Στρατιωτική απόβαση-μαμούθ της CENTCOM με 3ο αεροπλανοφόρο: Το τελεσίγραφο Khamenei σε Putin, το διήμερο σχέδιο του Κατάρ και ο τρόμος για το παγκόσμιο κραχ.
Μπροστά στον εφιάλτη μιας γενικευμένης πολεμικής σύγκρουσης βρίσκεται ξανά η Μέση Ανατολή, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump εμφανίζεται έτοιμος να λάβει κρίσιμες αποφάσεις για την επόμενη φάση της αντιπαράθεσης με το Ιράν.
Οι στρατιωτικές προετοιμασίες των ΗΠΑ, η κινητοποίηση των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων και οι σκληρές προειδοποιήσεις του Αμερικανού προέδρου συνθέτουν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σκηνικό, με την Τεχεράνη να βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο νέων, μαζικών αεροπορικών επιθέσεων.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι η άφιξη τρίτου αεροπλανοφόρου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στην ευρύτερη περιοχή, εξέλιξη που θα μπορούσε να αποτελέσει προάγγελο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο Donald Trump, μετά από συνάντηση με τους κορυφαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, δήλωσε ότι σύντομα θα αποφασίσει εάν θα επαναλάβει τον πόλεμο πλήρους κλίμακας εναντίον του Ιράν.
Η Ουάσινγκτον εξετάζει πλέον τρία βασικά σενάρια: την εξαπόλυση νέου κύματος αεροπορικών επιδρομών, τη διατήρηση της ασφυκτικής οικονομικής πίεσης στην ιρανική οικονομία ή την επίτευξη μιας διπλωματικής συμφωνίας, η οποία όμως θα απαιτεί σημαντικές παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου προκαλούν έντονη ανησυχία, καθώς αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μιας καταστροφικής στρατιωτικής επιχείρησης.
«Θα λάβουμε μια απόφαση τώρα», δήλωσε ο Donald Trump σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει εάν πρέπει να συνεχίσει τις επιθέσεις, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα καταστραφεί οριστικά.
Η πλέον σκληρή προειδοποίησή του ήταν αποκαλυπτική των προθέσεων που εξετάζονται στον Λευκό Οίκο:
«Θα προτιμούσα να μην καταστρέψω την υπόλοιπη χώρα, αν είναι δυνατόν, αλλά ίσως χρειαστεί να το κάνω. Θα το μάθετε σύντομα».
Σε άλλη δήλωσή του, ο Trump εμφανίστηκε ακόμη πιο αποφασισμένος, υπογραμμίζοντας ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν την απαιτούμενη ισχύ για να ολοκληρώσουν μια ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση.
«Αν χρειαστεί να αποτελειώσουμε το Ιράν, είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι και εξοπλισμένοι», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, προανήγγειλε ότι σημαντικές εξελίξεις αναμένονται μέσα στις επόμενες μία έως δύο εβδομάδες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μεγάλης απόφασης που θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τις ισορροπίες στην περιοχή.
Το στρατιωτικό σκέλος της κρίσης είναι ίσως το πιο ανησυχητικό.
Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ολοκληρώνει τις προετοιμασίες για το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Παρά το γεγονός ότι η CENTCOM δεν έχει λάβει ακόμη νέες εντολές από την Ουάσινγκτον, η επιχειρησιακή προετοιμασία προχωρά, γεγονός που δείχνει ότι το Πεντάγωνο θέλει να είναι έτοιμο για κάθε ενδεχόμενο.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η μετακίνηση του αεροπλανοφόρου USS Theodore Roosevelt και της συνοδευτικής ομάδας μάχης.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το αεροπλανοφόρο αναμένεται να βρίσκεται στη Σιγκαπούρη από την Παρασκευή, για πολυήμερη επίσκεψη στο λιμάνι, ενώ η άφιξή του στην επιχειρησιακή περιοχή της CENTCOM δεν αναμένεται πριν από τα μέσα Νοεμβρίου.
Η παρουσία μιας ακόμη ισχυρής αμερικανικής ναυτικής δύναμης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προσφέρει στην Ουάσινγκτον πρόσθετες δυνατότητες για αεροπορικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν πρόκειται για προληπτική στρατιωτική ενίσχυση με στόχο την αποτροπή ή για την προετοιμασία ενός νέου καταστροφικού γύρου επιθέσεων.
Το Ιράν απαντά με επτά όρους
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις και ουσιαστικές παραχωρήσεις από την αμερικανική πλευρά.
Σε μία ευρεία ενημέρωση προς τους εκπροσώπους του εγχώριου και διεθνούς Τύπου, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghaei, παρουσίασε τις θέσεις της Τεχεράνης για τα κρίσιμα ζητήματα της περιφερειακής και διεθνούς επικαιρότητας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα Στενά του Hormuz και στις προϋποθέσεις επανέναρξης των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.
Αναφερόμενος στην κατάσταση στα Στενά του Hormuz, ο Baghaei υπογράμμισε ότι αρμόδια να τοποθετηθούν για τη διαχείριση της κατάστασης είναι τα στρατιωτικά όργανα του Ιράν. Υποστήριξε ότι η θαλάσσια δίοδος ήταν ασφαλής πριν από τις 28 Φεβρουαρίου και ότι η σημερινή αβεβαιότητα αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα των αμερικανικών ενεργειών.
Παράλληλα, σημείωσε ότι τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από την περιοχή οφείλουν να συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές για την ασφάλειά τους, ενώ απέδωσε τα περιστατικά εμπλοκής σε σκάφη που ακολουθούν, όπως υποστήριξε, επικίνδυνες διαδρομές υπό αμερικανική πίεση.
Ο Ιρανός εκπρόσωπος υπερασπίστηκε επίσης την κατάρριψη αμερικανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), χαρακτηρίζοντάς την ενέργεια που εντάσσεται στο πλαίσιο της προάσπισης της εθνικής κυριαρχίας.
Όσον αφορά τις προϋποθέσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ουάσινγκτον, κατέστησε σαφές ότι η άρση των κυρώσεων, ο τερματισμός του ναυτικού αποκλεισμού και η κατάπαυση του πυρός αποτελούν βασικά προαπαιτούμενα.
Ανέφερε, μάλιστα, ότι η πρόταση δύο ημερών που έχει υποβάλει η ιρανική πλευρά παραμένει στο τραπέζι, τονίζοντας πως, εφόσον ικανοποιηθούν τα αιτήματα της Τεχεράνης, η ασφάλεια θα αποκατασταθεί άμεσα στον Περσικό Κόλπο.
Σχολιάζοντας τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, υποστήριξε ότι η αντίσταση του ιρανικού λαού εμπόδισε την αμερικανική ηγεσία να παρουσιάσει τον πόλεμο ως επιτυχία στο εγχώριο ακροατήριό της.
Στο πυρηνικό πεδίο, ο Baghaei δήλωσε ότι το Ιράν παραμένει μέλος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) και τηρεί τη Συμφωνία Διασφαλίσεων.
Ωστόσο, σημείωσε ότι οι επιθέσεις στις υποδομές της χώρας δυσχεραίνουν την κανονική εφαρμογή των σχετικών υποχρεώσεων.
Επιβεβαίωσε παράλληλα ότι πραγματοποιήθηκε επιθεώρηση στον πυρηνικό σταθμό Bushehr από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ενώ ανέφερε ότι η ιρανική αποστολή στη Βιέννη διατηρεί τακτική επικοινωνία με τον οργανισμό.
Η Τεχεράνη εμφανίζεται, επομένως, να συνδέει άμεσα την πυρηνική διαπραγμάτευση με την άρση της οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης, απορρίπτοντας την προοπτική μονομερών παραχωρήσεων.
Στο πλαίσιο της διπλωματικής κινητοποίησης, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi πραγματοποίησε σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών με περιφερειακούς μεσολαβητές από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και την Αίγυπτο.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συνάντηση του Mohsen Rezaei με τον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin στο Κρεμλίνο.
Ο Rezaei, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, μετέφερε στον Putin μήνυμα του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei.
Ο Ρώσος πρόεδρος φέρεται να επανέλαβε την ετοιμότητά του να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου, αναλαμβάνοντας ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά στέλνει ένα σαφές μήνυμα: χωρίς την ικανοποίηση των απαιτήσεών της, δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.
«Είπαμε στον κ. Putin ότι έχουμε ανακοινώσει επτά όρους στους Αμερικανούς σχετικά με τη διπλωματία και μέχρι οι Αμερικανοί να εφαρμόσουν αυτούς τους επτά όρους, ούτε το Στενό του Hormuz θα ανοίξει ούτε θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Rezaei μετά τη συνάντηση.
Το Στενό του Hormuz αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία του πλανήτη, καθώς η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας του συνδέεται άμεσα με τη διεθνή ενεργειακή αγορά. Ενδεχόμενη παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας των πλοίων θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Στο μεταξύ, η Τεχεράνη παρακολουθεί στενά και τις εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο, με αφορμή τη συνάντηση μεταξύ Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν και ΗΠΑ. Ο Baghaei ξεκαθάρισε ότι το Ιράν δεν επιθυμεί αλλαγές στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της περιοχής ούτε την παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στο πλαίσιο των σχεδιαζόμενων έργων υποδομών.
Αναφερόμενος στις σχέσεις με το Ιράκ, υπογράμμισε ότι οι αμερικανικές πιέσεις δεν μπορούν να κλονίσουν τους ιστορικούς δεσμούς των δύο γειτονικών χωρών.
Παράλληλα, κατήγγειλε τη στάση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη, υποστηρίζοντας ότι η παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας αποτελεί μέρος της εκστρατείας γενοκτονίας κατά του παλαιστινιακού λαού.
Το σχέδιο του Κατάρ: Δύο ημέρες για να αποτραπεί η ανάφλεξη
Την ώρα που η στρατιωτική απειλή μεγαλώνει, το Κατάρ επιχειρεί να αποτρέψει την οριστική κατάρρευση της διπλωματίας.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Axios και δημοσίευμα του δημοσιογράφου Barak Ravid, οι μεσολαβητές του Κατάρ προωθούν ένα σχέδιο δύο ημερών, το οποίο προβλέπει συγκεκριμένες αμοιβαίες κινήσεις από τις ΗΠΑ και το Ιράν, με στόχο την αποκλιμάκωση και την επανεκκίνηση των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει δύο διαδοχικά στάδια:
Πρώτη ημέρα: Αμερικανικές παραχωρήσεις και πυρηνικές επιθεωρήσεις
Οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν και στην αποδέσμευση μέρους των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα απευθύνει επίσημη πρόσκληση στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), προκειμένου οι επιθεωρητές του να επισκεφθούν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί.
Η διαδικασία θα βασιστεί σε συμφωνία που είχε επιτευχθεί στο Κάιρο πριν από έναν χρόνο.
Δεύτερη ημέρα: Ανοίγει το Στενό του Hormuz
Τη δεύτερη ημέρα προβλέπεται η επαναλειτουργία του Στενού του Hormuz για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Αμέσως μετά θα επαναληφθούν οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με βασικό αντικείμενο τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.
Πρόκειται για μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις: οι ΗΠΑ απαιτούν από την αρχή συγκεκριμένες πυρηνικές παραχωρήσεις, ενώ το Ιράν επιμένει ότι πρέπει πρώτα να αρθεί ο αποκλεισμός και να περιοριστεί η οικονομική πίεση.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει αποδεχθεί επισήμως την πρόταση.
Η διπλωματική κινητικότητα δεν σημαίνει ότι το Ιράν είναι έτοιμο να υποχωρήσει.
Σύμφωνα με το Reuters, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Τεχεράνη έχει καταθέσει πυρηνική πρόταση προς τις ΗΠΑ μέσω του Κατάρ, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οι διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν εάν η Ουάσινγκτον δεν συμφωνήσει προηγουμένως με τις βασικές ιρανικές απαιτήσεις.
Αυτές περιλαμβάνουν την άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν, την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και την καταβολή αποζημιώσεων για τις πολεμικές ζημιές.
Η ιρανική πλευρά είχε αρχικά προτείνει ένα σχέδιο αμοιβαίων κινήσεων διάρκειας επτά ημερών τον Σεπτέμβριο, αλλά στη συνέχεια περιόρισε το χρονοδιάγραμμα σε μόλις δύο ημέρες, διατηρώντας αμετάβλητους τους βασικούς όρους.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Trump επιμένει ότι το πυρηνικό ζήτημα πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή της διαπραγματευτικής ατζέντας, απαιτώντας πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και σαφείς δεσμεύσεις για τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Το μεγάλο ερώτημα: Συμφωνία ή νέος πόλεμος;
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον σε ένα εξαιρετικά κρίσιμο σταυροδρόμι.
Ο Donald Trump έχει μπροστά του τρεις επιλογές: να διατάξει νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, να συνεχίσει τον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν ή να αποδεχθεί μια διπλωματική λύση που θα απαιτεί δύσκολους συμβιβασμούς.
Η στρατιωτική προετοιμασία της CENTCOM, η επικείμενη άφιξη του USS Theodore Roosevelt και οι σκληρές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου διατηρούν τον κίνδυνο μιας νέας πολεμικής αναμέτρησης σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν επιμένει στους επτά όρους του, το Κατάρ επιχειρεί να διασώσει τη διπλωματία και η Ρωσία του Vladimir Putin επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.
Το πλέον επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι η διπλωματία και οι στρατιωτικές προετοιμασίες εξελίσσονται ταυτόχρονα.
Εάν αποτύχει το διήμερο σχέδιο του Κατάρ, η περιοχή θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο στρατιωτικής κλιμάκωσης, με απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για το Ιράν και τις ΗΠΑ, αλλά και για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα και τις διεθνείς αγορές.
Οι επόμενες μία έως δύο εβδομάδες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν ο Trump θα επιλέξει τη διπλωματία ή τον πόλεμο, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει για να επιβάλει τους όρους της Ουάσινγκτον στην Τεχεράνη.
www.bankingnews.gr
Οι στρατιωτικές προετοιμασίες των ΗΠΑ, η κινητοποίηση των αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων και οι σκληρές προειδοποιήσεις του Αμερικανού προέδρου συνθέτουν ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σκηνικό, με την Τεχεράνη να βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο νέων, μαζικών αεροπορικών επιθέσεων.
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι η άφιξη τρίτου αεροπλανοφόρου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στην ευρύτερη περιοχή, εξέλιξη που θα μπορούσε να αποτελέσει προάγγελο νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο Donald Trump, μετά από συνάντηση με τους κορυφαίους συμβούλους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, δήλωσε ότι σύντομα θα αποφασίσει εάν θα επαναλάβει τον πόλεμο πλήρους κλίμακας εναντίον του Ιράν.
Η Ουάσινγκτον εξετάζει πλέον τρία βασικά σενάρια: την εξαπόλυση νέου κύματος αεροπορικών επιδρομών, τη διατήρηση της ασφυκτικής οικονομικής πίεσης στην ιρανική οικονομία ή την επίτευξη μιας διπλωματικής συμφωνίας, η οποία όμως θα απαιτεί σημαντικές παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου προκαλούν έντονη ανησυχία, καθώς αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μιας καταστροφικής στρατιωτικής επιχείρησης.
«Θα λάβουμε μια απόφαση τώρα», δήλωσε ο Donald Trump σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει εάν πρέπει να συνεχίσει τις επιθέσεις, προκειμένου να διασφαλίσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα καταστραφεί οριστικά.
Η πλέον σκληρή προειδοποίησή του ήταν αποκαλυπτική των προθέσεων που εξετάζονται στον Λευκό Οίκο:
«Θα προτιμούσα να μην καταστρέψω την υπόλοιπη χώρα, αν είναι δυνατόν, αλλά ίσως χρειαστεί να το κάνω. Θα το μάθετε σύντομα».
Σε άλλη δήλωσή του, ο Trump εμφανίστηκε ακόμη πιο αποφασισμένος, υπογραμμίζοντας ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διαθέτουν την απαιτούμενη ισχύ για να ολοκληρώσουν μια ενδεχόμενη στρατιωτική επιχείρηση.
«Αν χρειαστεί να αποτελειώσουμε το Ιράν, είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι και εξοπλισμένοι», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, προανήγγειλε ότι σημαντικές εξελίξεις αναμένονται μέσα στις επόμενες μία έως δύο εβδομάδες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας μεγάλης απόφασης που θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά τις ισορροπίες στην περιοχή.
Το στρατιωτικό σκέλος της κρίσης είναι ίσως το πιο ανησυχητικό.
Αμερικανός αξιωματούχος αποκάλυψε ότι η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ολοκληρώνει τις προετοιμασίες για το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον του Ιράν.
Παρά το γεγονός ότι η CENTCOM δεν έχει λάβει ακόμη νέες εντολές από την Ουάσινγκτον, η επιχειρησιακή προετοιμασία προχωρά, γεγονός που δείχνει ότι το Πεντάγωνο θέλει να είναι έτοιμο για κάθε ενδεχόμενο.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η μετακίνηση του αεροπλανοφόρου USS Theodore Roosevelt και της συνοδευτικής ομάδας μάχης.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το αεροπλανοφόρο αναμένεται να βρίσκεται στη Σιγκαπούρη από την Παρασκευή, για πολυήμερη επίσκεψη στο λιμάνι, ενώ η άφιξή του στην επιχειρησιακή περιοχή της CENTCOM δεν αναμένεται πριν από τα μέσα Νοεμβρίου.
Η παρουσία μιας ακόμη ισχυρής αμερικανικής ναυτικής δύναμης στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να προσφέρει στην Ουάσινγκτον πρόσθετες δυνατότητες για αεροπορικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν πρόκειται για προληπτική στρατιωτική ενίσχυση με στόχο την αποτροπή ή για την προετοιμασία ενός νέου καταστροφικού γύρου επιθέσεων.
Το Ιράν απαντά με επτά όρους
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις και ουσιαστικές παραχωρήσεις από την αμερικανική πλευρά.
Σε μία ευρεία ενημέρωση προς τους εκπροσώπους του εγχώριου και διεθνούς Τύπου, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghaei, παρουσίασε τις θέσεις της Τεχεράνης για τα κρίσιμα ζητήματα της περιφερειακής και διεθνούς επικαιρότητας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα Στενά του Hormuz και στις προϋποθέσεις επανέναρξης των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.
Αναφερόμενος στην κατάσταση στα Στενά του Hormuz, ο Baghaei υπογράμμισε ότι αρμόδια να τοποθετηθούν για τη διαχείριση της κατάστασης είναι τα στρατιωτικά όργανα του Ιράν. Υποστήριξε ότι η θαλάσσια δίοδος ήταν ασφαλής πριν από τις 28 Φεβρουαρίου και ότι η σημερινή αβεβαιότητα αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα των αμερικανικών ενεργειών.
Παράλληλα, σημείωσε ότι τα πλοία που επιθυμούν να διέλθουν από την περιοχή οφείλουν να συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές για την ασφάλειά τους, ενώ απέδωσε τα περιστατικά εμπλοκής σε σκάφη που ακολουθούν, όπως υποστήριξε, επικίνδυνες διαδρομές υπό αμερικανική πίεση.
Ο Ιρανός εκπρόσωπος υπερασπίστηκε επίσης την κατάρριψη αμερικανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), χαρακτηρίζοντάς την ενέργεια που εντάσσεται στο πλαίσιο της προάσπισης της εθνικής κυριαρχίας.
Όσον αφορά τις προϋποθέσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ουάσινγκτον, κατέστησε σαφές ότι η άρση των κυρώσεων, ο τερματισμός του ναυτικού αποκλεισμού και η κατάπαυση του πυρός αποτελούν βασικά προαπαιτούμενα.
Ανέφερε, μάλιστα, ότι η πρόταση δύο ημερών που έχει υποβάλει η ιρανική πλευρά παραμένει στο τραπέζι, τονίζοντας πως, εφόσον ικανοποιηθούν τα αιτήματα της Τεχεράνης, η ασφάλεια θα αποκατασταθεί άμεσα στον Περσικό Κόλπο.
Σχολιάζοντας τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ, υποστήριξε ότι η αντίσταση του ιρανικού λαού εμπόδισε την αμερικανική ηγεσία να παρουσιάσει τον πόλεμο ως επιτυχία στο εγχώριο ακροατήριό της.
Στο πυρηνικό πεδίο, ο Baghaei δήλωσε ότι το Ιράν παραμένει μέλος της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) και τηρεί τη Συμφωνία Διασφαλίσεων.
Ωστόσο, σημείωσε ότι οι επιθέσεις στις υποδομές της χώρας δυσχεραίνουν την κανονική εφαρμογή των σχετικών υποχρεώσεων.
Επιβεβαίωσε παράλληλα ότι πραγματοποιήθηκε επιθεώρηση στον πυρηνικό σταθμό Bushehr από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ενώ ανέφερε ότι η ιρανική αποστολή στη Βιέννη διατηρεί τακτική επικοινωνία με τον οργανισμό.
Η Τεχεράνη εμφανίζεται, επομένως, να συνδέει άμεσα την πυρηνική διαπραγμάτευση με την άρση της οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης, απορρίπτοντας την προοπτική μονομερών παραχωρήσεων.
Στο πλαίσιο της διπλωματικής κινητοποίησης, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi πραγματοποίησε σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών με περιφερειακούς μεσολαβητές από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και την Αίγυπτο.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συνάντηση του Mohsen Rezaei με τον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin στο Κρεμλίνο.
Ο Rezaei, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στις έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, μετέφερε στον Putin μήνυμα του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei.
Ο Ρώσος πρόεδρος φέρεται να επανέλαβε την ετοιμότητά του να συμβάλει στον τερματισμό του πολέμου, αναλαμβάνοντας ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ωστόσο, η ιρανική πλευρά στέλνει ένα σαφές μήνυμα: χωρίς την ικανοποίηση των απαιτήσεών της, δεν πρόκειται να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.
«Είπαμε στον κ. Putin ότι έχουμε ανακοινώσει επτά όρους στους Αμερικανούς σχετικά με τη διπλωματία και μέχρι οι Αμερικανοί να εφαρμόσουν αυτούς τους επτά όρους, ούτε το Στενό του Hormuz θα ανοίξει ούτε θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Rezaei μετά τη συνάντηση.
Το Στενό του Hormuz αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά σημεία του πλανήτη, καθώς η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας του συνδέεται άμεσα με τη διεθνή ενεργειακή αγορά. Ενδεχόμενη παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας των πλοίων θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρούς κραδασμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Στο μεταξύ, η Τεχεράνη παρακολουθεί στενά και τις εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο, με αφορμή τη συνάντηση μεταξύ Αρμενίας, Αζερμπαϊτζάν και ΗΠΑ. Ο Baghaei ξεκαθάρισε ότι το Ιράν δεν επιθυμεί αλλαγές στα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα της περιοχής ούτε την παρουσία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στο πλαίσιο των σχεδιαζόμενων έργων υποδομών.
Αναφερόμενος στις σχέσεις με το Ιράκ, υπογράμμισε ότι οι αμερικανικές πιέσεις δεν μπορούν να κλονίσουν τους ιστορικούς δεσμούς των δύο γειτονικών χωρών.
Παράλληλα, κατήγγειλε τη στάση του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας και στη Δυτική Όχθη, υποστηρίζοντας ότι η παρεμπόδιση της ανθρωπιστικής βοήθειας αποτελεί μέρος της εκστρατείας γενοκτονίας κατά του παλαιστινιακού λαού.
Το σχέδιο του Κατάρ: Δύο ημέρες για να αποτραπεί η ανάφλεξη
Την ώρα που η στρατιωτική απειλή μεγαλώνει, το Κατάρ επιχειρεί να αποτρέψει την οριστική κατάρρευση της διπλωματίας.
Σύμφωνα με αποκαλύψεις του Axios και δημοσίευμα του δημοσιογράφου Barak Ravid, οι μεσολαβητές του Κατάρ προωθούν ένα σχέδιο δύο ημερών, το οποίο προβλέπει συγκεκριμένες αμοιβαίες κινήσεις από τις ΗΠΑ και το Ιράν, με στόχο την αποκλιμάκωση και την επανεκκίνηση των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.
Το σχέδιο περιλαμβάνει δύο διαδοχικά στάδια:
Πρώτη ημέρα: Αμερικανικές παραχωρήσεις και πυρηνικές επιθεωρήσεις
Οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν και στην αποδέσμευση μέρους των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.
Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα απευθύνει επίσημη πρόσκληση στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), προκειμένου οι επιθεωρητές του να επισκεφθούν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί.
Η διαδικασία θα βασιστεί σε συμφωνία που είχε επιτευχθεί στο Κάιρο πριν από έναν χρόνο.
Δεύτερη ημέρα: Ανοίγει το Στενό του Hormuz
Τη δεύτερη ημέρα προβλέπεται η επαναλειτουργία του Στενού του Hormuz για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Αμέσως μετά θα επαναληφθούν οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με βασικό αντικείμενο τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν.
Πρόκειται για μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις: οι ΗΠΑ απαιτούν από την αρχή συγκεκριμένες πυρηνικές παραχωρήσεις, ενώ το Ιράν επιμένει ότι πρέπει πρώτα να αρθεί ο αποκλεισμός και να περιοριστεί η οικονομική πίεση.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει αποδεχθεί επισήμως την πρόταση.
Η διπλωματική κινητικότητα δεν σημαίνει ότι το Ιράν είναι έτοιμο να υποχωρήσει.
Σύμφωνα με το Reuters, ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι η Τεχεράνη έχει καταθέσει πυρηνική πρόταση προς τις ΗΠΑ μέσω του Κατάρ, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οι διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν εάν η Ουάσινγκτον δεν συμφωνήσει προηγουμένως με τις βασικές ιρανικές απαιτήσεις.
Αυτές περιλαμβάνουν την άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν, την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και την καταβολή αποζημιώσεων για τις πολεμικές ζημιές.
Η ιρανική πλευρά είχε αρχικά προτείνει ένα σχέδιο αμοιβαίων κινήσεων διάρκειας επτά ημερών τον Σεπτέμβριο, αλλά στη συνέχεια περιόρισε το χρονοδιάγραμμα σε μόλις δύο ημέρες, διατηρώντας αμετάβλητους τους βασικούς όρους.
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση Trump επιμένει ότι το πυρηνικό ζήτημα πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή της διαπραγματευτικής ατζέντας, απαιτώντας πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και σαφείς δεσμεύσεις για τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Το μεγάλο ερώτημα: Συμφωνία ή νέος πόλεμος;
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον σε ένα εξαιρετικά κρίσιμο σταυροδρόμι.
Ο Donald Trump έχει μπροστά του τρεις επιλογές: να διατάξει νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις, να συνεχίσει τον οικονομικό στραγγαλισμό του Ιράν ή να αποδεχθεί μια διπλωματική λύση που θα απαιτεί δύσκολους συμβιβασμούς.
Η στρατιωτική προετοιμασία της CENTCOM, η επικείμενη άφιξη του USS Theodore Roosevelt και οι σκληρές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου διατηρούν τον κίνδυνο μιας νέας πολεμικής αναμέτρησης σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, το Ιράν επιμένει στους επτά όρους του, το Κατάρ επιχειρεί να διασώσει τη διπλωματία και η Ρωσία του Vladimir Putin επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας.
Το πλέον επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι η διπλωματία και οι στρατιωτικές προετοιμασίες εξελίσσονται ταυτόχρονα.
Εάν αποτύχει το διήμερο σχέδιο του Κατάρ, η περιοχή θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο στρατιωτικής κλιμάκωσης, με απρόβλεπτες συνέπειες όχι μόνο για το Ιράν και τις ΗΠΑ, αλλά και για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τη ναυσιπλοΐα και τις διεθνείς αγορές.
Οι επόμενες μία έως δύο εβδομάδες ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν ο Trump θα επιλέξει τη διπλωματία ή τον πόλεμο, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει για να επιβάλει τους όρους της Ουάσινγκτον στην Τεχεράνη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών