Αντέχει η ελληνική οικονομία αλλά με μεταρρυθμίσεις - Στο 1,9% ο ρυθμός ανάπτυξης το 2026

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή στην τριμηνιαία έκθεσή του εκφράζει αισιοδοξία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, υπό την προϋπόθεση ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή θα αποκλιμακωθεί ομαλά. Παράλληλα, επισημαίνει πως η κυβέρνηση οφείλει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις και να ενισχύσει τα κίνητρα που θα αυξήσουν την απασχόληση.
Σε σχέση με το Ταμείο Ανάκαμψης, τονίζεται ότι μετά την ολοκλήρωσή του θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως οι ευρωπαϊκοί πόροι, ενώ παράλληλα χρειάζεται αναζήτηση εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης για επενδύσεις σε σύγχρονες τεχνολογίες. Ο επιπλέον δημοσιονομικός χώρος, σύμφωνα με την έκθεση, πρέπει να χρησιμοποιείται προσεκτικά και κυρίως για δράσεις που ενισχύουν μακροπρόθεσμα την ανάπτυξη.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εξωτερικός παράγοντας αστάθειας για την παγκόσμια οικονομία στις αρχές του 2026. Οι αναταράξεις στην αγορά ενέργειας, ιδιαίτερα μέσω των Στενά του Hormuz, συνέβαλαν στην άνοδο του πληθωρισμού και στην επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης διεθνώς και στην Ευρώπη.
Ωστόσο, σε σύγκριση με την ενεργειακή κρίση του 2021–2022, η σημερινή κατάσταση θεωρείται λιγότερο σοβαρή, κυρίως επειδή η Ευρώπη εξαρτάται πλέον λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα και οι επιπτώσεις διαχέονται μέσα από το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών.
Με την προοπτική σταδιακής αποκλιμάκωσης της κρίσης, οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ, το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπουν χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για το 2026 και σταδιακή βελτίωση το 2027, με βασική προϋπόθεση τη γρήγορη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών. Παρ’ όλα αυτά, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη και οι κρατικές παρεμβάσεις προτείνεται να είναι περιορισμένες και στοχευμένες.
Για την ελληνική οικονομία, η πρόβλεψη ανάπτυξης για το 2026 αναθεωρήθηκε ελαφρώς προς τα κάτω, στο 1,9% από 2,0%, με πιθανό εύρος μεταξύ 1,7% και 2,1%.
Η διεύρυνση της φορολογικής βάσης μέσω μεγαλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης παραμένει βασικός στόχος για τη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου. Οι πόροι αυτοί, σύμφωνα με την έκθεση, θα πρέπει να κατευθύνονται κυρίως σε μέτρα που ενισχύουν τη μακροχρόνια ανάπτυξη, όπως η μείωση του κόστους μισθωτής εργασίας και η παροχή φορολογικών κινήτρων για επενδύσεις σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικού προσανατολισμού.
Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να αντιμετωπίσουν δύο διαχρονικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας: τη χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας και την υπερβολική εξάρτηση από κλάδους περιορισμένης προστιθέμενης αξίας.
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, τον Μάιο του 2026 καταγράφηκε στο 4,9%, αρκετά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνη (3,2%). Η διαφορά αυτή προκαλεί ανησυχία, καθώς μειώνει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και επιβαρύνει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Αναφορικά με τα δημόσια οικονομικά, το δημοσιονομικό ισοζύγιο της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025 διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 4,29 δισ. ευρώ, δηλαδή 1,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές αποτέλεσμα ανήλθε στα 12,13 δισ. ευρώ ή 4,9% του ΑΕΠ.
Κατά το διάστημα Ιανουαρίου–Απριλίου 2026, το πρωτογενές αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης παρουσίασε πλεόνασμα 5,896 δισ. ευρώ (2,3% του ΑΕΠ), αυξημένο κατά 962 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η άνοδος των εσόδων από ΦΠΑ κατά 1,12 δισ. ευρώ αποδίδεται τόσο στις αυξημένες ταξιδιωτικές εισπράξεις όσο και στην ενίσχυση της ιδιωτικής κατανάλωσης.
Στην πλευρά των κρατικών δαπανών καταγράφηκε αύξηση κατά 2,079 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω υψηλότερων πρωτογενών δαπανών και αυξημένων κονδυλίων για το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Όσον αφορά την αγορά εργασίας, η ανεργία σημείωσε μικρή άνοδο. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το εποχικά προσαρμοσμένο ποσοστό ανεργίας το πρώτο τρίμηνο του 2026 ανήλθε στο 9,5%, έναντι 9,3% την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Οι άνεργοι έφτασαν τις 454 χιλιάδες, δηλαδή 13 χιλιάδες περισσότεροι από πέρυσι.
Παράλληλα, αυξήθηκαν τόσο η συμμετοχή στην αγορά εργασίας όσο και ο αριθμός των εργαζομένων. Αυτό δείχνει ότι, παρότι η ζήτηση για εργατικό δυναμικό ενισχύθηκε, δεν κατάφερε να απορροφήσει πλήρως τη μεγαλύτερη προσφορά εργασίας.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η άνοδος της απασχόλησης προήλθε κυρίως από θέσεις πλήρους εργασίας, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 2,1% σε ετήσια βάση, ενώ οι θέσεις μερικής απασχόλησης μειώθηκαν σημαντικά κατά 11%.
Έτσι, η μερική απασχόληση αντιστοιχούσε στο 5,1% του συνόλου της εργασίας το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 5,9% έναν χρόνο πριν, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκή Ένωση, που διαμορφώθηκε στο 18,7%.
Τέλος, σύμφωνα με το ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, το ισοζύγιο νέων θέσεων εργασίας παρέμεινε θετικό το πρώτο τρίμηνο του 2026, φτάνοντας τις 54.904 θέσεις, παρουσιάζοντας αύξηση 3,3% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 640.854 προσλήψεις, από τις οποίες το 55,2% αφορούσε θέσεις πλήρους απασχόλησης, ενώ οι υπόλοιπες ήταν μερικής ή εκ περιτροπής εργασίας.

www.bankingnews.gr