Πώς η κυβέρνηση παρέδωσε τους αγρότες σε servicers
Υπάρχει οργή και αγανάκτηση στους εργαζόμενους στον πρωτογενή τομέα;
Υπάρχει, όπως υπάρχουν προβλήματα, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, χειροτέρευση των όρων παραγωγής, πολιτικός λαϊκισμός, κυβερνητικός εμπαιγμός και κυρίως δραματικές προοπτικές που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε αδιέξοδα και εγκατάλειψη σε σημείο αποδεκατισμού.
Η λειψυδρία είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα των αγροτών με τις ασθένειες τύπου φυλλοξήρας, την έλλειψη εργατικών χεριών, τις ελληνοποιήσεις φρούτων και λαχανικών, το αυξημένο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων να συμπληρώνουν την ιδιαίτερα άσχημη ζώσα πραγματικότητα.
Οι ασθένειες, οι ελληνοποιήσεις, το κόστος εκτροφής, οι μεσάζοντες και η αδιαφορία των νέων για το επάγγελμα είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα των κτηνοτρόφων.
Οι επιδοτήσεις όταν δεν προσφέρονται για ρεμούλες τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελούν ανάσα για τους παραγωγούς όμως και αυτές σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν για την χρηματοδότηση του αγροτικού τομέα στην βάση του νέου προϋπολογισμού 2028-2033 θα μειωθούν κατά 20% στα επίπεδα των 294 δις ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον εξοπλισμό της και την άμυνα με δαπάνες ύψους 800 δις ευρώ παρά στη παραγωγή φυτικών και ζωικών προϊόντων.
Οι προτεραιότητες των ελίτ
Σημεία των καιρών εάν λάβουμε υπόψη ότι οι προτεραιότητες των ελίτ είναι πάντα στην πρώτη θέση της ατζέντας των οργάνων της Ένωσης ενώ η πραγματική οικονομία έπεται και φυσικά αφήνεται στην τύχη της με ότι αυτό σημαίνει για τις τιμές και το βιοτικό επίπεδο των απλών πολιτών.
Σε αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και ένα σημαντικότατο και διαχρονικό πρόβλημα που μαστίζει αγρότες και κτηνοτρόφους, το πρόβλημα των κόκκινων δανείων τους.
Οι ενασχολούμενοι με τον αγροτικό τομέα της χώρας μας περίμεναν μια ουσιαστική κυβερνητική παρέμβαση για την λύση ενός μεγίστου προβλήματος προς την κατεύθυνση διαγράφων αλλά και ρυθμίσεων με μεγάλη διάρκεια και μικρές επιτοκιακές επιβαρύνσεις.
Η αναμονή έλαβε τέλος με την ψήφιση του νόμου 5184/2025 στις αρχές Μαρτίου του προηγούμενου έτους όπου το υποτιθέμενο κούρεμα των δανείων που θα αφορούσε απαιτήσεις 2,5 δις ευρώ, 21 χιλιάδες αγρότες και 700 συνεταιρισμούς μετατράπηκε σε θεσμοθέτηση της ανάθεσης του αγροτικού χαρτοφυλακίου της PQH σε διαχειριστή που θα έχει λάβει άδεια από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Παραχώρηση στους servicers
Αντί ουσιαστικής παρέμβασης θεσμοθετήθηκε η παραχώρηση των απαιτήσεων των υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικών ιδρυμάτων από τον ειδικό εκκαθαριστή σε διαχειριστή πιστώσεων.
Η διαχείριση των απαιτήσεων έναντι αγροτών, φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και αγροτικών συνεταιρισμών θα δίνονταν σε διαχειριστή πιστώσεων ο οποίος κατά προτίμηση θα μπορεί να αναχρηματοδοτήσει ο ίδιος ή να συμπράξει με πιστωτικό ίδρυμα.
Εδώ να θυμίσουμε πως φτάσαμε στην ανάθεση των κόκκινων δανείων των αγροτών σε ειδικό εκκαθαριστή.
Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) από το 2011 έχει στηρίξει κεφαλαιακά το ελληνικό τραπεζικό σύστημα συμπεριλαμβανομένων των κεφαλαίων που αποσκοπούσαν στην κάλυψη του funding gap, του χρηματοδοτικού δηλαδή κενού που πρόεκυψε μετά την διάσπαση ορισμένων τραπεζών σε καλές και κακές (good/bad ).
Το 2016 ιδρύθηκε η PQH η οποία διορίστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος ως Ενιαίος Ειδικός Εκκαθαριστής για όσα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα βρίσκονταν σε εκκαθάριση (τότε 20, σήμερα 18).
Ουσιαστικός στόχος του διορισμού ήταν η ανάκτηση των κεφαλαίων που είχαν καλύψει το χρηματοδοτικό κενό/ funding gap.
Με την θεσμοθέτηση της παραχώρησης των απαιτήσεων των υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικών ιδρυμάτων από τον ειδικό εκκαθαριστή – PQH σε διαχειριστή πιστώσεων αποδεικνύονταν η αποτυχία του εκκαθαριστή να αντιμετωπίσει το όλο θέμα και κυρίως η παντελής απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων από την Κυβέρνηση και την Τράπεζα Ελλάδος προς την κατεύθυνση ομαλοποίησης των πιέσεων που δέχονταν ο αγροτικός κόσμος από την θηλεία των καθυστερουμένων δανείων του.
Εμπαιγμός
Το ευτράπελο που εμπεριέχει στοιχεία εμπαιγμού προς τους αγρότες είναι το γεγονός ότι ο νόμος 5184/2025 αναφέρονταν σε διαχείριση των απαιτήσεων από διαχειριστή πιστώσεων ο οποίος κατά προτίμηση θα μπορεί να αναχρηματοδοτήσει ο ίδιος ή να συμπράξει με πιστωτικό ίδρυμα, τις οφειλές των αγροτών.
Και είναι εμπαιγμός και κοροϊδία διότι στην Ελλάδα λειτουργούν 18 Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) και παρά την σχετική πρόβλεψη καμία ΕΔΑΔΠ δεν έχει αιτηθεί άδεια για την αναχρηματοδότηση απαιτήσεων.
Tο υπουργείο γνώριζε ότι παρά την θεσμοθέτηση της δυνατότητας αναχρηματοδότησης των οφειλετών από τους servicers με την ψήφιση σχετικού νόμου το 2023 δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον από αυτούς για την λήψη σχετικής άδειας.
Από το υπουργείο διέφευγε το αυτονόητο, ότι οι servicers επιζητούν το υψηλότερο κέρδος με τις λιγότερες δαπάνες και τις επίσης λιγότερες ευθύνες.
Eξάλλου η κεντρική τράπεζα μέσω της καθιέρωσης των ελάχιστων ορίων στα μετοχικά κεφάλαια τορπίλιζε ανάλογες δραστηριότητες από την πλευρά των servicers.
Διαχείριση κόκκινων δανείων
Για την απλή διαχείριση κόκκινων δανείων απαιτείται μετοχικό κεφάλαιο 100.000 ευρώ ενώ για την αναχρηματοδότηση πιστούχων 4.000.000 ευρώ.
Πιστεύει κάποιος ότι οι servicers θα άφηναν την σιγουριά των υψηλών προμηθειών της διαχείρισης με την υψηλού κόστους και μεγάλων ευθυνών αναχρηματοδότηση των δανειοληπτών που είχαν το προηγούμενο του κακοπληρωτή.
Μόνο το υπουργείο οικονομικών και η κεντρική τράπεζα θα μπορούσαν να έχουν τέτοιες ψευδαισθήσεις.
Μόνο όσοι χειρίζονται τέτοια προβλήματα από την σιγουριά των καλά αμειβόμενων κλειστών τους γραφείων θα μπορούσαν να έχουν τέτοιες προσδοκίες.
Διότι μόνο όποιος έρχεται σε επαφή με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές του προβλήματος των κόκκινων δανείων μπορεί να κατανοήσει ότι η λύση περνά μόνο μέσα από την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και των κερδών των επιχειρήσεων.
Οι όποιες άλλες λύσεις με δεδομένο ότι ο ηθικός κίνδυνος αποτρέπει την νομοθετική διαγραφή σημαντικών τμημάτων των κόκκινων δανείων ανάλογη του νόμου περί Πανωτοκιών την περίοδο Καραμανλή, απλά ποντάρουν στον εκφυλισμό του προβλήματος προϊόντος του χρόνου.
Η ιστορία θα δείξει εάν αυτό πρακτικά θα επαναληφτεί όπως με το σταφιδικό ζήτημα ή όπως τείνει να επαναληφτεί στην περίπτωσης των δανείων σε ελβετικά φράγκα.
Τα λάθη των αγροτών
Όμως και ο αγροτικός κόσμος πρέπει να κάνει την αυτοκριτική του και να πάψει πλέον να πιστεύει ότι θα υπάρξει διαγραφή χρεών ή κάποια προνομιακή του μεταχείριση.
Η προνομιακή μεταχείριση των αγροτών από το πιστωτικό σύστημα της χώρας πήρε τέλος το καλοκαίρι του 2012, τότε έπρεπε να υπάρξει αντίδραση άμεση και καταλυτική, αντίδραση ουσίας, αντίδραση ζωής για το πιο παραγωγικό τμήμα της πραγματικής οικονομίας.
Η μοίρα των αγροτών αλλά και ότι λαμβάνει χώρα την τελευταία 13ετια κρίθηκε το καλοκαίρι του 2012 όταν πουλήθηκε η Αγροτική Τράπεζα.
Τον Ιούλιο του 2012 η Αγροτική τράπεζα διασπάστηκε σε καλή και κακή, το καλό τμήμα πέρασε στην τράπεζα Πειραιώς έναντι του ευτελούς τιμήματος των 95 εκατ. ευρώ, ενώ δόθηκαν επιπλέον 7,5 δις ευρώ στην Πειραιώς για την κάλυψη του funding gap, του κενού δηλαδή μεταξύ ενεργητικού και παθητικού που στην ουσία αφορούσε τα μη εξυπηρετούμενα αγροτικά δάνεια.
Το τίμημα ήταν αστείο, μόνο το ξενοδοχείο που διέθετε η Αγροτική τράπεζα στο εκπαιδευτικό της κέντρο στο Καστρί ξεπερνούσε τα 100 εκατ. ευρώ πόσο μάλλον όταν αναφερόμαστε σε μια τράπεζα με 15,7 δις ευρώ καταθέσεις, πάνω από 1600 ακίνητα αξίας αρκετών δις ευρώ, με το κτίριο της διοίκησης της επί της Πανεπιστημίου να εκτιμάται στο ένα δις ευρώ, με θυγατρικές, με εταιρείες όπως η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης και με πελατολόγιο ολόκληρο τον πρωτογενή τομέα.
Τα παιχνίδια
Το ύπουλο παιχνίδι της προαποφασισμένης πώλησης της ξεκίνησε από την διαβεβαίωση της ανακεφαλαιοποίησης της εάν συμμετείχε στο PSI κάτι που αναιρέθηκε αφήνοντας την μεγαλύτερη, μετά την Εθνική τράπεζα, ιστορική τράπεζα σε πορεία αφανισμού.
Παρότι υπερβολικές οι προβλέψεις των 2,2 δις ευρώ, είχαν εξυγιάνει το χαρτοφυλάκιο της τράπεζας με αποτέλεσμα να έχει καλλίτερους δείκτες πιστωτικού κίνδυνου από τον αγοραστή της, δεδομένου ότι οι έλεγχοι της Black Rock είχαν καταγράψει έλλειμμα προβλέψεων πιστωτικού κινδύνου για την ΑΤΕ στα επίπεδα του 5,6% του δανειακού της χαρτοφυλακίου και στα επίπεδα του 3,6% του ενεργητικού της την ώρα που τα αντίστοιχα μεγέθη της τράπεζας Πειραιώς ήταν 10,4% και 7,5% αντίστοιχα.
Η αυτόνομη πορεία της απαιτούσε κεφάλαια της τάξεως των 3,82 δις ευρώ, αντί αυτών προτιμήθηκε να δοθούν 7,5 δις ευρώ στην τράπεζα Πειραιώς για να αποκτήσει το καλό της κομμάτι με την γενναιοδωρία του ελληνικού δημοσίου να αποτελεί την χαρακτηριστικότερη επιδότηση του ιδιωτικού κεφαλαίου εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος.
Επιλέχτηκε η στήριξη των συμφερόντων ενός τμήματος της εγχώριας οικονομικής ελίτ οπότε δικαίως η όλη διαδικασία να χαρακτηριστεί σκάνδαλο και μάλιστα το μεγαλύτερο της μεταπολίτευσης με διαστάσεις λαφυραγωγίας.
Καμία αντίδραση
Αυτό το έγκλημα συντελέστηκε διότι κανένας δεν αντέδρασε συμπεριλαμβανομένων των αγροτών, των συνεταιρισμών αλλά και των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων.
Οι σημερινές διαμαρτυρίες δυστυχώς αλλά δεν θα έχουν κανένα αποτέλεσμα, όλα έχουν κριθεί εδώ και 13 χρόνια, ότι πλέον ακούγεται εν είδη λεονταρισμού συνιστά λαϊκισμό και μάλιστα σε επίπεδο απόλυτης ευτέλειας.
Το πιο παραγωγικό τμήμα της χώρας δεν έχει πλέον εφεδρείες άμυνας και θα κληθεί να αντιμετωπίσει μια πραγματικότητα με τους χειρότερους για αυτό όρους.
Τρεις μήνες μετά την ψήφιση του νόμου 5184/2025 στις αρχές Ιουνίου 2025, όταν είχαν πλέον καταπέσει οι κυβερνητικές κορώνες περί ουσιαστικής αντιμετώπισης των κόκκινων αγροτικών δανείων η PQH ανέθεσε την διαχείριση τους στην QQuant.
Πόσα δάνεια και ποιο το λογιστικό ύψους τους κανένας δεν γνωρίζει με τις ευλογίες της Τράπεζας Ελλάδας η οποία στα πλαίσια του θεωρήματος περί ιδιωτικότητας των συναλλαγών ποτέ δεν δίνει στοιχεία των συναλλαγών που λαμβάνουν χώρα σε ανάλογες συναλλαγές.
Εικάζουμε ότι εφόσον μετά την πώληση τριών υπό χαρτοφυλακίων με την επωνυμία Alphabet από την PQH στις αρχές Φεβρουαρίου 2025 λογιστικής αξίας 4,8 δις ευρώ το εναπομείναν χαρτοφυλάκιο μειώθηκε στα 4 δις ευρώ οπότε με δεδομένο ότι τα περισσότερα αφορούν σε δάνεια της πρώην ΑΤΕ το πακέτο που δόθηκε προς διαχείριση αφορά δάνεια ύψους περί τα 2,7-3 δις ευρώ.
Είναι τα μόνα αγροτικά κόκκινα δάνεια, όχι, στα τέλη του 2024 τα μη εξυπηρετούμενα αγροτικά δάνεια που διαχειρίζονταν οι servicers και θεωρούνται εκτός τραπεζικών ισολογισμών έφθαναν τα 4.036 εκατ. ευρώ.
Την ίδια χρονική περίοδο εντός των τραπεζικών ισολογισμών των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και της Atticabank τα αγροτικά δάνεια που εξυπηρετούνταν έφθαναν τα 2,2 δις ευρώ.
Μεγάλα τα τραπεζικά ανοίγματα
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο χρηματοοικονομικός αγώνας των ελλήνων αγροτών θα είναι μεγάλος, τα τραπεζικά ανοίγματα θα συνεχίσουν να αποτελούν βρόγχο με το μέλλον να προδιαγράφεται άσχημο.
Το ελληνικό δημόσιο για τα αγροτικά δάνεια της πρώην ΑΤΕ που περιφέρονται μεταξύ PQH και QQuant πλήρωσε το 2012 περί τα 7,5 δις ευρώ.
Εφόσον ο ειδικός διαχειριστής απέτυχε η λύση για την ουσιαστική αντιμετώπιση των κόκκινων αγροτικών δανείων δεν είναι η διαχείριση τους μέσω της QQuant αφού νομοτελειακά και αυτή θα αποτύχει αλλά μια Badbank υπό εθνικό έλεγχο και διοίκηση.
Σε αυτή την προοπτική πρέπει να στραφούν οι έλληνες αγρότες και τα συνδικαλιστικά τους όργανα μιας και οτιδήποτε άλλο είναι ημίμετρο μηδαμινής αποτελεσματικότητας και υψηλού ρίσκου για την επιβίωση του πρωτογενή τομέα.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
www.bankingnews.gr
Υπάρχει, όπως υπάρχουν προβλήματα, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, χειροτέρευση των όρων παραγωγής, πολιτικός λαϊκισμός, κυβερνητικός εμπαιγμός και κυρίως δραματικές προοπτικές που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε αδιέξοδα και εγκατάλειψη σε σημείο αποδεκατισμού.
Η λειψυδρία είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα των αγροτών με τις ασθένειες τύπου φυλλοξήρας, την έλλειψη εργατικών χεριών, τις ελληνοποιήσεις φρούτων και λαχανικών, το αυξημένο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων να συμπληρώνουν την ιδιαίτερα άσχημη ζώσα πραγματικότητα.
Οι ασθένειες, οι ελληνοποιήσεις, το κόστος εκτροφής, οι μεσάζοντες και η αδιαφορία των νέων για το επάγγελμα είναι τα μεγαλύτερα προβλήματα των κτηνοτρόφων.
Οι επιδοτήσεις όταν δεν προσφέρονται για ρεμούλες τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελούν ανάσα για τους παραγωγούς όμως και αυτές σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν για την χρηματοδότηση του αγροτικού τομέα στην βάση του νέου προϋπολογισμού 2028-2033 θα μειωθούν κατά 20% στα επίπεδα των 294 δις ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον εξοπλισμό της και την άμυνα με δαπάνες ύψους 800 δις ευρώ παρά στη παραγωγή φυτικών και ζωικών προϊόντων.
Οι προτεραιότητες των ελίτ
Σημεία των καιρών εάν λάβουμε υπόψη ότι οι προτεραιότητες των ελίτ είναι πάντα στην πρώτη θέση της ατζέντας των οργάνων της Ένωσης ενώ η πραγματική οικονομία έπεται και φυσικά αφήνεται στην τύχη της με ότι αυτό σημαίνει για τις τιμές και το βιοτικό επίπεδο των απλών πολιτών.
Σε αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και ένα σημαντικότατο και διαχρονικό πρόβλημα που μαστίζει αγρότες και κτηνοτρόφους, το πρόβλημα των κόκκινων δανείων τους.
Οι ενασχολούμενοι με τον αγροτικό τομέα της χώρας μας περίμεναν μια ουσιαστική κυβερνητική παρέμβαση για την λύση ενός μεγίστου προβλήματος προς την κατεύθυνση διαγράφων αλλά και ρυθμίσεων με μεγάλη διάρκεια και μικρές επιτοκιακές επιβαρύνσεις.
Η αναμονή έλαβε τέλος με την ψήφιση του νόμου 5184/2025 στις αρχές Μαρτίου του προηγούμενου έτους όπου το υποτιθέμενο κούρεμα των δανείων που θα αφορούσε απαιτήσεις 2,5 δις ευρώ, 21 χιλιάδες αγρότες και 700 συνεταιρισμούς μετατράπηκε σε θεσμοθέτηση της ανάθεσης του αγροτικού χαρτοφυλακίου της PQH σε διαχειριστή που θα έχει λάβει άδεια από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Παραχώρηση στους servicers
Αντί ουσιαστικής παρέμβασης θεσμοθετήθηκε η παραχώρηση των απαιτήσεων των υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικών ιδρυμάτων από τον ειδικό εκκαθαριστή σε διαχειριστή πιστώσεων.
Η διαχείριση των απαιτήσεων έναντι αγροτών, φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και αγροτικών συνεταιρισμών θα δίνονταν σε διαχειριστή πιστώσεων ο οποίος κατά προτίμηση θα μπορεί να αναχρηματοδοτήσει ο ίδιος ή να συμπράξει με πιστωτικό ίδρυμα.
Εδώ να θυμίσουμε πως φτάσαμε στην ανάθεση των κόκκινων δανείων των αγροτών σε ειδικό εκκαθαριστή.
Το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) από το 2011 έχει στηρίξει κεφαλαιακά το ελληνικό τραπεζικό σύστημα συμπεριλαμβανομένων των κεφαλαίων που αποσκοπούσαν στην κάλυψη του funding gap, του χρηματοδοτικού δηλαδή κενού που πρόεκυψε μετά την διάσπαση ορισμένων τραπεζών σε καλές και κακές (good/bad ).
Το 2016 ιδρύθηκε η PQH η οποία διορίστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος ως Ενιαίος Ειδικός Εκκαθαριστής για όσα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα βρίσκονταν σε εκκαθάριση (τότε 20, σήμερα 18).
Ουσιαστικός στόχος του διορισμού ήταν η ανάκτηση των κεφαλαίων που είχαν καλύψει το χρηματοδοτικό κενό/ funding gap.
Με την θεσμοθέτηση της παραχώρησης των απαιτήσεων των υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικών ιδρυμάτων από τον ειδικό εκκαθαριστή – PQH σε διαχειριστή πιστώσεων αποδεικνύονταν η αποτυχία του εκκαθαριστή να αντιμετωπίσει το όλο θέμα και κυρίως η παντελής απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων από την Κυβέρνηση και την Τράπεζα Ελλάδος προς την κατεύθυνση ομαλοποίησης των πιέσεων που δέχονταν ο αγροτικός κόσμος από την θηλεία των καθυστερουμένων δανείων του.
Εμπαιγμός
Το ευτράπελο που εμπεριέχει στοιχεία εμπαιγμού προς τους αγρότες είναι το γεγονός ότι ο νόμος 5184/2025 αναφέρονταν σε διαχείριση των απαιτήσεων από διαχειριστή πιστώσεων ο οποίος κατά προτίμηση θα μπορεί να αναχρηματοδοτήσει ο ίδιος ή να συμπράξει με πιστωτικό ίδρυμα, τις οφειλές των αγροτών.
Και είναι εμπαιγμός και κοροϊδία διότι στην Ελλάδα λειτουργούν 18 Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) και παρά την σχετική πρόβλεψη καμία ΕΔΑΔΠ δεν έχει αιτηθεί άδεια για την αναχρηματοδότηση απαιτήσεων.
Tο υπουργείο γνώριζε ότι παρά την θεσμοθέτηση της δυνατότητας αναχρηματοδότησης των οφειλετών από τους servicers με την ψήφιση σχετικού νόμου το 2023 δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον από αυτούς για την λήψη σχετικής άδειας.
Από το υπουργείο διέφευγε το αυτονόητο, ότι οι servicers επιζητούν το υψηλότερο κέρδος με τις λιγότερες δαπάνες και τις επίσης λιγότερες ευθύνες.
Eξάλλου η κεντρική τράπεζα μέσω της καθιέρωσης των ελάχιστων ορίων στα μετοχικά κεφάλαια τορπίλιζε ανάλογες δραστηριότητες από την πλευρά των servicers.
Διαχείριση κόκκινων δανείων
Για την απλή διαχείριση κόκκινων δανείων απαιτείται μετοχικό κεφάλαιο 100.000 ευρώ ενώ για την αναχρηματοδότηση πιστούχων 4.000.000 ευρώ.
Πιστεύει κάποιος ότι οι servicers θα άφηναν την σιγουριά των υψηλών προμηθειών της διαχείρισης με την υψηλού κόστους και μεγάλων ευθυνών αναχρηματοδότηση των δανειοληπτών που είχαν το προηγούμενο του κακοπληρωτή.
Μόνο το υπουργείο οικονομικών και η κεντρική τράπεζα θα μπορούσαν να έχουν τέτοιες ψευδαισθήσεις.
Μόνο όσοι χειρίζονται τέτοια προβλήματα από την σιγουριά των καλά αμειβόμενων κλειστών τους γραφείων θα μπορούσαν να έχουν τέτοιες προσδοκίες.
Διότι μόνο όποιος έρχεται σε επαφή με τους πραγματικούς πρωταγωνιστές του προβλήματος των κόκκινων δανείων μπορεί να κατανοήσει ότι η λύση περνά μόνο μέσα από την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και των κερδών των επιχειρήσεων.
Οι όποιες άλλες λύσεις με δεδομένο ότι ο ηθικός κίνδυνος αποτρέπει την νομοθετική διαγραφή σημαντικών τμημάτων των κόκκινων δανείων ανάλογη του νόμου περί Πανωτοκιών την περίοδο Καραμανλή, απλά ποντάρουν στον εκφυλισμό του προβλήματος προϊόντος του χρόνου.
Η ιστορία θα δείξει εάν αυτό πρακτικά θα επαναληφτεί όπως με το σταφιδικό ζήτημα ή όπως τείνει να επαναληφτεί στην περίπτωσης των δανείων σε ελβετικά φράγκα.
Τα λάθη των αγροτών
Όμως και ο αγροτικός κόσμος πρέπει να κάνει την αυτοκριτική του και να πάψει πλέον να πιστεύει ότι θα υπάρξει διαγραφή χρεών ή κάποια προνομιακή του μεταχείριση.
Η προνομιακή μεταχείριση των αγροτών από το πιστωτικό σύστημα της χώρας πήρε τέλος το καλοκαίρι του 2012, τότε έπρεπε να υπάρξει αντίδραση άμεση και καταλυτική, αντίδραση ουσίας, αντίδραση ζωής για το πιο παραγωγικό τμήμα της πραγματικής οικονομίας.
Η μοίρα των αγροτών αλλά και ότι λαμβάνει χώρα την τελευταία 13ετια κρίθηκε το καλοκαίρι του 2012 όταν πουλήθηκε η Αγροτική Τράπεζα.
Τον Ιούλιο του 2012 η Αγροτική τράπεζα διασπάστηκε σε καλή και κακή, το καλό τμήμα πέρασε στην τράπεζα Πειραιώς έναντι του ευτελούς τιμήματος των 95 εκατ. ευρώ, ενώ δόθηκαν επιπλέον 7,5 δις ευρώ στην Πειραιώς για την κάλυψη του funding gap, του κενού δηλαδή μεταξύ ενεργητικού και παθητικού που στην ουσία αφορούσε τα μη εξυπηρετούμενα αγροτικά δάνεια.
Το τίμημα ήταν αστείο, μόνο το ξενοδοχείο που διέθετε η Αγροτική τράπεζα στο εκπαιδευτικό της κέντρο στο Καστρί ξεπερνούσε τα 100 εκατ. ευρώ πόσο μάλλον όταν αναφερόμαστε σε μια τράπεζα με 15,7 δις ευρώ καταθέσεις, πάνω από 1600 ακίνητα αξίας αρκετών δις ευρώ, με το κτίριο της διοίκησης της επί της Πανεπιστημίου να εκτιμάται στο ένα δις ευρώ, με θυγατρικές, με εταιρείες όπως η Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης και με πελατολόγιο ολόκληρο τον πρωτογενή τομέα.
Τα παιχνίδια
Το ύπουλο παιχνίδι της προαποφασισμένης πώλησης της ξεκίνησε από την διαβεβαίωση της ανακεφαλαιοποίησης της εάν συμμετείχε στο PSI κάτι που αναιρέθηκε αφήνοντας την μεγαλύτερη, μετά την Εθνική τράπεζα, ιστορική τράπεζα σε πορεία αφανισμού.
Παρότι υπερβολικές οι προβλέψεις των 2,2 δις ευρώ, είχαν εξυγιάνει το χαρτοφυλάκιο της τράπεζας με αποτέλεσμα να έχει καλλίτερους δείκτες πιστωτικού κίνδυνου από τον αγοραστή της, δεδομένου ότι οι έλεγχοι της Black Rock είχαν καταγράψει έλλειμμα προβλέψεων πιστωτικού κινδύνου για την ΑΤΕ στα επίπεδα του 5,6% του δανειακού της χαρτοφυλακίου και στα επίπεδα του 3,6% του ενεργητικού της την ώρα που τα αντίστοιχα μεγέθη της τράπεζας Πειραιώς ήταν 10,4% και 7,5% αντίστοιχα.
Η αυτόνομη πορεία της απαιτούσε κεφάλαια της τάξεως των 3,82 δις ευρώ, αντί αυτών προτιμήθηκε να δοθούν 7,5 δις ευρώ στην τράπεζα Πειραιώς για να αποκτήσει το καλό της κομμάτι με την γενναιοδωρία του ελληνικού δημοσίου να αποτελεί την χαρακτηριστικότερη επιδότηση του ιδιωτικού κεφαλαίου εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος.
Επιλέχτηκε η στήριξη των συμφερόντων ενός τμήματος της εγχώριας οικονομικής ελίτ οπότε δικαίως η όλη διαδικασία να χαρακτηριστεί σκάνδαλο και μάλιστα το μεγαλύτερο της μεταπολίτευσης με διαστάσεις λαφυραγωγίας.
Καμία αντίδραση
Αυτό το έγκλημα συντελέστηκε διότι κανένας δεν αντέδρασε συμπεριλαμβανομένων των αγροτών, των συνεταιρισμών αλλά και των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων.
Οι σημερινές διαμαρτυρίες δυστυχώς αλλά δεν θα έχουν κανένα αποτέλεσμα, όλα έχουν κριθεί εδώ και 13 χρόνια, ότι πλέον ακούγεται εν είδη λεονταρισμού συνιστά λαϊκισμό και μάλιστα σε επίπεδο απόλυτης ευτέλειας.
Το πιο παραγωγικό τμήμα της χώρας δεν έχει πλέον εφεδρείες άμυνας και θα κληθεί να αντιμετωπίσει μια πραγματικότητα με τους χειρότερους για αυτό όρους.
Τρεις μήνες μετά την ψήφιση του νόμου 5184/2025 στις αρχές Ιουνίου 2025, όταν είχαν πλέον καταπέσει οι κυβερνητικές κορώνες περί ουσιαστικής αντιμετώπισης των κόκκινων αγροτικών δανείων η PQH ανέθεσε την διαχείριση τους στην QQuant.
Πόσα δάνεια και ποιο το λογιστικό ύψους τους κανένας δεν γνωρίζει με τις ευλογίες της Τράπεζας Ελλάδας η οποία στα πλαίσια του θεωρήματος περί ιδιωτικότητας των συναλλαγών ποτέ δεν δίνει στοιχεία των συναλλαγών που λαμβάνουν χώρα σε ανάλογες συναλλαγές.
Εικάζουμε ότι εφόσον μετά την πώληση τριών υπό χαρτοφυλακίων με την επωνυμία Alphabet από την PQH στις αρχές Φεβρουαρίου 2025 λογιστικής αξίας 4,8 δις ευρώ το εναπομείναν χαρτοφυλάκιο μειώθηκε στα 4 δις ευρώ οπότε με δεδομένο ότι τα περισσότερα αφορούν σε δάνεια της πρώην ΑΤΕ το πακέτο που δόθηκε προς διαχείριση αφορά δάνεια ύψους περί τα 2,7-3 δις ευρώ.
Είναι τα μόνα αγροτικά κόκκινα δάνεια, όχι, στα τέλη του 2024 τα μη εξυπηρετούμενα αγροτικά δάνεια που διαχειρίζονταν οι servicers και θεωρούνται εκτός τραπεζικών ισολογισμών έφθαναν τα 4.036 εκατ. ευρώ.
Την ίδια χρονική περίοδο εντός των τραπεζικών ισολογισμών των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και της Atticabank τα αγροτικά δάνεια που εξυπηρετούνταν έφθαναν τα 2,2 δις ευρώ.
Μεγάλα τα τραπεζικά ανοίγματα
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο χρηματοοικονομικός αγώνας των ελλήνων αγροτών θα είναι μεγάλος, τα τραπεζικά ανοίγματα θα συνεχίσουν να αποτελούν βρόγχο με το μέλλον να προδιαγράφεται άσχημο.
Το ελληνικό δημόσιο για τα αγροτικά δάνεια της πρώην ΑΤΕ που περιφέρονται μεταξύ PQH και QQuant πλήρωσε το 2012 περί τα 7,5 δις ευρώ.
Εφόσον ο ειδικός διαχειριστής απέτυχε η λύση για την ουσιαστική αντιμετώπιση των κόκκινων αγροτικών δανείων δεν είναι η διαχείριση τους μέσω της QQuant αφού νομοτελειακά και αυτή θα αποτύχει αλλά μια Badbank υπό εθνικό έλεγχο και διοίκηση.
Σε αυτή την προοπτική πρέπει να στραφούν οι έλληνες αγρότες και τα συνδικαλιστικά τους όργανα μιας και οτιδήποτε άλλο είναι ημίμετρο μηδαμινής αποτελεσματικότητας και υψηλού ρίσκου για την επιβίωση του πρωτογενή τομέα.
ΛΕΚΚΑΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών