Σε αχαρτογράφητα και εξαιρετικά επικίνδυνα νερά εισέρχεται η ελληνοτουρκική κρίση, καθώς η Τουρκία τινάζει στον αέρα το status quo της Ανατολικής Μεσογείου.
Ειδικότερα, Τουρκία προωθεί προς ψήφιση ένα πρωτοφανές νομοσχέδιο που αμφισβητεί ευθέως την ελληνική κυριαρχία, επιχειρώντας να διαγράψει από τον χάρτη τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών. Η επίσημη νομοθέτηση των τουρκικών αξιώσεων δεν αποτελεί πλέον απλή ρητορική απειλή, αλλά μια de facto απόπειρα υφαρπαγής του ενεργειακού πλούτου της περιοχής.
Η... πρωτοβουλία της Τουρκίας
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, η Τουρκία ετοιμάζεται να καταθέσει νομοσχέδιο στο κοινοβούλιο για την επιβεβαίωση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της σε αμφισβητούμενες περιοχές του Αιγαίου και της Μεσογείου, σε μια εξέλιξη που ανεβάζει το θερμόμετρο εν μέσω ερευνών για υφιστάμενα και δυνητικά κοιτάσματα φυσικού αερίου.
Το προσχέδιο νόμου αποτελεί το πρώτο βήμα της Τουρκίας για τη ισχυροποίηση των διεκδικήσεών της και την επίσημη διακήρυξη κυριότητας επί πιθανών πόρων φυσικού αερίου.
Η Τουρκία είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, καθώς και εκείνα της αυτοανακηρυχθείσας «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», στην κούρσα για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου, ένα σημείο έντασης με αλληλοεπικαλυπτόμενες εδαφικές διεκδικήσεις. Αυτή την εβδομάδα, ένας κορυφαίος σύμμαχος του προέδρου Recep Tayyip Erdogan προειδοποίησε σχετικά με τη συνεργασία στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας μεταξύ Γαλλίας, Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.
«Η Τουρκία δεν είναι μια χώρα που επιδιώκει την ένταση», δήλωσε την Τετάρτη στο κοινοβούλιο ο Devlet Bahceli, ηγέτης του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης. «Αλλά οποιαδήποτε κίνηση αγνοεί τα δικαιώματά της, τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της ή τους Τουρκοκύπριους, θα συναντήσει σθεναρή απάντηση».
Η θέση της Ελλάδας
Από την πλευρά της, η Ελλάδα επιμένει ότι τα νησιά μπορούν να καθορίζουν τα όρια της υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, ενώ η Τουρκία απορρίπτει αυτή την προσέγγιση και υποστηρίζει ότι η υφαλοκρηπίδα πρέπει να μετράται μόνο από την ηπειρωτική χώρα. Το νομοσχέδιο αναμένεται να προβάλει την τουρκική άποψη με επίσημη μορφή για πρώτη φορά, ανέφεραν πηγές που επικαλείται το Bloomberg.
Παραμένει ασαφές πότε θα συζητηθεί το νομοσχέδιο.
Οι πιθανές διεκδικήσεις της Τουρκίας θα μπορούσαν να κινδυνεύσουν να αναζωπυρώσουν τις εντάσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο. Τα υπεράκτια αποθέματα φυσικού αερίου ανοικτά της Κύπρου είναι ιδιαίτερα ακανθώδες ζήτημα, καθώς η χώρα έχει επίσημα την κυριαρχία σε ολόκληρο το νησί.
Η Ουάσινγκτον προέτρεψε την Ελλάδα και την Τουρκία να διατηρήσουν τον διάλογο για να συζητήσουν τον τρόπο αντιμετώπισης των δραστηριοτήτων εξερεύνησης. Η ΕΕ έχει απειλήσει στο παρελθόν την Τουρκία με κυρώσεις για τις ενεργειακές της έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, ανταποκρινόμενη στις εκκλήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου να υπερασπιστούν την κυριαρχία τους.
Η Κύπρος παραμένει ουσιαστικά διχοτομημένη από τότε που ο τουρκικός στρατός κατέλαβε το βόρειο τρίτο του νησιού το 1974, μετά από απόπειρα πραξικοπήματος κατά την οποία μια στρατιωτική χούντα στην Αθήνα επιδίωξε να ενώσει την Κύπρο με την Ελλάδα. Το αυτοανακηρυγμένο κράτος της τουρκοκυπριακής μειονότητας στο βορρά, το οποίο αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία, εγείρει αξιώσεις σε τυχόν ενεργειακούς πόρους που ανακαλύπτονται στα ανοικτά των ακτών. Η Ελλάδα θεωρεί την τουρκική ενέργεια ως εισβολή, ενώ η Τουρκία τη θεωρεί κίνηση προστασίας των Τουρκοκυπρίων.
Η επιστολή στον ΟΗΕ
Η Αθήνα έχει απαντήσει επισήμως, μέσω επιστολής προς τον ΟΗΕ, που στάλθηκε μέσα στον Απρίλιο, στις αιτιάσεις της Άγκυρας για τα κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, με σαφείς αιχμές κατά της Τουρκίας και με κεντρικό μήνυμα ότι η Ελλάδα διατηρεί «αναφαίρετο» το δικαίωμά της να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια. Την επιστολή υπέγραψε η μόνιμη αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, Αγλαΐα Μπαλτά, ως απάντηση σε αντίστοιχη επιστολή της τουρκικής πλευράς της 16ης Φεβρουαρίου 2026.
Στο κείμενο, η ελληνική πλευρά απορρίπτει ως «αβάσιμους και παράνομους» τους τουρκικούς ισχυρισμούς για τα εξωτερικά όρια των θαλάσσιων ζωνών της χώρας, υπογραμμίζοντας ότι «όλα τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους» διαθέτουν δικαίωμα χωρικής θάλασσας έως 12 ναυτικά μίλια, ενώ -με εξαίρεση τους βράχους που δεν μπορούν να συντηρήσουν ανθρώπινη κατοίκηση ή αυτοτελή οικονομική ζωή- παράγουν επίσης υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη.
Η Αθήνα τονίζει ότι οι τουρκικές αιτιάσεις, σύμφωνα με τις οποίες τα ελληνικά νησιά δεν παράγουν θαλάσσιες ζώνες πέραν των 6 ναυτικών μιλίων, «συνιστούν κατάφωρη παραβίαση» του Διεθνούς Δικαίου και «θίγουν την ακεραιότητα και την κυριαρχία της Ελλάδας».
Ο νόμος που «σβήνει» τα νησιά από τον χάρτη
Η ουσία της νέας τουρκικής πρόκλησης κρύβεται στον πλήρη ανασχεδιασμό των θαλάσσιων ζωνών. Το νομοσχέδιο που προωθείται στο τουρκικό κοινοβούλιο είναι ένα νομικό «τετελεσμένο» που στοχεύει στην καρδιά της ελληνικής κυριαρχίας. Σύμφωνα με το κείμενο της πρότασης, η Άγκυρα απορρίπτει πλήρως το δικαίωμα των νησιών να διαθέτουν δική τους υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), υποστηρίζοντας προκλητικά ότι η δικαιοδοσία της πρέπει να μετράται αποκλειστικά από την ανατολική ηπειρωτική χώρα.
Αυτή η αυθαίρετη ερμηνεία εγκλωβίζει το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε μια μέγγενη. Στην πράξη, η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τα ελληνικά νησιά σε «περιχαρακωμένες» ζώνες χωρίς θαλάσσια δικαιώματα, προκειμένου να ιδιοποιηθεί τα τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου που κρύβονται στον βυθό. Η επίσημη ανακήρυξη κυριότητας επί αυτών των περιοχών μέσω νόμου, αποτελεί το πρώτο βήμα για την αποστολή ερευνητικών σκαφών και γεωτρύπανων υπό την προστασία του τουρκικού στόλου. Πρόκειται για μια ευθεία αμφισβήτηση της κυριαρχίας της Ελλάδας και της Κύπρου, που αναγκάζει τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα μια περιοχή που μυρίζει μπαρούτι. Αν το νομοσχέδιο επικυρωθεί, ο δρόμος για μια θερμή κρίση δεν θα είναι πλέον απλώς ένα σενάριο, αλλά μια αναπόφευκτη πραγματικότητα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών