Η υπεράσπιση της Σαουδικής Αραβίας σημαίνει την προστασία ενός τεράστιου δικτύου πιθανών στόχων και όχι μόνο του Riyadh ή ενός μεμονωμένου διυλιστηρίου
(upd5) Οι τελευταίες επιθέσεις των Houthis στη πετρελαϊκή «καρδιά» της Σαουδικής Αραβίας που είχαν ως συνέπεια να τυλιχθεί στις φλόγες κτήριο της Aramco στην πόλη Dhahran επιβεβαιώνουν πως ο οίκος των Saud παρά τα δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια που έχουν επενδύσει στην αμυντική θωράκιση, αυτά δεν επαρκούν για να προστατεύσουν όχι μόνο την χώρα αλλά και τα πιο πολύτιμα asset της.
Πράγματι, η Σ. Αραβία παρά τα 83 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσιες στρατιωτικές δαπάνες που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων αμερικανικά μαχητικά τελευταίας τεχνολογίας, προηγμένα αντιπυραυλικά συστήματα Patriot και THAAD, αδυνατεί να προστατεύσει ακόμα και την πρωτεύουσα της, το Riyadh.
Το αποτέλεσμα είναι η Σ. Αραβία να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εφιαλτικό στρατηγικό παράδοξο: παρά την τεράστια στρατιωτική της ισχύ, οι πύραυλοι και τα drones των Houthis εξακολουθούν να διαπερνούν την αεράμυνά της, πλήττοντας αεροδρόμια, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές.
Με το Ιράν να διατηρεί πολλαπλά μέτωπα πίεσης, τους αντάρτες της Υεμένης να εμφανίζονται ισχυρότεροι από ποτέ και την Ουάσιγκτον απρόθυμη να εμπλακεί σε έναν ακόμη πόλεμο, ο οίκος των Saud βρίσκεται μπροστά σε ένα οδυνηρό δίλημμα: να απαντήσει με μια στρατιωτική κλιμάκωση που μπορεί να πυροδοτήσει ακόμη πιο καταστροφικά αντίποινα ή να αναζητήσει διπλωματική διέξοδο, διακινδυνεύοντας να εμφανιστεί ότι υποχωρεί απέναντι σε έναν αντίπαλο τον οποίο, παρά τα δισεκατομμύρια που έχει δαπανήσει, δεν έχει καταφέρει να εξουδετερώσει.
Προς το παρόν οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι Saud δεν θέλουν να εμπλακούν σε έναν πόλεμο φθοράς που θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμα περισσότερο το όραμα μιας Σαουδικής Αραβίας που θα πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια οικονομία, προσελκύοντας δισεκατομμύρια σε επενδύσεις και μετατρέποντας την έρημο σε σύμβολο χλιδής και τεχνολογίας…
Δεκάδες δισ
Η Σαουδική Αραβία δαπανά δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την άμυνά της, ωστόσο δυσκολεύεται να προστατεύσει κρίσιμες υποδομές, όπως αεροδρόμια, διυλιστήρια και αγωγούς, από πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύουν οι αντάρτες Houthis από την Υεμένη.
Παρά την απόκτηση υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη και την ύπαρξη πολυεπίπεδης αντιαεροπορικής άμυνας, το βασίλειο έχει δεχθεί την τελευταία εβδομάδα φονικές επιθέσεις στο κύριο αεροδρόμιο που εξυπηρετεί την πρωτεύουσα, Riyadh.
Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), η Σαουδική Αραβία δαπάνησε πέρυσι 83 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα, καταλαμβάνοντας σταθερά μία θέση μεταξύ των δέκα χωρών με τις υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως.
Έχει προμηθευτεί αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα Patriot και THAAD, καθώς και ένα ευρύ φάσμα προηγμένων οπλικών συστημάτων από τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τεράστια επικράτεια
Ωστόσο, οι Σαουδάραβες έχουν να υπερασπιστούν μια τεράστια επικράτεια: μια χώρα με έκταση περίπου ίση με το ένα πέμπτο των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία αντιμετωπίζει απειλές από τρεις κατευθύνσεις.
Από τα ανατολικά, το Ιράν εκτόξευσε περίπου 1.000 πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σαουδαραβικών στόχων κατά την πιο έντονη φάση της φετινής σύγκρουσης.
Από τα βόρεια, πολιτοφυλακές στο Ιράκ που υποστηρίζονται από το Ιράν έχουν εξαπολύσει επιθέσεις με drones εναντίον του στρατηγικής σημασίας πετρελαιαγωγού Ανατολής-Δύσης της χώρας.
Και από τα νότια, οι αντάρτες Houthis, επίσης υποστηριζόμενοι από το Ιράν, εκτοξεύουν πυραύλους εναντίον του βασιλείου από καταφύγια και κινητούς εκτοξευτές στα βουνά της Υεμένης.
Πάρα πολλοί ευάλωτοι στόχοι
Η υπεράσπιση της Σαουδικής Αραβίας σημαίνει την προστασία ενός τεράστιου δικτύου πιθανών στόχων και όχι μόνο του Riyadh ή ενός μεμονωμένου διυλιστηρίου.
Σύμφωνα με το Vision2030.ai, έναν ανεξάρτητο ιστότοπο που αναλύει τον οικονομικό μετασχηματισμό του βασιλείου, τα αμυντικά συστήματα πρέπει να εντοπίζουν τις εισερχόμενες απειλές, να αποφασίζουν ποιες θα αναχαιτίσουν και να προειδοποιούν τους πολίτες, όλα μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Οι Σαουδάραβες αναχαιτίζουν πολλούς από τους πυραύλους και τα drones που εκτοξεύουν οι Houthis.
Ωστόσο, ορισμένα καταφέρνουν να διαπεράσουν την άμυνα.
Σύμφωνα με σαουδαραβική πηγή, το υπουργείο Άμυνας βρίσκεται αντιμέτωπο με δύσκολες αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των διαθέσιμων συστημάτων, καθώς πάρα πολλές εγκαταστάσεις παραμένουν ευάλωτες σε επιθέσεις.
Οι στρατιωτικές δυνατότητες των Houthis
Οι Houthis έχουν μάθει να συνδυάζουν βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise με drones μεγάλης εμβέλειας, προκειμένου να υπερφορτώνουν τη σαουδαραβική αεράμυνα.
Η τακτική αυτή θυμίζει τη στρατηγική της Ρωσίας: η Μόσχα έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα μεγάλους αριθμούς drones σε συνδυασμό με πυραύλους cruise και βαλλιστικούς πυραύλους σε μαζικά πλήγματα εναντίον της Ουκρανίας.
Οι πύραυλοι cruise πετούν σε χαμηλότερα ύψη, γεγονός που καθιστά δυσκολότερο τον εντοπισμό και την παρακολούθησή τους.
Οι Houthis έχουν επίσης παρουσιάσει μια νέα γενιά βαλλιστικών πυραύλων, οι οποίοι, σύμφωνα με τους ίδιους, διαθέτουν δυνατότητα ελιγμών.
Κανένα μεμονωμένο σύστημα αεράμυνας δεν μπορεί να εγγυηθεί την αναχαίτιση κάθε εισερχόμενης απειλής.
Η συνδρομή του Ιράν
Ωστόσο, οι Houthis δεν έχουν αναπτύξει αυτές τις δυνατότητες μόνοι τους.
Πριν από οκτώ χρόνια, εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ είχαν «εντοπίσει υπολείμματα πυραύλων, συναφή στρατιωτικό εξοπλισμό και στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη ιρανικής προέλευσης, τα οποία είχαν εισαχθεί στην Υεμένη», παρά το διεθνές εμπάργκο όπλων.
Η ίδια επιτροπή ανέφερε πριν από δύο χρόνια ότι «η κλίμακα, η φύση και η έκταση της μεταφοράς ποικίλου στρατιωτικού υλικού και τεχνολογίας προς τους Houthis από εξωτερικές πηγές, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής υποστήριξης και της εκπαίδευσης των μαχητών τους, είναι πρωτοφανείς».
Ειδικοί επισημαίνουν ότι οι νεότεροι πύραυλοι των Houthis, όπως οι Hatem-2 και Palestine-2, παρουσιάζουν πολύ μεγάλες σχεδιαστικές ομοιότητες με ιρανικά οπλικά συστήματα.
Είναι ταχείς και ακριβείς.
Η επίθεση στο Ισραήλ
Πέρυσι, ένας πύραυλος των Houthis κατάφερε να διαπεράσει την περίφημη ισραηλινή αεράμυνα και να πλήξει περιοχή κοντά στο αεροδρόμιο Ben Gurion.
Ο αναλυτής Amir Bar Shalom δήλωσε τότε στο CNN:
«Ήταν εξαιρετικά ακριβείς και το να επιτυγχάνεις τόσο μεγάλη ακρίβεια όταν εκτοξεύεις έναν πύραυλο από απόσταση 2.000 χιλιομέτρων είναι εντυπωσιακό».
Οι Houthis έχουν επίσης τροποποιήσει ιρανικά αντιαεροπορικά όπλα ώστε να μπορούν να πλήττουν αεροσκάφη και πυραύλους cruise, σύμφωνα με τον ταξίαρχο Majed al-Nazili, εκπρόσωπο των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης.
«Αυτοί οι πύραυλοι κινούνται για χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει τα 25 λεπτά ανά πύραυλο και λειτουργούν με σύστημα θερμικής παρακολούθησης στόχου», δήλωσε τον περασμένο μήνα.
Θα ακούσουν την Τεχεράνη;
Οι Houthis αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης» του Ιράν.
Ενώ άλλες συμμαχικές οργανώσεις, όπως η Hezbollah, η Hamas και οι πολιτοφυλακές στο Ιράκ, έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, οι Houthis ενισχύουν διαρκώς τη θέση τους.
Εξακολουθούν να διατηρούν στενές σχέσεις με την Τεχεράνη και έστειλαν αντιπροσωπεία στην κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη Ali Khamenei.
Ωστόσο, διαθέτουν και τη δική τους ατζέντα.
Επτά χρόνια συγκρούσεων με τη Σαουδική Αραβία, από το 2015 έως το 2022, προκάλεσαν τεράστια δεινά στις περιοχές της Υεμένης που ελέγχονται από τους Houthis, ενώ έκτοτε συνεχίζεται ο οικονομικός και συγκοινωνιακός αποκλεισμός.
Αυτό οδήγησε τελικά τους Houthis να ανακοινώσουν τον Ιούλιο ότι θα επιτίθενται σε σαουδαραβικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Λίγο αργότερα ξεκίνησε η εκστρατεία πυραυλικών επιθέσεων, με αρχικούς στόχους ένα διυλιστήριο της Aramco στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας και σαουδαραβικές αεροπορικές βάσεις.
Οι Houthis απαιτούν τον τερματισμό των σαουδαραβικών αεροπορικών επιδρομών που πραγματοποιούνται προς υποστήριξη των κυβερνητικών δυνάμεων στην Υεμένη, καθώς και αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Σαουδική Αραβία.
Είτε η πρότασή του είναι ειλικρινής είτε όχι, το Ιράν έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Houthis.
Τη Δευτέρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να παράσχει «κάθε αναγκαία βοήθεια για να διευκολύνει την έναρξη συνομιλιών μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της Υεμένης», εννοώντας τους Houthis.
Ο Mohammed al-Bukhaiti, μέλος του πολιτικού γραφείου των Houthis, υποστήριξε ότι το Riyadh είχε αποδεχθεί τη μεσολάβηση, αλλά η οργάνωση είχε απορρίψει προτάσεις για εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων και ενός μήνα.
«Η μάχη αυτή τη φορά δεν μοιάζει με τις προηγούμενες.
Το πεδίο δεν είναι πλέον το ίδιο», δήλωσε ο al-Bukhaiti.
«Κάθε ημέρα που περνά σε αυτή τη μάχη θα διευρύνει την έκτασή της και θα αυξήσει τις απώλειές της, ενώ μια διευθέτηση που είναι εφικτή σήμερα μπορεί αύριο να καταστεί δύσκολη ή αδύνατη».
Δύσκολες επιλογές
Η Σαουδική Αραβία έχει προσπαθήσει να διατηρήσει την εικόνα ότι «όλα συνεχίζονται κανονικά», ακόμη και όταν η σύγκρουση με τους Houthis κλιμακωνόταν.
Την περασμένη εβδομάδα, η υπηρεσία πολιτικής προστασίας της χώρας σταμάτησε να αποστέλλει δημόσιες προειδοποιήσεις μέσω κινητών τηλεφώνων για εισερχόμενους πυραύλους και drones, πριν από τη σειρά φονικών πληγμάτων στο αεροδρόμιο του Riyadh.
Σύμφωνα με αρκετούς κατοίκους του Riyadh που μίλησαν στο CNN, οι προειδοποιήσεις έχουν έκτοτε επανέλθει.
Στο εξής, το βασίλειο βρίσκεται αντιμέτωπο με δύσκολες επιλογές.
Μια συμφωνία συμβιβασμού με τους Houthis, μετά τον θάνατο περισσότερων από δώδεκα αμάχων στις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, θα ήταν πολιτικά δύσκολο να γίνει αποδεκτή.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης μέσω ακόμη σφοδρότερων αεροπορικών επιδρομών θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο νέων πυραυλικών επιθέσεων, οι οποίες θα υπονόμευαν τον στόχο του πρίγκιπα διαδόχου Mohammed bin Salman να μετατρέψει τη Σαουδική Αραβία σε προορισμό παγκόσμιας εμβέλειας για επενδύσεις, τεχνολογία και τουρισμό.
Τα διακυβεύματα εκτείνονται πολύ πέρα από την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Τα κέντρα δεδομένων, οι μονάδες αφαλάτωσης και τα αεροδρόμια αποτελούν βασικούς πυλώνες των τεχνολογικών φιλοδοξιών του βασιλείου, της υδροδότησής του και της τουριστικής του οικονομίας.
Η εμβληματική επενδυτική διοργάνωση του πρίγκιπα διαδόχου στο Riyadh, αργότερα αυτόν τον μήνα, θα φέρει στο επίκεντρο την προσπάθειά του να προσελκύσει διεθνείς επενδυτές.
Ωστόσο, μεγάλες εταιρείες απέφυγαν αυτή την εβδομάδα να συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Συνέδριο Πετρελαίου στο Riyadh.
Απίθανη μια χερσαία επίθεση
Η συντριβή των ανταρτών Houthis μέσω χερσαίας επίθεσης με τη συμμετοχή των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης φαίνεται εξαιρετικά απίθανη.
Οι Houthis έχουν εδραιώσει τις θέσεις τους, διαθέτουν μεγάλη πολεμική εμπειρία και γνωρίζουν καλά το ορεινό έδαφος.
Τον τελευταίο μήνα έχουν προκαλέσει βαριές απώλειες στις κυβερνητικές δυνάμεις.
Πέρυσι, οι Ηνωμένες Πολιτείες δαπάνησαν περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε μια εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών διάρκειας επτά εβδομάδων εναντίον των Houthis.
Οι Houthis συμφώνησαν τελικά να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά διατήρησαν ουσιαστικά άθικτη την παρουσία τους.
Στο μεταξύ, κατέρριψαν και αρκετά προηγμένα αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Reaper.
Σε θέση ισχύος οι Houthis
Ούτε τα αμερικανικά ούτε τα ισραηλινά πλήγματα κατάφεραν να εξοντώσουν μέλη της ανώτατης ηγεσίας των Houthis, παρότι σκοτώθηκαν στρατιωτικοί διοικητές και τεχνοκράτες.
Αν μη τι άλλο, οι Houthis, οι οποίοι ενδέχεται να διαθέτουν έως και 350.000 ενόπλους, βρίσκονται πλέον σε θέση ισχύος.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (Institute for the Study of War), το οποίο προχώρησε στη σχετική εκτίμηση τη Δευτέρα, έχουν πλέον περικυκλώσει την πόλη Taiz, την τρίτη μεγαλύτερη της Υεμένης, η οποία βρίσκεται υπό κυβερνητικό έλεγχο και αποτελεί ζωτικής σημασίας κόμβο εφοδιασμού.
Η Σαουδική Αραβία αναζητά υποστήριξη
Οι Σαουδάραβες επιδιώκουν να συγκροτήσουν έναν διεθνή συνασπισμό εναντίον των Houthis.
Περιφερειακοί σύμμαχοι έχουν προσφέρει βοήθεια με τη μορφή αμυντικών συστημάτων.
Το Πακιστάν έχει αποστείλει χιλιάδες στρατιώτες για να συμβάλουν στην άμυνα του βασιλείου.
Η Αίγυπτος έχει προσφερθεί να παράσχει οποιαδήποτε υποστήριξη της ζητηθεί.
Οι Σαουδάραβες ενδέχεται επίσης να μπορέσουν να προμηθευτούν περισσότερα συστήματα αεράμυνας από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού έχουν ήδη εξαντλήσει σημαντικό μέρος των αποθεμάτων που είχαν παραλάβει κατά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ωστόσο, και οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τέτοια συστήματα.
Έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας ανέφερε ότι η εκστρατεία εναντίον του Ιράν «προκάλεσε ελλείψεις σε στρατηγικά αποθέματα και ανέδειξε σημεία συμφόρησης στη βιομηχανική βάση όσον αφορά την αναπλήρωση των πυρομαχικών».
Απρόθυμες οι ΗΠΑ
Και καθώς απομένουν τρεις εβδομάδες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο μιας ακόμη εμπλοκής στη Μέση Ανατολή.
Δεν έχει δεσμευτεί σχετικά με το ενδεχόμενο άμεσων αμερικανικών πληγμάτων εναντίον των Houthis, χωρίς ωστόσο να το αποκλείει.
«Η απροθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να εμπλακούν ενισχύει την αντίληψη ότι η Ουάσιγκτον έχει εγκαταλείψει έναν εταίρο τη στιγμή που εκείνος έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη», εκτιμά ο Michael Ratney από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (Center for Strategic and International Studies) στην Ουάσιγκτον.
Γράφοντας πριν από τις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, ο Ratney, πρώην πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στο Riyadh, πρόσθεσε: «Το βασίλειο δέχεται επίθεση και, από πολιτική άποψη, είναι υποχρεωμένο να ανταποδώσει.
Ωστόσο, τελικά θα πρέπει να αναμένουμε επιστροφή στη διπλωματία - μια ατελή, μη ικανοποιητική διπλωματία, η οποία παρ' όλα αυτά θα αποκλιμακώσει τη σύγκρουση».
Αυτό ενδέχεται να επιτρέψει στους Houthis να διατηρήσουν την παρουσία τους και μάλιστα να βρεθούν σε ακόμη ισχυρότερη θέση στο εσωτερικό της Υεμένης.
www.bankingnews.gr
Πράγματι, η Σ. Αραβία παρά τα 83 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσιες στρατιωτικές δαπάνες που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων αμερικανικά μαχητικά τελευταίας τεχνολογίας, προηγμένα αντιπυραυλικά συστήματα Patriot και THAAD, αδυνατεί να προστατεύσει ακόμα και την πρωτεύουσα της, το Riyadh.
Το αποτέλεσμα είναι η Σ. Αραβία να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εφιαλτικό στρατηγικό παράδοξο: παρά την τεράστια στρατιωτική της ισχύ, οι πύραυλοι και τα drones των Houthis εξακολουθούν να διαπερνούν την αεράμυνά της, πλήττοντας αεροδρόμια, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες υποδομές.
Με το Ιράν να διατηρεί πολλαπλά μέτωπα πίεσης, τους αντάρτες της Υεμένης να εμφανίζονται ισχυρότεροι από ποτέ και την Ουάσιγκτον απρόθυμη να εμπλακεί σε έναν ακόμη πόλεμο, ο οίκος των Saud βρίσκεται μπροστά σε ένα οδυνηρό δίλημμα: να απαντήσει με μια στρατιωτική κλιμάκωση που μπορεί να πυροδοτήσει ακόμη πιο καταστροφικά αντίποινα ή να αναζητήσει διπλωματική διέξοδο, διακινδυνεύοντας να εμφανιστεί ότι υποχωρεί απέναντι σε έναν αντίπαλο τον οποίο, παρά τα δισεκατομμύρια που έχει δαπανήσει, δεν έχει καταφέρει να εξουδετερώσει.
Προς το παρόν οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι Saud δεν θέλουν να εμπλακούν σε έναν πόλεμο φθοράς που θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμα περισσότερο το όραμα μιας Σαουδικής Αραβίας που θα πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια οικονομία, προσελκύοντας δισεκατομμύρια σε επενδύσεις και μετατρέποντας την έρημο σε σύμβολο χλιδής και τεχνολογίας…
Δεκάδες δισ
Η Σαουδική Αραβία δαπανά δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για την άμυνά της, ωστόσο δυσκολεύεται να προστατεύσει κρίσιμες υποδομές, όπως αεροδρόμια, διυλιστήρια και αγωγούς, από πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που εκτοξεύουν οι αντάρτες Houthis από την Υεμένη.
Παρά την απόκτηση υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη και την ύπαρξη πολυεπίπεδης αντιαεροπορικής άμυνας, το βασίλειο έχει δεχθεί την τελευταία εβδομάδα φονικές επιθέσεις στο κύριο αεροδρόμιο που εξυπηρετεί την πρωτεύουσα, Riyadh.
Στους 10 με τις υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνεςWARNING: GRAPHIC CONTENT CCTV released by Saudi Arabia shows the moment of an attack on Riyadh's international airport that killed 13 people and wounded more than 300 on October 10 https://t.co/LaUvBDyQHe
— Reuters (@Reuters) October 12, 2026
Σύμφωνα με το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI), η Σαουδική Αραβία δαπάνησε πέρυσι 83 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα, καταλαμβάνοντας σταθερά μία θέση μεταξύ των δέκα χωρών με τις υψηλότερες στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως.
Έχει προμηθευτεί αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα Patriot και THAAD, καθώς και ένα ευρύ φάσμα προηγμένων οπλικών συστημάτων από τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τεράστια επικράτεια
Ωστόσο, οι Σαουδάραβες έχουν να υπερασπιστούν μια τεράστια επικράτεια: μια χώρα με έκταση περίπου ίση με το ένα πέμπτο των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία αντιμετωπίζει απειλές από τρεις κατευθύνσεις.
Από τα ανατολικά, το Ιράν εκτόξευσε περίπου 1.000 πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σαουδαραβικών στόχων κατά την πιο έντονη φάση της φετινής σύγκρουσης.
Από τα βόρεια, πολιτοφυλακές στο Ιράκ που υποστηρίζονται από το Ιράν έχουν εξαπολύσει επιθέσεις με drones εναντίον του στρατηγικής σημασίας πετρελαιαγωγού Ανατολής-Δύσης της χώρας.
Και από τα νότια, οι αντάρτες Houthis, επίσης υποστηριζόμενοι από το Ιράν, εκτοξεύουν πυραύλους εναντίον του βασιλείου από καταφύγια και κινητούς εκτοξευτές στα βουνά της Υεμένης.
Πάρα πολλοί ευάλωτοι στόχοι
Η υπεράσπιση της Σαουδικής Αραβίας σημαίνει την προστασία ενός τεράστιου δικτύου πιθανών στόχων και όχι μόνο του Riyadh ή ενός μεμονωμένου διυλιστηρίου.
Σύμφωνα με το Vision2030.ai, έναν ανεξάρτητο ιστότοπο που αναλύει τον οικονομικό μετασχηματισμό του βασιλείου, τα αμυντικά συστήματα πρέπει να εντοπίζουν τις εισερχόμενες απειλές, να αποφασίζουν ποιες θα αναχαιτίσουν και να προειδοποιούν τους πολίτες, όλα μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Οι Σαουδάραβες αναχαιτίζουν πολλούς από τους πυραύλους και τα drones που εκτοξεύουν οι Houthis.
Ωστόσο, ορισμένα καταφέρνουν να διαπεράσουν την άμυνα.
Σύμφωνα με σαουδαραβική πηγή, το υπουργείο Άμυνας βρίσκεται αντιμέτωπο με δύσκολες αποφάσεις σχετικά με την κατανομή των διαθέσιμων συστημάτων, καθώς πάρα πολλές εγκαταστάσεις παραμένουν ευάλωτες σε επιθέσεις.
Οι στρατιωτικές δυνατότητες των Houthis
Οι Houthis έχουν μάθει να συνδυάζουν βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise με drones μεγάλης εμβέλειας, προκειμένου να υπερφορτώνουν τη σαουδαραβική αεράμυνα.
Η τακτική αυτή θυμίζει τη στρατηγική της Ρωσίας: η Μόσχα έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα μεγάλους αριθμούς drones σε συνδυασμό με πυραύλους cruise και βαλλιστικούς πυραύλους σε μαζικά πλήγματα εναντίον της Ουκρανίας.
Οι πύραυλοι cruise πετούν σε χαμηλότερα ύψη, γεγονός που καθιστά δυσκολότερο τον εντοπισμό και την παρακολούθησή τους.
Οι Houthis έχουν επίσης παρουσιάσει μια νέα γενιά βαλλιστικών πυραύλων, οι οποίοι, σύμφωνα με τους ίδιους, διαθέτουν δυνατότητα ελιγμών.
Κανένα μεμονωμένο σύστημα αεράμυνας δεν μπορεί να εγγυηθεί την αναχαίτιση κάθε εισερχόμενης απειλής.
Η συνδρομή του Ιράν
Ωστόσο, οι Houthis δεν έχουν αναπτύξει αυτές τις δυνατότητες μόνοι τους.
Πριν από οκτώ χρόνια, εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ είχαν «εντοπίσει υπολείμματα πυραύλων, συναφή στρατιωτικό εξοπλισμό και στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη ιρανικής προέλευσης, τα οποία είχαν εισαχθεί στην Υεμένη», παρά το διεθνές εμπάργκο όπλων.
Η ίδια επιτροπή ανέφερε πριν από δύο χρόνια ότι «η κλίμακα, η φύση και η έκταση της μεταφοράς ποικίλου στρατιωτικού υλικού και τεχνολογίας προς τους Houthis από εξωτερικές πηγές, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής υποστήριξης και της εκπαίδευσης των μαχητών τους, είναι πρωτοφανείς».
Ειδικοί επισημαίνουν ότι οι νεότεροι πύραυλοι των Houthis, όπως οι Hatem-2 και Palestine-2, παρουσιάζουν πολύ μεγάλες σχεδιαστικές ομοιότητες με ιρανικά οπλικά συστήματα.
Είναι ταχείς και ακριβείς.
Η επίθεση στο Ισραήλ
Πέρυσι, ένας πύραυλος των Houthis κατάφερε να διαπεράσει την περίφημη ισραηλινή αεράμυνα και να πλήξει περιοχή κοντά στο αεροδρόμιο Ben Gurion.
Ο αναλυτής Amir Bar Shalom δήλωσε τότε στο CNN:
«Ήταν εξαιρετικά ακριβείς και το να επιτυγχάνεις τόσο μεγάλη ακρίβεια όταν εκτοξεύεις έναν πύραυλο από απόσταση 2.000 χιλιομέτρων είναι εντυπωσιακό».
Οι Houthis έχουν επίσης τροποποιήσει ιρανικά αντιαεροπορικά όπλα ώστε να μπορούν να πλήττουν αεροσκάφη και πυραύλους cruise, σύμφωνα με τον ταξίαρχο Majed al-Nazili, εκπρόσωπο των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης.
«Αυτοί οι πύραυλοι κινούνται για χρονικό διάστημα που μπορεί να φτάσει τα 25 λεπτά ανά πύραυλο και λειτουργούν με σύστημα θερμικής παρακολούθησης στόχου», δήλωσε τον περασμένο μήνα.
Θα ακούσουν την Τεχεράνη;
Οι Houthis αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος του λεγόμενου «άξονα της αντίστασης» του Ιράν.
Ενώ άλλες συμμαχικές οργανώσεις, όπως η Hezbollah, η Hamas και οι πολιτοφυλακές στο Ιράκ, έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, οι Houthis ενισχύουν διαρκώς τη θέση τους.
Εξακολουθούν να διατηρούν στενές σχέσεις με την Τεχεράνη και έστειλαν αντιπροσωπεία στην κηδεία του πρώην Ανώτατου Ηγέτη Ali Khamenei.
Ωστόσο, διαθέτουν και τη δική τους ατζέντα.
Επτά χρόνια συγκρούσεων με τη Σαουδική Αραβία, από το 2015 έως το 2022, προκάλεσαν τεράστια δεινά στις περιοχές της Υεμένης που ελέγχονται από τους Houthis, ενώ έκτοτε συνεχίζεται ο οικονομικός και συγκοινωνιακός αποκλεισμός.
Αυτό οδήγησε τελικά τους Houthis να ανακοινώσουν τον Ιούλιο ότι θα επιτίθενται σε σαουδαραβικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Λίγο αργότερα ξεκίνησε η εκστρατεία πυραυλικών επιθέσεων, με αρχικούς στόχους ένα διυλιστήριο της Aramco στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας και σαουδαραβικές αεροπορικές βάσεις.
Οι Houthis απαιτούν τον τερματισμό των σαουδαραβικών αεροπορικών επιδρομών που πραγματοποιούνται προς υποστήριξη των κυβερνητικών δυνάμεων στην Υεμένη, καθώς και αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων από τη Σαουδική Αραβία.
Είτε η πρότασή του είναι ειλικρινής είτε όχι, το Ιράν έχει προσφερθεί να μεσολαβήσει μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Houthis.
Τη Δευτέρα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να παράσχει «κάθε αναγκαία βοήθεια για να διευκολύνει την έναρξη συνομιλιών μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της Υεμένης», εννοώντας τους Houthis.
Ο Mohammed al-Bukhaiti, μέλος του πολιτικού γραφείου των Houthis, υποστήριξε ότι το Riyadh είχε αποδεχθεί τη μεσολάβηση, αλλά η οργάνωση είχε απορρίψει προτάσεις για εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων και ενός μήνα.
«Η μάχη αυτή τη φορά δεν μοιάζει με τις προηγούμενες.
Το πεδίο δεν είναι πλέον το ίδιο», δήλωσε ο al-Bukhaiti.
«Κάθε ημέρα που περνά σε αυτή τη μάχη θα διευρύνει την έκτασή της και θα αυξήσει τις απώλειές της, ενώ μια διευθέτηση που είναι εφικτή σήμερα μπορεί αύριο να καταστεί δύσκολη ή αδύνατη».
Δύσκολες επιλογές
Η Σαουδική Αραβία έχει προσπαθήσει να διατηρήσει την εικόνα ότι «όλα συνεχίζονται κανονικά», ακόμη και όταν η σύγκρουση με τους Houthis κλιμακωνόταν.
Την περασμένη εβδομάδα, η υπηρεσία πολιτικής προστασίας της χώρας σταμάτησε να αποστέλλει δημόσιες προειδοποιήσεις μέσω κινητών τηλεφώνων για εισερχόμενους πυραύλους και drones, πριν από τη σειρά φονικών πληγμάτων στο αεροδρόμιο του Riyadh.
Σύμφωνα με αρκετούς κατοίκους του Riyadh που μίλησαν στο CNN, οι προειδοποιήσεις έχουν έκτοτε επανέλθει.
Στο εξής, το βασίλειο βρίσκεται αντιμέτωπο με δύσκολες επιλογές.
Μια συμφωνία συμβιβασμού με τους Houthis, μετά τον θάνατο περισσότερων από δώδεκα αμάχων στις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, θα ήταν πολιτικά δύσκολο να γίνει αποδεκτή.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης μέσω ακόμη σφοδρότερων αεροπορικών επιδρομών θα εγκυμονούσε τον κίνδυνο νέων πυραυλικών επιθέσεων, οι οποίες θα υπονόμευαν τον στόχο του πρίγκιπα διαδόχου Mohammed bin Salman να μετατρέψει τη Σαουδική Αραβία σε προορισμό παγκόσμιας εμβέλειας για επενδύσεις, τεχνολογία και τουρισμό.
Τα διακυβεύματα εκτείνονται πολύ πέρα από την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Τα κέντρα δεδομένων, οι μονάδες αφαλάτωσης και τα αεροδρόμια αποτελούν βασικούς πυλώνες των τεχνολογικών φιλοδοξιών του βασιλείου, της υδροδότησής του και της τουριστικής του οικονομίας.
Η εμβληματική επενδυτική διοργάνωση του πρίγκιπα διαδόχου στο Riyadh, αργότερα αυτόν τον μήνα, θα φέρει στο επίκεντρο την προσπάθειά του να προσελκύσει διεθνείς επενδυτές.
Ωστόσο, μεγάλες εταιρείες απέφυγαν αυτή την εβδομάδα να συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Συνέδριο Πετρελαίου στο Riyadh.
Απίθανη μια χερσαία επίθεση
Η συντριβή των ανταρτών Houthis μέσω χερσαίας επίθεσης με τη συμμετοχή των κυβερνητικών δυνάμεων της Υεμένης φαίνεται εξαιρετικά απίθανη.
Οι Houthis έχουν εδραιώσει τις θέσεις τους, διαθέτουν μεγάλη πολεμική εμπειρία και γνωρίζουν καλά το ορεινό έδαφος.
Τον τελευταίο μήνα έχουν προκαλέσει βαριές απώλειες στις κυβερνητικές δυνάμεις.
Πέρυσι, οι Ηνωμένες Πολιτείες δαπάνησαν περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο δολάρια σε μια εκστρατεία αεροπορικών επιδρομών διάρκειας επτά εβδομάδων εναντίον των Houthis.
Οι Houthis συμφώνησαν τελικά να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον αμερικανικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά διατήρησαν ουσιαστικά άθικτη την παρουσία τους.
Στο μεταξύ, κατέρριψαν και αρκετά προηγμένα αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Reaper.
Σε θέση ισχύος οι Houthis
Ούτε τα αμερικανικά ούτε τα ισραηλινά πλήγματα κατάφεραν να εξοντώσουν μέλη της ανώτατης ηγεσίας των Houthis, παρότι σκοτώθηκαν στρατιωτικοί διοικητές και τεχνοκράτες.
Αν μη τι άλλο, οι Houthis, οι οποίοι ενδέχεται να διαθέτουν έως και 350.000 ενόπλους, βρίσκονται πλέον σε θέση ισχύος.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (Institute for the Study of War), το οποίο προχώρησε στη σχετική εκτίμηση τη Δευτέρα, έχουν πλέον περικυκλώσει την πόλη Taiz, την τρίτη μεγαλύτερη της Υεμένης, η οποία βρίσκεται υπό κυβερνητικό έλεγχο και αποτελεί ζωτικής σημασίας κόμβο εφοδιασμού.
Η Σαουδική Αραβία αναζητά υποστήριξη
Οι Σαουδάραβες επιδιώκουν να συγκροτήσουν έναν διεθνή συνασπισμό εναντίον των Houthis.
Περιφερειακοί σύμμαχοι έχουν προσφέρει βοήθεια με τη μορφή αμυντικών συστημάτων.
Το Πακιστάν έχει αποστείλει χιλιάδες στρατιώτες για να συμβάλουν στην άμυνα του βασιλείου.
Η Αίγυπτος έχει προσφερθεί να παράσχει οποιαδήποτε υποστήριξη της ζητηθεί.
Οι Σαουδάραβες ενδέχεται επίσης να μπορέσουν να προμηθευτούν περισσότερα συστήματα αεράμυνας από την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού έχουν ήδη εξαντλήσει σημαντικό μέρος των αποθεμάτων που είχαν παραλάβει κατά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Ωστόσο, και οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τέτοια συστήματα.
Έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας ανέφερε ότι η εκστρατεία εναντίον του Ιράν «προκάλεσε ελλείψεις σε στρατηγικά αποθέματα και ανέδειξε σημεία συμφόρησης στη βιομηχανική βάση όσον αφορά την αναπλήρωση των πυρομαχικών».
Απρόθυμες οι ΗΠΑ
Και καθώς απομένουν τρεις εβδομάδες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο μιας ακόμη εμπλοκής στη Μέση Ανατολή.
Δεν έχει δεσμευτεί σχετικά με το ενδεχόμενο άμεσων αμερικανικών πληγμάτων εναντίον των Houthis, χωρίς ωστόσο να το αποκλείει.
«Η απροθυμία των Ηνωμένων Πολιτειών να εμπλακούν ενισχύει την αντίληψη ότι η Ουάσιγκτον έχει εγκαταλείψει έναν εταίρο τη στιγμή που εκείνος έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη», εκτιμά ο Michael Ratney από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (Center for Strategic and International Studies) στην Ουάσιγκτον.
Γράφοντας πριν από τις επιθέσεις στο αεροδρόμιο, ο Ratney, πρώην πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στο Riyadh, πρόσθεσε: «Το βασίλειο δέχεται επίθεση και, από πολιτική άποψη, είναι υποχρεωμένο να ανταποδώσει.
Ωστόσο, τελικά θα πρέπει να αναμένουμε επιστροφή στη διπλωματία - μια ατελή, μη ικανοποιητική διπλωματία, η οποία παρ' όλα αυτά θα αποκλιμακώσει τη σύγκρουση».
Αυτό ενδέχεται να επιτρέψει στους Houthis να διατηρήσουν την παρουσία τους και μάλιστα να βρεθούν σε ακόμη ισχυρότερη θέση στο εσωτερικό της Υεμένης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών