Ο επανεξοπλισμός, η γήρανση του πληθυσμού, η τεχνολογική αλλαγή και ο φόβος των ψηφοφόρων τροφοδοτούν μία επικίνδυνη τάση προς τη χρηματοδότηση μέσω ελλειμμάτων σε ολόκληρο τον κόσμο
Φέτος, η παγκόσμια ανάπτυξη έχει έναν βασικό χορηγό: τις κυβερνήσεις.
Ύστερα από μια χιονοστιβάδα χρηματοπιστωτικών γεωπολιτικών ή οικονομικών σοκ που υπονόμευσαν την ανάπτυξη, χώρες σε όλο τον κόσμο εγκαταλείπουν τα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής και προχωρούν σε μεγάλα πακέτα δημοσιονομικής τόνωσης, τα οποία χρηματοδοτούνται από διογκωμένα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Από τη βραδυκίνητη Ευρώπη έως τις Ηνωμένες Πολιτείες και τμήματα της Ασίας — όπου επενδύσεις πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων στην τεχνητή νοημοσύνη ενισχύουν τη ζήτηση — το κύμα δαπανών αναμένεται να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση βραχυπρόθεσμα.
Σύμφωνα με την JPMorgan, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να επιταχυνθεί σε ετήσιο ρυθμό 3% μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια στρατηγική με υψηλό ρίσκο, σε μια περίοδο χαμηλής ανεργίας και υψηλότερων επιτοκίων.
Στην Ιαπωνία, οι αποδόσεις του μακροπρόθεσμου κρατικού χρέους εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά την περασμένη εβδομάδα, αφού η πρωθυπουργός Sanae Takaichi παρουσίασε σχέδιο αύξησης των δαπανών και μείωσης του φόρου κατανάλωσης ενόψει πρόωρων εκλογών τον επόμενο μήνα.
Το ξεπούλημα επεκτάθηκε και στις παγκόσμιες αγορές, ωθώντας προς τα πάνω τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
«Είναι σήμα συναγερμού.
Άλλο ένα σύμπτωμα των ευαλωτοτήτων που σιγοβράζουν κάτω από την επιφάνεια των ανεπτυγμένων οικονομιών», δήλωσε ο Neil Shearing, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics στο Λονδίνο.
Μεταξύ αυτών των ευαλωτοτήτων περιλαμβάνονται η ασθενής ζήτηση από τον ιδιωτικό τομέα και η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, πρόσθεσε.
Καθώς ο πρόεδρος Trump απείλησε με απότομη κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου λόγω της Γροιλανδίας, η ευρωπαϊκή οικονομία εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη, με ελάχιστες πηγές ανάπτυξης πέρα από τη γενναιοδωρία του κράτους.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία —την πρώτη και τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου— η δημοσιονομική τόνωση αναμένεται να αυξήσει την οικονομική παραγωγή κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα φέτος, σύμφωνα με υπολογισμούς του Torsten Slok, επικεφαλής οικονομολόγου της Apollo Global Management.
Στην Ιαπωνία —την τέταρτη παγκόσμια οικονομία— η τόνωση θα αυξήσει την ανάπτυξη κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Η Κίνα αναμένεται να εμφανίσει συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν 9% του ΑΕΠ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, περίπου διπλάσιο από τον αναμενόμενο ρυθμό ανάπτυξής της.
Πού πηγαίνουν οι επενδύσεις
Το κύμα του κρατικού χρήματος στοχεύει στην αντιμετώπιση αυξανόμενων προκλήσεων.
Οι πολιτικοί επιδιώκουν να στηρίξουν επιχειρήσεις των οποίων τα επιχειρηματικά μοντέλα απειλούνται από την τεχνητή νοημοσύνη, τους αμερικανικούς δασμούς και τις επιδοτούμενες εξαγωγές της Κίνας.
Πολλές χώρες δαπανούν, επίσης, μεγάλα ποσά για επανεξοπλισμό σε έναν πιο αβέβαιο κόσμο, για τη χρηματοδότηση της μετάβασης σε καθαρότερη ενέργεια ή για τη φροντίδα ταχέως γηρασκόντων πληθυσμών.
Στο παρελθόν, αυτό θα σήμαινε υψηλότερους φόρους και όχι απλώς υψηλότερα ελλείμματα.
Όμως οι σημερινοί ηγέτες διστάζουν να στείλουν τον λογαριασμό στους ψηφοφόρους.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, τα δημοσιονομικά ελλείμματα των ανεπτυγμένων οικονομιών ανήλθαν κατά μέσο όρο στο 4,6% πέρυσι και στο 6,3% στις αναδυόμενες αγορές, από 2,6% και 4% αντίστοιχα πριν από μία δεκαετία.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το αναμενόμενο φετινό δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους 6% του ΑΕΠ αντικατοπτρίζει εν μέρει τις προσπάθειες διατήρησης χαμηλών φορολογικών συντελεστών.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι η αμερικανική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 2,5% φέτος, από περίπου 2% πέρυσι, καθώς η αρνητική επίδραση των δασμών υποχωρεί και δίνει τη θέση της στην ώθηση από τις φορολογικές περικοπές, σύμφωνα με σημείωμα της 16ης Ιανουαρίου.
Στη Γερμανία, όπου το πακέτο δαπανών ύψους ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ για άμυνα και υποδομές αναμένεται να στηρίξει την ανάπτυξη, οι φόροι είναι ήδη από τους υψηλότερους στον ανεπτυγμένο κόσμο και η περαιτέρω αύξησή τους θα μπορούσε να αποδυναμώσει τις προοπτικές ανάπτυξης.
Πάνω από το 100% του ΑΕΠ το παγκόσμιο χρέος το 2029
Ωστόσο, το σχετικά χαμηλό δημόσιο χρέος της Γερμανίας αποτελεί εξαίρεση.
Αφού εκτινάχθηκε κατά την πανδημία και στη συνέχεια μειώθηκε κάπως ως ποσοστό της οικονομικής παραγωγής, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029 —το υψηλότερο επίπεδο από το 1948— σύμφωνα με έκθεση του ΔΝΤ τον Οκτώβριο.
Οι αγορές ομολόγων «πάγωσαν» όταν η πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Liz Truss πρότεινε ακάλυπτες από τον προϋπολογισμό φορολογικές περικοπές στα τέλη του 2022, γεγονός που οδήγησε τελικά στην παραίτησή της. Τα επιτόκια στη Γαλλία αυξήθηκαν έντονα τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς οι κυβερνήσεις του προέδρου Emmanuel Macron δυσκολεύτηκαν να περάσουν προϋπολογισμό.
Ωστόσο, δεν υπήρξε επανάληψη της φυγής επενδυτών που πυροδότησε την κρίση κρατικού χρέους της ευρωζώνης το 2010.
Αντιθέτως, οι κυβερνήσεις έμαθαν κατά την πανδημία ότι οι μεγάλες αυξήσεις στις δημόσιες δαπάνες δεν συνοδεύονται από άμεσα προβλήματα, δήλωσε ο Ricardo Reis, καθηγητής Οικονομικών στο London School of Economics.
Παρότι ο υψηλότερος πληθωρισμός έπληξε τους καταναλωτές, κατέστησε το χρέος βραχυπρόθεσμα πιο διαχειρίσιμο.
Το τέλος της λιτότητας
Οι αυξημένες δαπάνες αντιπροσωπεύουν μια στρατηγική στροφή: Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, πολλές χώρες —ιδίως στην Ευρώπη— εφάρμοσαν μέτρα αυστηρής λιτότητας για να καθησυχάσουν τις αγορές.
Σήμερα, οι ηγέτες έχουν καταλάβει ότι η λιτότητα δεν είναι μόνο αντιδημοφιλής, αλλά οδήγησε και σε αδύναμους στρατούς και καταρρέουσες υποδομές.
Η στρατιωτική επιχείρηση της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε άλμα στις στρατιωτικές δαπάνες —και όχι μόνο στην Ευρώπη.
Το κοινοβούλιο του Καναδά ενέκρινε τον Νοέμβριο νέες δαπάνες ύψους 140 δισ. καναδικών δολαρίων —περίπου 100 δισ. δολάρια— για τα επόμενα πέντε χρόνια, τις οποίες ο πρωθυπουργός Mark Carney χαρακτήρισε «επένδυση με ορίζοντα μια γενιά», με στόχο την ενίσχυση της καναδικής οικονομίας έναντι των αμερικανικών δασμών.
Περιλαμβάνουν κονδύλια για την αναβάθμιση λιμένων και άλλων εμπορικών υποδομών, με στόχο τον διπλασιασμό των καναδικών εξαγωγών σε αγορές εκτός Ηνωμένων Πολιτειών μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο περίπου 2,5% του ΑΕΠ στο οικονομικό έτος 2025-26, από 1,6% ένα χρόνο νωρίτερα.
«Η γεωπολιτική έχει αλλάξει», δήλωσε ο Sahir Khan, πρώην αξιωματούχος προϋπολογισμού του καναδικού κοινοβουλίου, με τις πολιτικές του Trump να ωθούν τον Καναδά να δώσει προτεραιότητα στην οικονομική κυριαρχία.
Στην Ιαπωνία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Νοέμβριο πακέτο δημοσιονομικής τόνωσης ύψους 2,8% του ΑΕΠ, με στόχο την ανακούφιση από το υψηλό κόστος ζωής και την ενίσχυση των επενδύσεων και των στρατιωτικών δαπανών.
Σε όλη την Ευρώπη, ακόμη και στα κόμματα διαμαρτυρίας που στο παρελθόν κήρυτταν τη δημοσιονομική πειθαρχία κερδίζουν έδαφος οι υποσχέσεις για περισσότερες δαπάνες.
Ο γαλλικός Εθνικός Συναγερμός αντιτίθεται στην αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, ενώ το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία θέλει να αυξήσει τις συνταξιοδοτικές παροχές.
Στην Κίνα, η κυβέρνηση αναμένεται να εμφανίσει δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν 9% του ΑΕΠ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα επίμονα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα αντικατοπτρίζουν τόσο τις υψηλές δαπάνες για την κοινωνική ασφάλιση όσο και τις προσπάθειες της κυβέρνησης Trump να περιορίσει τη φορολογία.
Αν και ο αυξημένος ομοσπονδιακός δανεισμός οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια και μικρότερη οικονομική ανάπτυξη, «δεν πιστεύω ότι αυτές οι επιπτώσεις είναι τεράστιες», δήλωσε η Wendy Edelberg, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου.
Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν αρκετό πλούτο για να χρηματοδοτήσουν το χρέος τους, ιδίως επειδή οι φορολογικοί συντελεστές είναι σχετικά χαμηλοί, πράγμα που σημαίνει ότι η «ημέρα της κρίσης» απέχει τόσο πολύ ώστε δεν αξίζει να λαμβάνεται υπόψη, είπε.
Ωστόσο, όταν το πρόσφατο κύμα υψηλού πληθωρισμού ανάγκασε τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, ανεβάζοντας το κόστος δανεισμού, αποτέλεσε υπενθύμιση ότι το κρατικό χρέος μπορεί να εκτροχιαστεί.
Σήμα από την αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους
Οι πληρωμές τόκων για το εθνικό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών υπερδιπλασιάστηκαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Στη Γερμανία και την Ιαπωνία, το κόστος εξυπηρέτησης του κρατικού χρέους περίπου διπλασιάστηκε την ίδια περίοδο.
Καθώς η χρηματοδότηση των δαπανών καθίσταται δυσκολότερη, ορισμένες κυβερνήσεις ενδέχεται τελικά να αναγκαστούν να αυξήσουν φόρους ή να μειώσουν δαπάνες, λένε ορισμένοι οικονομολόγοι.
Η αφορμή θα μπορούσε να είναι η απώλεια εμπιστοσύνης των επενδυτών ότι τα κράτη μπορούν να αποπληρώσουν το χρέος τους ή ακόμη και μια αναθεώρηση των οικονομικών οφελών της τεχνητής νοημοσύνης, δήλωσε ο Maurice Obstfeld, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ.
«Ανησυχώ αρκετά», είπε ο Reis.
Ο λογαριασμός των τόκων «φτάνει σε πολύ υψηλά επίπεδα με βάση οποιαδήποτε ιστορική σύγκριση».
Αυτό το έργο ... είναι δύσκολο να το φανταστούμε να έχει happy end..
O λογαριασμός θα είναι καταστροφικός!
www.bankingnews.gr
Ύστερα από μια χιονοστιβάδα χρηματοπιστωτικών γεωπολιτικών ή οικονομικών σοκ που υπονόμευσαν την ανάπτυξη, χώρες σε όλο τον κόσμο εγκαταλείπουν τα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής και προχωρούν σε μεγάλα πακέτα δημοσιονομικής τόνωσης, τα οποία χρηματοδοτούνται από διογκωμένα δημοσιονομικά ελλείμματα.
Από τη βραδυκίνητη Ευρώπη έως τις Ηνωμένες Πολιτείες και τμήματα της Ασίας — όπου επενδύσεις πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων στην τεχνητή νοημοσύνη ενισχύουν τη ζήτηση — το κύμα δαπανών αναμένεται να ενισχύσει την οικονομική ανάπτυξη και την απασχόληση βραχυπρόθεσμα.
Σύμφωνα με την JPMorgan, η παγκόσμια ανάπτυξη θα μπορούσε να επιταχυνθεί σε ετήσιο ρυθμό 3% μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι πρόκειται για μια στρατηγική με υψηλό ρίσκο, σε μια περίοδο χαμηλής ανεργίας και υψηλότερων επιτοκίων.
Στην Ιαπωνία, οι αποδόσεις του μακροπρόθεσμου κρατικού χρέους εκτινάχθηκαν σε ιστορικά υψηλά την περασμένη εβδομάδα, αφού η πρωθυπουργός Sanae Takaichi παρουσίασε σχέδιο αύξησης των δαπανών και μείωσης του φόρου κατανάλωσης ενόψει πρόωρων εκλογών τον επόμενο μήνα.
Το ξεπούλημα επεκτάθηκε και στις παγκόσμιες αγορές, ωθώντας προς τα πάνω τις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων.
«Είναι σήμα συναγερμού.
Άλλο ένα σύμπτωμα των ευαλωτοτήτων που σιγοβράζουν κάτω από την επιφάνεια των ανεπτυγμένων οικονομιών», δήλωσε ο Neil Shearing, επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics στο Λονδίνο.
Μεταξύ αυτών των ευαλωτοτήτων περιλαμβάνονται η ασθενής ζήτηση από τον ιδιωτικό τομέα και η χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, πρόσθεσε.
Καθώς ο πρόεδρος Trump απείλησε με απότομη κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου λόγω της Γροιλανδίας, η ευρωπαϊκή οικονομία εμφανίζεται ιδιαίτερα ευάλωτη, με ελάχιστες πηγές ανάπτυξης πέρα από τη γενναιοδωρία του κράτους.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία —την πρώτη και τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου— η δημοσιονομική τόνωση αναμένεται να αυξήσει την οικονομική παραγωγή κατά περίπου μία ποσοστιαία μονάδα φέτος, σύμφωνα με υπολογισμούς του Torsten Slok, επικεφαλής οικονομολόγου της Apollo Global Management.
Στην Ιαπωνία —την τέταρτη παγκόσμια οικονομία— η τόνωση θα αυξήσει την ανάπτυξη κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Η Κίνα αναμένεται να εμφανίσει συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν 9% του ΑΕΠ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, περίπου διπλάσιο από τον αναμενόμενο ρυθμό ανάπτυξής της.
Πού πηγαίνουν οι επενδύσεις
Το κύμα του κρατικού χρήματος στοχεύει στην αντιμετώπιση αυξανόμενων προκλήσεων.
Οι πολιτικοί επιδιώκουν να στηρίξουν επιχειρήσεις των οποίων τα επιχειρηματικά μοντέλα απειλούνται από την τεχνητή νοημοσύνη, τους αμερικανικούς δασμούς και τις επιδοτούμενες εξαγωγές της Κίνας.
Πολλές χώρες δαπανούν, επίσης, μεγάλα ποσά για επανεξοπλισμό σε έναν πιο αβέβαιο κόσμο, για τη χρηματοδότηση της μετάβασης σε καθαρότερη ενέργεια ή για τη φροντίδα ταχέως γηρασκόντων πληθυσμών.
Στο παρελθόν, αυτό θα σήμαινε υψηλότερους φόρους και όχι απλώς υψηλότερα ελλείμματα.
Όμως οι σημερινοί ηγέτες διστάζουν να στείλουν τον λογαριασμό στους ψηφοφόρους.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, τα δημοσιονομικά ελλείμματα των ανεπτυγμένων οικονομιών ανήλθαν κατά μέσο όρο στο 4,6% πέρυσι και στο 6,3% στις αναδυόμενες αγορές, από 2,6% και 4% αντίστοιχα πριν από μία δεκαετία.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το αναμενόμενο φετινό δημοσιονομικό έλλειμμα ύψους 6% του ΑΕΠ αντικατοπτρίζει εν μέρει τις προσπάθειες διατήρησης χαμηλών φορολογικών συντελεστών.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι η αμερικανική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 2,5% φέτος, από περίπου 2% πέρυσι, καθώς η αρνητική επίδραση των δασμών υποχωρεί και δίνει τη θέση της στην ώθηση από τις φορολογικές περικοπές, σύμφωνα με σημείωμα της 16ης Ιανουαρίου.
Στη Γερμανία, όπου το πακέτο δαπανών ύψους ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ για άμυνα και υποδομές αναμένεται να στηρίξει την ανάπτυξη, οι φόροι είναι ήδη από τους υψηλότερους στον ανεπτυγμένο κόσμο και η περαιτέρω αύξησή τους θα μπορούσε να αποδυναμώσει τις προοπτικές ανάπτυξης.
Πάνω από το 100% του ΑΕΠ το παγκόσμιο χρέος το 2029
Ωστόσο, το σχετικά χαμηλό δημόσιο χρέος της Γερμανίας αποτελεί εξαίρεση.
Αφού εκτινάχθηκε κατά την πανδημία και στη συνέχεια μειώθηκε κάπως ως ποσοστό της οικονομικής παραγωγής, το παγκόσμιο δημόσιο χρέος προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029 —το υψηλότερο επίπεδο από το 1948— σύμφωνα με έκθεση του ΔΝΤ τον Οκτώβριο.
Οι αγορές ομολόγων «πάγωσαν» όταν η πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Liz Truss πρότεινε ακάλυπτες από τον προϋπολογισμό φορολογικές περικοπές στα τέλη του 2022, γεγονός που οδήγησε τελικά στην παραίτησή της. Τα επιτόκια στη Γαλλία αυξήθηκαν έντονα τα τελευταία δύο χρόνια, καθώς οι κυβερνήσεις του προέδρου Emmanuel Macron δυσκολεύτηκαν να περάσουν προϋπολογισμό.
Ωστόσο, δεν υπήρξε επανάληψη της φυγής επενδυτών που πυροδότησε την κρίση κρατικού χρέους της ευρωζώνης το 2010.
Αντιθέτως, οι κυβερνήσεις έμαθαν κατά την πανδημία ότι οι μεγάλες αυξήσεις στις δημόσιες δαπάνες δεν συνοδεύονται από άμεσα προβλήματα, δήλωσε ο Ricardo Reis, καθηγητής Οικονομικών στο London School of Economics.
Παρότι ο υψηλότερος πληθωρισμός έπληξε τους καταναλωτές, κατέστησε το χρέος βραχυπρόθεσμα πιο διαχειρίσιμο.
Το τέλος της λιτότητας
Οι αυξημένες δαπάνες αντιπροσωπεύουν μια στρατηγική στροφή: Μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, πολλές χώρες —ιδίως στην Ευρώπη— εφάρμοσαν μέτρα αυστηρής λιτότητας για να καθησυχάσουν τις αγορές.
Σήμερα, οι ηγέτες έχουν καταλάβει ότι η λιτότητα δεν είναι μόνο αντιδημοφιλής, αλλά οδήγησε και σε αδύναμους στρατούς και καταρρέουσες υποδομές.
Η στρατιωτική επιχείρηση της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε άλμα στις στρατιωτικές δαπάνες —και όχι μόνο στην Ευρώπη.
Το κοινοβούλιο του Καναδά ενέκρινε τον Νοέμβριο νέες δαπάνες ύψους 140 δισ. καναδικών δολαρίων —περίπου 100 δισ. δολάρια— για τα επόμενα πέντε χρόνια, τις οποίες ο πρωθυπουργός Mark Carney χαρακτήρισε «επένδυση με ορίζοντα μια γενιά», με στόχο την ενίσχυση της καναδικής οικονομίας έναντι των αμερικανικών δασμών.
Περιλαμβάνουν κονδύλια για την αναβάθμιση λιμένων και άλλων εμπορικών υποδομών, με στόχο τον διπλασιασμό των καναδικών εξαγωγών σε αγορές εκτός Ηνωμένων Πολιτειών μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο περίπου 2,5% του ΑΕΠ στο οικονομικό έτος 2025-26, από 1,6% ένα χρόνο νωρίτερα.
«Η γεωπολιτική έχει αλλάξει», δήλωσε ο Sahir Khan, πρώην αξιωματούχος προϋπολογισμού του καναδικού κοινοβουλίου, με τις πολιτικές του Trump να ωθούν τον Καναδά να δώσει προτεραιότητα στην οικονομική κυριαρχία.
Στην Ιαπωνία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον Νοέμβριο πακέτο δημοσιονομικής τόνωσης ύψους 2,8% του ΑΕΠ, με στόχο την ανακούφιση από το υψηλό κόστος ζωής και την ενίσχυση των επενδύσεων και των στρατιωτικών δαπανών.
Σε όλη την Ευρώπη, ακόμη και στα κόμματα διαμαρτυρίας που στο παρελθόν κήρυτταν τη δημοσιονομική πειθαρχία κερδίζουν έδαφος οι υποσχέσεις για περισσότερες δαπάνες.
Ο γαλλικός Εθνικός Συναγερμός αντιτίθεται στην αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, ενώ το κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία θέλει να αυξήσει τις συνταξιοδοτικές παροχές.
Στην Κίνα, η κυβέρνηση αναμένεται να εμφανίσει δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν 9% του ΑΕΠ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα επίμονα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα αντικατοπτρίζουν τόσο τις υψηλές δαπάνες για την κοινωνική ασφάλιση όσο και τις προσπάθειες της κυβέρνησης Trump να περιορίσει τη φορολογία.
Αν και ο αυξημένος ομοσπονδιακός δανεισμός οδηγεί σε υψηλότερα επιτόκια και μικρότερη οικονομική ανάπτυξη, «δεν πιστεύω ότι αυτές οι επιπτώσεις είναι τεράστιες», δήλωσε η Wendy Edelberg, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου.
Οι επενδυτές στην αγορά ομολόγων θεωρούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν αρκετό πλούτο για να χρηματοδοτήσουν το χρέος τους, ιδίως επειδή οι φορολογικοί συντελεστές είναι σχετικά χαμηλοί, πράγμα που σημαίνει ότι η «ημέρα της κρίσης» απέχει τόσο πολύ ώστε δεν αξίζει να λαμβάνεται υπόψη, είπε.
Ωστόσο, όταν το πρόσφατο κύμα υψηλού πληθωρισμού ανάγκασε τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, ανεβάζοντας το κόστος δανεισμού, αποτέλεσε υπενθύμιση ότι το κρατικό χρέος μπορεί να εκτροχιαστεί.
Σήμα από την αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους
Οι πληρωμές τόκων για το εθνικό χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών υπερδιπλασιάστηκαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Στη Γερμανία και την Ιαπωνία, το κόστος εξυπηρέτησης του κρατικού χρέους περίπου διπλασιάστηκε την ίδια περίοδο.
Καθώς η χρηματοδότηση των δαπανών καθίσταται δυσκολότερη, ορισμένες κυβερνήσεις ενδέχεται τελικά να αναγκαστούν να αυξήσουν φόρους ή να μειώσουν δαπάνες, λένε ορισμένοι οικονομολόγοι.
Η αφορμή θα μπορούσε να είναι η απώλεια εμπιστοσύνης των επενδυτών ότι τα κράτη μπορούν να αποπληρώσουν το χρέος τους ή ακόμη και μια αναθεώρηση των οικονομικών οφελών της τεχνητής νοημοσύνης, δήλωσε ο Maurice Obstfeld, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ.
«Ανησυχώ αρκετά», είπε ο Reis.
Ο λογαριασμός των τόκων «φτάνει σε πολύ υψηλά επίπεδα με βάση οποιαδήποτε ιστορική σύγκριση».
Αυτό το έργο ... είναι δύσκολο να το φανταστούμε να έχει happy end..
O λογαριασμός θα είναι καταστροφικός!
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών