμα, καταλήγουμε σε ένα ανησυχητικό συμπέρασμα: μέχρι να υποχωρήσει η κυβέρνηση Trump, η ζημιά που θα έχει υποστεί η αμερικανική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα ενδέχεται να είναι τόσο εκτεταμένη, ώστε η αποκατάστασή της να απαιτήσει πολλά χρόνια.
www.bankingnews.gr
Ο Trump θα μπορούσε να απαντήσει, αλλά μια τέτοια κίνηση θα είχε το δικό της τίμημα.
The IRGC confirmed this morning what many thought: from now on, they are targeting tankers that crossed the southern corridor even far away from the strait itself. Trump could respond .. but again, it has a cost.
— MenchOsint (@MenchOsint) October 9, 2026
Το Ιράν εντείνει τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια
Οι εντάσεις στο Στενό του Hormuz κλιμακώνονται και πάλι με ταχύτατους ρυθμούς, μετά τους πρόσφατους ισχυρισμούς αξιωματούχων του Λευκού Οίκου ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει μεταφέρει μέσω αυτής της κρίσιμης θαλάσσιας οδού ποσότητες πετρελαίου-ρεκόρ.
Πρόκειται, ωστόσο, για μια θαλάσσια δίοδο τον έλεγχο της οποίας εξακολουθούν να διεκδικούν και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές.
Την Παρασκευή 9/10, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανακοίνωσε ότι επιτέθηκε σε δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG) στο Στενό του Hormuz, λίγες μόλις ώρες πριν από τη σχετική ανακοίνωση.
Σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, το πλοίο επιχείρησε να διασχίσει «παράνομα» τη στενή θαλάσσια δίοδο, με αποτέλεσμα να ξεσπάσει πυρκαγιά.
Παράλληλα, το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης προειδοποίησε ότι, από εδώ και στο εξής, τα πλοία που παραβιάζουν τους σχετικούς περιορισμούς ακόμη και εκτός του Στενού του Hormuz θα «τιμωρούνται».
Η προειδοποίηση περιλαμβανόταν σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.
Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω άνοδο των τιμών του πετρελαίου και για τις ευρύτερες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Το Στενό του Hormuz και η επικείμενη οικονομική καταστροφή
Η κυβέρνηση Trump ενδέχεται να μην αντιλαμβάνεται τη συνολική εικόνα.
Στην κλασική ταινία πολεμικών τεχνών «Enter the Dragon», ο Bruce Lee διδάσκει έναν νεαρό και φιλόδοξο μαχητή.
Απογοητευμένος από την έλλειψη προόδου του μαθητή του, δείχνει προς τον ουρανό.
«Είναι σαν ένα δάχτυλο που δείχνει το φεγγάρι», λέει, ενώ ο μαθητής προσπαθεί να παρακολουθήσει τα λόγια του δασκάλου του.
«Μην εστιάζεις στο δάχτυλο», συνεχίζει ο Lee, χτυπώντας τον ελαφρά στο κεφάλι. «Διαφορετικά, θα χάσεις όλη αυτή την ουράνια μεγαλοπρέπεια».
Η φράση αυτή, η οποία παραπέμπει σε ένα αρχαίο βουδιστικό κείμενο, το «Śūraṅgama Sūtra», μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα: μερικές φορές, όταν επικεντρωνόμαστε υπερβολικά σε αυτό που βρίσκεται ακριβώς μπροστά μας, κινδυνεύουμε να χάσουμε την ουσία.
Κάτι ανάλογο φαίνεται να συμβαίνει αυτήν τη στιγμή στην Ουάσινγκτον.
Εδώ και σχεδόν δύο εβδομάδες, η δημόσια συζήτηση γύρω από την πορεία του πολέμου με το Ιράν —και το κατά πόσο σημειώνεται πραγματική πρόοδος— επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στις εξελίξεις στο Στενό του Hormuz.
Ξαφνικά, πλήθος ειδικών στη ναυτιλία εμφανίστηκε για να υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση Trump κατάφερε να αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα σε αυτήν την κρίσιμη θαλάσσια δίοδο.
Οι πιο αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι αυτό αποτελεί ουσιαστικά απόδειξη πως οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κερδίσει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Άλλοι υιοθετούν μια πιο συγκρατημένη προσέγγιση, εκτιμώντας ότι η επαναλειτουργία του Στενού θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση της επερχόμενης ενεργειακής κρίσης.
Αυτές είναι οι δύο βασικές οπτικές που έφτασαν στους περισσότερους ανθρώπους οι οποίοι δεν παρακολουθούν στενά τις σχετικές συζητήσεις.
Υπήρχε, ωστόσο, και μια μικρότερη, αλλά ιδιαίτερα επίμονη ομάδα αναλυτών που έθετε ένα κρίσιμο ερώτημα: Ήταν πράγματι ποτέ πλήρως ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ;
Εάν το Ιράν διέθετε αποτελεσματική δυνατότητα ελέγχου πυρός πάνω από το Στενό κατά την άνοιξη και το καλοκαίρι, αναρωτιούνταν, για ποιον λόγο να την έχει χάσει ξαφνικά τώρα;
Σχεδόν αμέσως μετά τη διατύπωση αυτού του ερωτήματος, το Ιράν έδωσε τη δική του απάντηση, εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον μεγάλου αριθμού πλοίων.
Ο αριθμός τους έφτασε τα 12 μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συνέχιζε να αυξάνεται.
«Όλοι κοιτούσαν το δάχτυλο»
Για όσους παρακολουθούσαν προσεκτικά τις εξελίξεις, όλο αυτό το σκηνικό έμοιαζε με τη σκηνή από την ταινία του Lee: όλοι κοιτούσαν το δάχτυλο, αγνοώντας το φεγγάρι.
Ενώ η δημόσια συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από το Στενό του Hormuz, οι πιέσεις στην αγορά ομολόγων του αμερικανικού Δημοσίου συνεχίζονταν.
Το Bloomberg, σε δημοσίευμά του, επικαλέστηκε έναν επενδυτικό τραπεζίτη, ο οποίος περιέγραψε τη συμπεριφορά των αμερικανικών κρατικών ομολόγων ως ανάλογη με εκείνη μιας «μετοχής-meme», δηλαδή ενός τίτλου που επηρεάζεται έντονα από κερδοσκοπικές τάσεις και απότομες διακυμάνσεις της αγοράς.
Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα κατέγραψαν τη χειρότερη μακροπρόθεσμη απόδοσή τους στην ιστορία τους.
Τα κρατικά ομόλογα, όμως, δεν αποτελούν απλώς μία ακόμη κατηγορία επενδύσεων.
Πρώτον, αντιπροσωπεύουν το χρέος της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών.
Εάν οι επενδυτές πάψουν να τα θεωρούν ασφαλή και ελκυστικά, ανακύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: θα εξακολουθήσει η Ουάσινγκτον να μπορεί να χρηματοδοτεί τα ελλείμματά της μέσω της έκδοσης νέου χρέους με βιώσιμους όρους;
Δεύτερον, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούν σημείο αναφοράς για ολόκληρο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που βασίζεται στο δολάριο.
Η θέση αυτή έχει επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρούν και να χρηματοδοτούν μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα επί δεκαετίες.
Εάν, όμως, τα συγκεκριμένα ομόλογα αρχίσουν να διαπραγματεύονται σαν κερδοσκοπικές μετοχές και προσφέρουν αποδόσεις που δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των επενδυτών, τότε οι ξένοι επενδυτές ενδέχεται να στραφούν σε εναλλακτικές επιλογές.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η στάση των κεντρικών τραπεζών απέναντι στον χρυσό.
Αυτή την εβδομάδα, ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας δήλωσε ότι «τα επιχειρήματα υπέρ της περαιτέρω διαφοροποίησης των αποθεμάτων προς τον χρυσό παραμένουν ισχυρά».
Η συζήτηση αυτή βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των προβληματισμών για το μέλλον του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Εκατομμύρια προβολές
Στα μέσα Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος του Ιρανικού Κοινοβουλίου, Mohammed Bagher Ghalibaf, δημοσίευσε μια εξίσωση στην πλατφόρμα X.
Παρά τον δυσνόητο αλγεβρικό της χαρακτήρα, η ανάρτηση συγκέντρωσε σχεδόν 7 εκατομμύρια προβολές.
Η εξίσωση αποτελούσε μια τροποποιημένη εκδοχή αυτού που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «Κανόνα Taylor», μιας μεθόδου που χρησιμοποιείται από οικονομολόγους και κεντρικούς τραπεζίτες για τον καθορισμό των επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών.
Στην κλασική του μορφή, ο κανόνας λαμβάνει υπόψη τον αναμενόμενο πληθωρισμό και τον βαθμό στον οποίο η οικονομία υπολειτουργεί σε σχέση με τις δυνατότητές της.
Η εξίσωση του Ghalibaf, ωστόσο, την οποία ο ίδιος ονόμασε «Κανόνα Taylor του Στενού του Hormuz», εισήγαγε δύο νέες μεταβλητές: το Στενό του Hormuz και το Bab el-Mandeb, δύο θαλάσσιες οδούς που δέχονται επιθέσεις από το Ιράν και τους Houthis της Υεμένης, αντίστοιχα.
Η εξίσωση αποτελεί μια απλουστευμένη απεικόνιση της ιρανικής στρατηγικής.
Straits Taylor Rule: i = r* + π* + 1.5(π−π*) + 0.5(y−y*) + α(SOH−SOH*) + β(BEM−BEM*), α,β > 0 Let’s see if a hike could open SOH or produce a single barrel :) You can’t 25bp a chokepoint and r* isn’t neutral. It’s SOH risk premium, and We set it. Stay unanchored !
— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) September 16, 2026
Ασκώντας έλεγχο σε αυτές τις θαλάσσιες οδούς, το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν αποκτήσει σημαντική επιρροή στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Περιορίζοντας ή διακόπτοντας τη ναυσιπλοΐα σε αυτά τα στρατηγικής σημασίας σημεία διέλευσης, το Ιράν μπορεί να ασκήσει de facto πίεση στις χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ, ενισχύοντας τις πληθωριστικές προσδοκίες.
Οι κεντρικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), αντιλαμβάνονται ότι η απειλή είναι πραγματική και έχουν ήδη αρχίσει να αυξάνουν τα επιτόκια.
Η εξίσωση του Ghalibaf προσφέρει, σε μεγάλο βαθμό, μια εξήγηση για το γεγονός ότι τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα διαπραγματεύονται αυτή την περίοδο σαν μετοχές-«meme», με έντονες διακυμάνσεις και συμπεριφορά που θυμίζει περισσότερο κερδοσκοπικά περιουσιακά στοιχεία παρά παραδοσιακούς ασφαλείς τίτλους.
Ταυτόχρονα με την πίεση που ασκείται στις χρηματοπιστωτικές αγορές των ΗΠΑ, η πραγματική οικονομία δέχεται επίσης ισχυρά πλήγματα.
Πρόσφατες εκτιμήσεις της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (Energy Information Administration) δείχνουν ότι οι λογαριασμοί για το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να αυξηθούν κατά 21% τον φετινό χειμώνα.
Η αγορά ντίζελ βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή κρίση, με τον Πρόεδρο Donald Trump να εξετάζει ακόμη και την απαγόρευση των εξαγωγών του καυσίμου, προκειμένου να αποτρέψει πιθανές ελλείψεις.
Το ντίζελ είναι ζωτικής σημασίας για την εφοδιαστική αλυσίδα των ΗΠΑ. Εάν παρουσιαστούν ελλείψεις, τρένα και φορτηγά ενδέχεται να ακινητοποιηθούν, με αποτέλεσμα τα αγαθά να μην φτάνουν στα καταστήματα.
Ο Trump ανέστειλε προσωρινά την προοπτική απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ, αφού άσκησε πιέσεις στους Ευρωπαίους να διαθέσουν μέρος των αποθεμάτων πετρελαίου και ντίζελ που διατηρούν.
Ωστόσο, καθώς η κρίση βαθαίνει, το ενδεχόμενο επιβολής μιας τέτοιας απαγόρευσης είναι πιθανό να επανέλθει. Παράλληλα, οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται, με την άνοδο της τιμής της ζάχαρης να προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία.
Ο Ghalibaf επανήλθε, εξηγώντας πώς οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται στη συνολική στρατηγική του Ιράν.
Boo! Are you ready? https://t.co/mvc8XBFtk4
— محمدباقر قالیباف | MB Ghalibaf (@mb_ghalibaf) October 6, 2026
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X αυτή την εβδομάδα, δημοσίευσε ένα απλό διάγραμμα, συνοδευόμενο από μια δυσοίωνη εικόνα φαντάσματος.
Το διάγραμμα αποτυπώνει, από τη μία πλευρά, την άνοδο των τιμών των βασικών εμπορευμάτων και των επιτοκίων και, από την άλλη, την υποχώρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, τη μείωση του ενδιαφέροντος ξένων επενδυτών για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, τις υπερεπενδύσεις και τη μείωση της προσιτότητας της στέγασης.
Το Ιράν δεν επιδιώκει απλώς να ασκήσει πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ.
Στόχος του φαίνεται να είναι η επιβάρυνση της αμερικανικής οικονομίας στο σύνολό της, σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βαθμό.
Όλο και περισσότερες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι η Τεχεράνη θέλει να γίνουν αισθητές οι οικονομικές συνέπειες πριν από τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, όταν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι θα προσέλθουν στις κάλπες.
Η κυβέρνηση Trump έχει αναγάγει το Στενό του Hormuz σε κεντρικό ζήτημα, αντιμετωπίζοντάς το ως το αποφασιστικό πεδίο μάχης στο οποίο οι ΗΠΑ μπορούν να κερδίσουν τον πόλεμο.
Ωστόσο, το Στενό δεν είναι παρά το μέσο για την επίτευξη ενός ευρύτερου στόχου.
Για το Ιράν, ο στόχος αυτός είναι να αποδυναμώσει σταδιακά την αμερικανική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, έως ότου η πίεση γίνει τόσο μεγάλη ώστε οι ΗΠΑ να αναγκαστούν να αποσυρθούν.
Η ιδέα ότι μια τέτοια σύγκρουση μπορεί να κερδηθεί αποκλειστικά με τον έλεγχο ενός στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος αποτελεί ψευδαίσθηση.
Στην αναλογία του Lees, το Στενό είναι απλώς το δάχτυλο που δείχνει προς τη σελήνη.
Η προσοχή μας θα πρέπει να στραφεί στη σελήνη την ίδια: στη συνολική οικονομική στρατηγική του Ιράν.
Αν εξετάσουμε τα γεγονότα υπό αυτό το πρίσμα, καταλήγουμε σε ένα ανησυχητικό συμπέρασμα: μέχρι να υποχωρήσει η κυβέρνηση Trump, η ζημιά που θα έχει υποστεί η αμερικανική οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα ενδέχεται να είναι τόσο εκτεταμένη, ώστε η αποκατάστασή της να απαιτήσει πολλά χρόνια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών