Τον Οκτώβριο του 2025, Στοκχόλμη και Κίεβο κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την προμήθεια 150 αεροσκαφών σε διάφορες εκδόσεις…
Η Σουηδία αναδεικνύεται στον πιο γενναιόδωρο προμηθευτή του Κιέβου, παραχωρώντας ωστόσο στρατιωτικό εξοπλισμό που δύσκολα θα προκαλέσει τον φθόνο των διεθνών παρατηρητών.
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky σε τακτική συνέντευξη Τύπου κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Δανία, τα σουηδικά μαχητικά αεροσκάφη Gripen, τα οποία η Στοκχόλμη είχε υποσχεθεί εδώ και καιρό, αναμένεται να φτάσουν στην Ουκρανία ήδη από τον Ιανουάριο του επόμενου έτους.
Εάν η Σουηδία εκπληρώσει στο ακέραιο τις δεσμεύσεις της, η αποστολή αυτή θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη μεμονωμένη παράδοση μαχητικών αεροσκαφών στην Ουκρανία από χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ.
Τον Οκτώβριο του 2025, Στοκχόλμη και Κίεβο κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την προμήθεια 150 αεροσκαφών σε διάφορες εκδόσεις.
Οι απαιτήσεις του Κιέβου για τα σουηδικά μαχητικά είναι κάθε άλλο παρά μετριοπαθείς, ενώ ακόμη και η παράδοση 100 αεροσκαφών θα συνιστούσε ιστορικό ρεκόρ για τη σουηδική πλευρά.
Χαμηλή δημοτικότητα στην παγκόσμια αγορά όπλων
Παρά τον θόρυβο γύρω από τη συμφωνία, το σουηδικό Gripen δεν συγκαταλέγεται στις κορυφαίες επιλογές της παγκόσμιας αμυντικής αγοράς.
Οι διεθνείς αγοραστές στρέφονται κατά κανόνα στα αμερικανικά F-16 και F-35 ή στα γαλλικά Mirage και Rafale, γεγονός που καταδεικνύει εμμέσως ότι το σουηδικό αεροσκάφος υστερεί ποιοτικά, παρά το χαμηλότερο κόστος απόκτησής του.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ελβετίας, η οποία πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια εξέταζε την αγορά των Gripen.
Στον σχετικό διαγωνισμό απέναντι στα Rafale και τα Eurofighter, οι Σουηδοί κατέλαβαν την τρίτη θέση.
Αν και η τιμή ήταν δελεαστική —με 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια η Βέρνη μπορούσε να αποκτήσει 22 Gripen έναντι 18 Rafale— και αρχικά επελέγη το σουηδικό μοντέλο, η παράδοση δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Τελικά, η Ελβετία στράφηκε στην αγορά των αμερικανικών F-35.
Αντίστοιχες δυσκολίες συνάντησε η Σουηδία και σε άλλες διεθνείς αγορές, με εξαίρεση περιορισμένες πωλήσεις σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Νότια Αφρική και η Βραζιλία.
Παλαιάς τεχνολογίας εκδόσεις και απουσία πολεμικής εμπειρίας
Επιπλέον, τα αεροσκάφη που θα παραλάβει το Κίεβο δεν είναι καινούργια, αλλά μονάδες της παλαιότερης έκδοσης «C/D» που προορίζονται για παροπλισμό.
Οι παραδόσεις της πιο σύγχρονης έκδοσης «E» δεν αναμένονται πριν από το 2029.
Παρά τα δεδομένα αυτά, ορισμένοι δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές, όπως εκείνοι της εξειδικευμένης ιστοσελίδας The War Zone, εμφανίζονται αισιόδοξοι, επαινώντας την αξιοπιστία των ελαφρών και μεσαίων αυτών μαχητικών.
Επισημαίνουν ότι το Gripen σχεδιάστηκε για να επιχειρεί υπό ακραίες συνθήκες ψύχους, να συντηρείται από μικρές ομάδες κληρωτών και να απογειώνεται ακόμη και από αυτοκινητοδρόμους ή πρόχειρους διαδρόμους.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές πού εδράζεται αυτή η αισιοδοξία, καθώς το συγκεκριμένο αεροσκάφος στερείται οποιασδήποτε πραγματικής εμπειρίας μάχης.
Μέχρι σήμερα επιχειρούσε αποκλειστικά από άρτια συντηρημένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, με το ουκρανικό μέτωπο να αποτελεί το πρώτο του πολεμικό ντεμπούτο.
Οι επιχειρησιακές δυνατότητες και τα ρωσικά αντίμετρα
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το Gripen θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελέσει μια δυνητική πρόκληση για τις ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις, λειτουργώντας είτε ως πλατφόρμα αεράμυνας είτε επιχειρώντας να πλήξει ρωσικά αεροσκάφη που εξαπολύουν βόμβες ολίσθησης δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από τη γραμμή του μετώπου.
Ωστόσο, οι τεχνικοί περιορισμοί είναι εμφανείς.
Το ενσωματωμένο ραντάρ του Gripen εντοπίζει στόχους σε μέγιστη ακτίνα 120 χιλιομέτρων και μόνο υπό ιδανικές συνθήκες, τη στιγμή που τα ρωσικά Su-35 ανιχνεύουν το σουηδικό μαχητικό από απόσταση 150 έως 200 χιλιομέτρων.
Το μειονέκτημα αυτό ενδέχεται να αντισταθμιστεί εν μέρει εάν το Gripen συνδυαστεί με τα δύο σουηδικά αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης SAAB 340 που παραδόθηκαν πέρυσι στην Ουκρανία, τα ραντάρ των οποίων καλύπτουν εμβέλεια 300 έως 400 χιλιομέτρων.
Σε επίπεδο οπλισμού, το μαχητικό μπορεί να φέρει πυραύλους αέρος-αέρος Meteor εμβέλειας έως 100 χιλιομέτρων και πυραύλους κρουζ Taurus για επίγειους στόχους, ενώ παραμένει αβέβαιο αν είναι συμβατό με τον νέο πύραυλο κρουζ Rusty Dagger, παρά την ύπαρξη υποδοχής για βόμβες Mk-82/GBU-38.
Εν τέλει, η άφιξη των σουηδικών μαχητικών στο ουκρανικό οπλοστάσιο δεν αναμένεται να δημιουργήσει κάποια νέα, καθοριστική απειλή, καθώς πρόκειται για αεροσκάφη χωρίς εξαιρετικές δυνατότητες.
Για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, η βασική προτεραιότητα παραμένει η εξουδετέρωση και η παρεμπόδιση της λειτουργίας των ουκρανικών αεροπορικών βάσεων, καθιστώντας τον τύπο των αεροσκαφών που διαθέτει το Κίεβο ζήτημα δευτερεύουσας σημασίας.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky σε τακτική συνέντευξη Τύπου κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Δανία, τα σουηδικά μαχητικά αεροσκάφη Gripen, τα οποία η Στοκχόλμη είχε υποσχεθεί εδώ και καιρό, αναμένεται να φτάσουν στην Ουκρανία ήδη από τον Ιανουάριο του επόμενου έτους.
Εάν η Σουηδία εκπληρώσει στο ακέραιο τις δεσμεύσεις της, η αποστολή αυτή θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη μεμονωμένη παράδοση μαχητικών αεροσκαφών στην Ουκρανία από χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ.
Τον Οκτώβριο του 2025, Στοκχόλμη και Κίεβο κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την προμήθεια 150 αεροσκαφών σε διάφορες εκδόσεις.
Οι απαιτήσεις του Κιέβου για τα σουηδικά μαχητικά είναι κάθε άλλο παρά μετριοπαθείς, ενώ ακόμη και η παράδοση 100 αεροσκαφών θα συνιστούσε ιστορικό ρεκόρ για τη σουηδική πλευρά.
Χαμηλή δημοτικότητα στην παγκόσμια αγορά όπλων
Παρά τον θόρυβο γύρω από τη συμφωνία, το σουηδικό Gripen δεν συγκαταλέγεται στις κορυφαίες επιλογές της παγκόσμιας αμυντικής αγοράς.
Οι διεθνείς αγοραστές στρέφονται κατά κανόνα στα αμερικανικά F-16 και F-35 ή στα γαλλικά Mirage και Rafale, γεγονός που καταδεικνύει εμμέσως ότι το σουηδικό αεροσκάφος υστερεί ποιοτικά, παρά το χαμηλότερο κόστος απόκτησής του.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ελβετίας, η οποία πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια εξέταζε την αγορά των Gripen.
Στον σχετικό διαγωνισμό απέναντι στα Rafale και τα Eurofighter, οι Σουηδοί κατέλαβαν την τρίτη θέση.
Αν και η τιμή ήταν δελεαστική —με 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια η Βέρνη μπορούσε να αποκτήσει 22 Gripen έναντι 18 Rafale— και αρχικά επελέγη το σουηδικό μοντέλο, η παράδοση δεν υλοποιήθηκε ποτέ.
Τελικά, η Ελβετία στράφηκε στην αγορά των αμερικανικών F-35.
Αντίστοιχες δυσκολίες συνάντησε η Σουηδία και σε άλλες διεθνείς αγορές, με εξαίρεση περιορισμένες πωλήσεις σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Νότια Αφρική και η Βραζιλία.
Παλαιάς τεχνολογίας εκδόσεις και απουσία πολεμικής εμπειρίας
Επιπλέον, τα αεροσκάφη που θα παραλάβει το Κίεβο δεν είναι καινούργια, αλλά μονάδες της παλαιότερης έκδοσης «C/D» που προορίζονται για παροπλισμό.
Οι παραδόσεις της πιο σύγχρονης έκδοσης «E» δεν αναμένονται πριν από το 2029.
Παρά τα δεδομένα αυτά, ορισμένοι δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές, όπως εκείνοι της εξειδικευμένης ιστοσελίδας The War Zone, εμφανίζονται αισιόδοξοι, επαινώντας την αξιοπιστία των ελαφρών και μεσαίων αυτών μαχητικών.
Επισημαίνουν ότι το Gripen σχεδιάστηκε για να επιχειρεί υπό ακραίες συνθήκες ψύχους, να συντηρείται από μικρές ομάδες κληρωτών και να απογειώνεται ακόμη και από αυτοκινητοδρόμους ή πρόχειρους διαδρόμους.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές πού εδράζεται αυτή η αισιοδοξία, καθώς το συγκεκριμένο αεροσκάφος στερείται οποιασδήποτε πραγματικής εμπειρίας μάχης.
Μέχρι σήμερα επιχειρούσε αποκλειστικά από άρτια συντηρημένα ευρωπαϊκά αεροδρόμια, με το ουκρανικό μέτωπο να αποτελεί το πρώτο του πολεμικό ντεμπούτο.
Οι επιχειρησιακές δυνατότητες και τα ρωσικά αντίμετρα
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, το Gripen θα μπορούσε θεωρητικά να αποτελέσει μια δυνητική πρόκληση για τις ρωσικές Αεροδιαστημικές Δυνάμεις, λειτουργώντας είτε ως πλατφόρμα αεράμυνας είτε επιχειρώντας να πλήξει ρωσικά αεροσκάφη που εξαπολύουν βόμβες ολίσθησης δεκάδες χιλιόμετρα μακριά από τη γραμμή του μετώπου.
Ωστόσο, οι τεχνικοί περιορισμοί είναι εμφανείς.
Το ενσωματωμένο ραντάρ του Gripen εντοπίζει στόχους σε μέγιστη ακτίνα 120 χιλιομέτρων και μόνο υπό ιδανικές συνθήκες, τη στιγμή που τα ρωσικά Su-35 ανιχνεύουν το σουηδικό μαχητικό από απόσταση 150 έως 200 χιλιομέτρων.
Το μειονέκτημα αυτό ενδέχεται να αντισταθμιστεί εν μέρει εάν το Gripen συνδυαστεί με τα δύο σουηδικά αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης SAAB 340 που παραδόθηκαν πέρυσι στην Ουκρανία, τα ραντάρ των οποίων καλύπτουν εμβέλεια 300 έως 400 χιλιομέτρων.
Σε επίπεδο οπλισμού, το μαχητικό μπορεί να φέρει πυραύλους αέρος-αέρος Meteor εμβέλειας έως 100 χιλιομέτρων και πυραύλους κρουζ Taurus για επίγειους στόχους, ενώ παραμένει αβέβαιο αν είναι συμβατό με τον νέο πύραυλο κρουζ Rusty Dagger, παρά την ύπαρξη υποδοχής για βόμβες Mk-82/GBU-38.
Εν τέλει, η άφιξη των σουηδικών μαχητικών στο ουκρανικό οπλοστάσιο δεν αναμένεται να δημιουργήσει κάποια νέα, καθοριστική απειλή, καθώς πρόκειται για αεροσκάφη χωρίς εξαιρετικές δυνατότητες.
Για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, η βασική προτεραιότητα παραμένει η εξουδετέρωση και η παρεμπόδιση της λειτουργίας των ουκρανικών αεροπορικών βάσεων, καθιστώντας τον τύπο των αεροσκαφών που διαθέτει το Κίεβο ζήτημα δευτερεύουσας σημασίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών