Από τους πυραύλους στα φάρμακα: Η νέα «χρυσή εποχή» της διαστημικής φαρμακοβιομηχανίας
Η πολυαναμενόμενη γιγαντιαία δημόσια εγγραφή της SpaceX αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης «διαστημικής φρενίτιδας», η οποία πλέον ξεπερνά τα όρια των δορυφορικών επικοινωνιών, των πυραυλικών εκτοξεύσεων και της αεροδιαστημικής άμυνας, επεκτεινόμενη σε έναν εντελώς διαφορετικό τομέα: τη φαρμακοβιομηχανία.
Όλο και περισσότερες εταιρείες στρέφονται προς τη χαμηλή γήινη τροχιά, επιδιώκοντας να παράγουν φάρμακα σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Οι εμπορικές δυνατότητες διευρύνονται διαρκώς, καθώς οι θεμελιώδεις υποδομές της αεροδιαστημικής βιομηχανίας δημιουργούν τις προϋποθέσεις για νέες αγορές.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η διαστημική οικονομία θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια έως το 2040 και, ενώ κλάδοι όπως οι ημιαγωγοί και τα καλώδια οπτικών ινών αναμένεται να επωφεληθούν σημαντικά, η ιατρική ίσως γνωρίσει τη μεγαλύτερη και ταχύτερη ανατροπή.
Η SpaceMD και η νέα γενιά φαρμάκων
Πέρυσι, η εταιρεία διαστημικής και αμυντικής τεχνολογίας Redwire δημιούργησε τη θυγατρική SpaceMD με αποκλειστικό στόχο την εμπορική αξιοποίηση φαρμακευτικών προϊόντων που αναπτύσσονται στο διάστημα.
Η εταιρεία αφιέρωσε χρόνια στην ανάπτυξη τεχνολογιών βιοεκτύπωσης σε τροχιά, ωστόσο θεωρεί ότι η μεγαλύτερη εμπορική προοπτική βρίσκεται στη δημιουργία νέων τρόπων χορήγησης φαρμάκων στους ασθενείς.
«Η πιο επιτυχημένη τεχνολογία μας είναι το PIL-BOX, μια νέα τεχνολογία διαμόρφωσης φαρμάκων», δήλωσε στο CNBC ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceMD, John Vellinger.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η SpaceMD έχει ήδη στείλει στο διάστημα 54 μονάδες PIL-BOX – εξειδικευμένα, αυτοματοποιημένα μικροεργαστήρια που έχουν σχεδιαστεί για την κρυστάλλωση πρωτεϊνών σε τροχιά – ενώ έχουν δοκιμαστεί 37 διαφορετικές φαρμακευτικές ενώσεις.
«Έχουμε συνεργαστεί με τις Eli Lilly, Bristol Myers Squibb και άλλες φαρμακευτικές εταιρείες. Τους παρουσιάσαμε αυτές τις νέες μορφές κρυστάλλων και επιθυμούν να συνεχίσουν να μας εμπιστεύονται νέα υποψήφια φάρμακα», ανέφερε ο Vellinger.
Γιατί παράγονται φάρμακα στο διάστημα;
Στη Γη, η ανάπτυξη φαρμάκων επηρεάζεται διαρκώς από τη βαρύτητα.
Φαινόμενα όπως η καθίζηση – κατά την οποία τα βαρύτερα σωματίδια καταλήγουν στον πυθμένα ενός δοκιμαστικού σωλήνα – και η συναγωγή, όπου τα θερμά υγρά ανεβαίνουν και τα ψυχρότερα κατεβαίνουν, διαταράσσουν τη διαδικασία σχηματισμού των φαρμακευτικών κρυστάλλων.
Στο διάστημα, όμως, η απουσία βαρύτητας επιτρέπει στους επιστήμονες να δημιουργούν πιο ομοιόμορφους και υψηλότερης ποιότητας κρυστάλλους, εξηγεί ο καθηγητής βιοφυσικής του Πανεπιστημίου του Nottingham, Phil Williams.
Οι κρύσταλλοι που αναπτύσσονται στη χαμηλή γήινη τροχιά είναι πιο προβλέψιμοι και παρουσιάζουν λιγότερες ατέλειες.
Η σημασία των «τέλειων» κρυστάλλων
Σύμφωνα με τον Williams, όταν τα μόρια ενός φαρμάκου είναι πιο ομοιόμορφα, η χορήγησή τους στους ασθενείς γίνεται ευκολότερη.
Όταν οι κρύσταλλοι έχουν διαφορετικά μεγέθη, οι μικρότεροι παγιδεύονται ανάμεσα στους μεγαλύτερους, με αποτέλεσμα το υγρό να γίνεται πιο παχύρρευστο.
Η πυκνότητα ενός φαρμάκου είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο απορροφάται από τον οργανισμό.
Τα παχύρρευστα βιολογικά σκευάσματα απαιτούν συχνά μεγάλες βελόνες και πολύωρες νοσοκομειακές εγχύσεις.
Αν όμως μειωθεί το ιξώδες τους, οι ίδιες πολύπλοκες θεραπείες μπορούν να μετατραπούν σε λεπτές, σχεδόν ανώδυνες ενέσεις.
Επιπλέον, υγρά σκευάσματα που είναι βαριά και ασταθή μπορούν να αποθηκευτούν χωρίς το τεράστιο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος της μεταφοράς σε συνθήκες βαθιάς κατάψυξης.
Η Merck άνοιξε τον δρόμο
Η διαστημική φαρμακοβιομηχανία ουσιαστικά ξεκίνησε από τη Merck, γνωστή εκτός Ηνωμένων Πολιτειών ως MSD.
Το 2014 πραγματοποίησε πειράματα ανάπτυξης κρυστάλλων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα πώς η έλλειψη βαρύτητας επηρεάζει τα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένου του αντικαρκινικού φαρμάκου Keytruda, το οποίο αποτελεί το εμπορικά πιο επιτυχημένο προϊόν της εταιρείας.
Το Keytruda είναι ένα εργαστηριακά παρασκευασμένο αντίσωμα που βοηθά τον οργανισμό να καταπολεμήσει τη νόσο.
Αρχικά χορηγούνταν αποκλειστικά μέσω πολύωρων ενδοφλέβιων εγχύσεων στα νοσοκομεία. Ωστόσο, τα πειράματα στο διάστημα συνέβαλαν στην ανάπτυξη μιας ενέσιμης μορφής, την οποία οι ασθενείς θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιούν ακόμη και στο σπίτι τους.
Η απεικόνιση των δειγμάτων που επέστρεψαν από το διάστημα έδειξε ότι τα αντισώματα που αναπτύχθηκαν σε συνθήκες μικροβαρύτητας σχημάτισαν ένα ιδιαίτερα ομοιογενές και σταθερό μείγμα, το οποίο διαλυόταν εύκολα.
Τελικά, η Merck κατάφερε να αναπαράγει αυτές τις συνθήκες και στη Γη.
Η νέα μορφή χορήγησης απαιτεί μόλις λίγα λεπτά αντί για πολύωρες θεραπείες και έλαβε έγκριση από τον FDA το 2025.
Οι δρόμοι προς την εμπορική αξιοποίηση του διαστήματος
Η φαρμακοβιομηχανία δαπανά κάθε χρόνο εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και για συνεργασίες με οργανισμούς συμβασιακής έρευνας (CROs) που διεξάγουν κλινικές δοκιμές.
Για τη SpaceMD, το μεγάλο πλεονέκτημα της διαστημικής παραγωγής είναι ότι δεν απαιτούνται τεράστιες ποσότητες υλικού για να προκύψει εμπορική αξία.
«Χρειαζόμαστε μόνο μια ποσότητα κρυστάλλων όσο ένα μικρό δαχτυλήθρι. Έχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να αναπαράγουμε αυτούς τους κρυστάλλους για πέντε διαφορετικές γενιές», δήλωσε ο John Vellinger.
«Διαθέτουμε τα υποψήφια φάρμακα, διαθέτουμε τον εξοπλισμό που έχει δοκιμαστεί στο διάστημα και έχουμε ήδη εξασφαλίσει συμφωνίες δικαιωμάτων εκμετάλλευσης», πρόσθεσε.
Η Varda ποντάρει στη βιομηχανική παραγωγή σε τροχιά
Την ίδια ώρα, η Varda Space Industries επενδύει σε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο μοντέλο: τη συνεχή παραγωγή προϊόντων στο διάστημα.
Η εταιρεία έχει αναπτύξει αυτόνομους δορυφόρους βάρους περίπου 300 κιλών, εξοπλισμένους με ειδικές κάψουλες επανεισόδου στην ατμόσφαιρα. Πρόσφατα ολοκλήρωσε την έκτη αποστολή επιστροφής κάψουλας στη Γη, η οποία εκτοξεύθηκε μέσω της αποστολής Transporter-16 της SpaceX.
«Πιστεύουμε βαθιά ότι η βιομηχανοποίηση του διαστήματος είναι αυτό που τελικά θα καταστήσει εφικτή την ανθρώπινη επέκταση πέρα από τη Γη και ότι η πρώτη πραγματική βιομηχανική εφαρμογή θα είναι η παραγωγή προϊόντων στο διάστημα», δήλωσε στο CNBC ο πρόεδρος και συνιδρυτής της Varda, Delian Asparouhov.
Μικρές ποσότητες, τεράστια αξία
Οι δραστικές φαρμακευτικές ουσίες (API) είναι τόσο συμπυκνωμένες ώστε ακόμη και ελάχιστες ποσότητες μπορούν να έχουν τεράστια εμπορική αξία.
Σύμφωνα με τον Asparouhov, η ποσότητα κρυσταλλικής δραστικής ουσίας που θα απαιτούνταν για τη χορήγηση του εμβολίου της Pfizer κατά της Covid-19 σε 450 εκατομμύρια ασθενείς θα χωρούσε σε μόλις δύο μεγάλα δοχεία γάλακτος.
Ο ίδιος εξήγησε ότι εταιρείες όπως η United Therapeutics, η οποία ανακοίνωσε πρόσφατα συνεργασία με τη Varda για τη διερεύνηση της χρήσης της μικροβαρύτητας στη βελτίωση θεραπειών για πνευμονικές παθήσεις, δεν αγοράζουν διαστημόπλοια από τη Varda.
«Απλώς μας δίνουν ένα φάρμακο και εμείς τους επιστρέφουμε ένα καλύτερο φάρμακο», είπε χαρακτηριστικά.
Τα εμπόδια της επιστροφής στη Γη
Η αεροδιαστημική βιομηχανία έχει δημιουργήσει μια ισχυρή εφοδιαστική αλυσίδα για τη μετάβαση στο διάστημα. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για την επιστροφή από αυτό.
Τα υπάρχοντα διαστημόπλοια επανεισόδου, όπως το Dragon της SpaceX, είναι ιδιαίτερα προηγμένα και ακριβά οχήματα, σχεδιασμένα κυρίως με γνώμονα την ασφάλεια των ανθρώπινων πληρωμάτων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Asparouhov, δεν είναι οικονομικά βιώσιμα για συχνές και χαμηλού κόστους εμπορικές αποστολές μεταφοράς φαρμακευτικών προϊόντων.
Το τέλος της εξάρτησης από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Τόσο η Varda όσο και η SpaceMD συμφωνούν ότι η εξάρτηση από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο οποίος αναμένεται να αποσυρθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, δεν αποτελεί βιώσιμη λύση για μακροπρόθεσμη εμπορική παραγωγή.
«Από τη στιγμή που βασίζεσαι σε ένα κρατικά χρηματοδοτούμενο ερευνητικό εργαστήριο, δεν υπάρχει ξεκάθαρος δρόμος προς την εμπορική αξιοποίηση», υποστήριξε ο Asparouhov.
«Είσαι ουσιαστικά όμηρος των γεωπολιτικών εξελίξεων, σε έναν σταθμό που λειτουργεί κατά το ήμισυ από τις Ηνωμένες Πολιτείες και κατά το άλλο ήμισυ από τη Ρωσία», πρόσθεσε.
Ρυθμιστικές προκλήσεις και η βρετανική πρωτοβουλία
Ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο είναι το κανονιστικό πλαίσιο.
Νωρίτερα φέτος, το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνώρισε ότι οι ασθενείς θα μπορούσαν να επωφεληθούν από φάρμακα υψηλότερης ποιότητας που παράγονται στο διάστημα και χάραξε μια διαδικασία για την έγκρισή τους και τη διάθεσή τους στην αγορά.
Παράλληλα, η UK Space Agency επενδύει σε σχετικά προγράμματα, όπως μια μελέτη σκοπιμότητας της βρετανικής νεοφυούς επιχείρησης BioOrbit.
Η BioOrbit και οι θεραπείες καρκίνου στο σπίτι
Η BioOrbit διερευνά την ανάπτυξη ενός επεκτάσιμου συστήματος κρυστάλλωσης και παραγωγής πολύπλοκων βιολογικών φαρμάκων στο διάστημα, με στόχο την κατ’ οίκον χορήγηση αντικαρκινικών θεραπειών.
Η εταιρεία έχει ήδη προσελκύσει δύο κορυφαία στελέχη της Redwire: τη Molly Mulligan στη θέση της προέδρου και τον Ken Savin ως επικεφαλής επιστημονικό σύμβουλο.
Η μεγάλη αμφιβολία των επιστημόνων
Παρά τον ενθουσιασμό που επικρατεί, δεν συμμερίζονται όλοι την αισιοδοξία.
Ο Phil Williams εκτιμά ότι, λόγω του οικονομικού και περιβαλλοντικού κόστους της μαζικής παραγωγής στο διάστημα, το πιθανότερο σενάριο είναι η δημιουργία μικρών ερευνητικών παρτίδων σε τροχιά και η μετέπειτα αναπαραγωγή τους στη Γη.
Το εάν αυτό είναι εφικτό αποτελεί, όπως λέει, «το κρίσιμο ερώτημα».
«Πρόκειται για εξαιρετικά συναρπαστική επιστήμη και τεχνολογία», σημείωσε.
«Ωστόσο, δεν βλέπω το ίδιο μέλλον που βλέπουν η BioOrbit και οι υπόλοιποι κατασκευαστές διαστημικών φαρμάκων».
Τι επιφυλάσσει το μέλλον για τη διαστημική φαρμακοβιομηχανία;
Καθώς ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός πλησιάζει στο τέλος της επιχειρησιακής του ζωής, οι εταιρείες στρέφονται ήδη σε ιδιωτικές λύσεις.
Η SpaceMD δημιουργεί συνεργασίες με εμπορικούς παρόχους διαστημικών προορισμών χαμηλής γήινης τροχιάς, όπως οι Vast και StarLab.
Ο John Vellinger δηλώνει ότι ο απώτερος στόχος είναι η αξιοποίηση του διαστήματος για την ανάπτυξη υποσχόμενων φαρμάκων που αποτυγχάνουν στη Γη εξαιτίας προβλημάτων κρυστάλλωσης ή αστάθειας.
Την ίδια στιγμή, η Varda σχεδιάζει σχεδόν να διπλασιάσει τον αριθμό των αποστολών της, φτάνοντας τις επτά μέσα στην επόμενη χρονιά.
Μακροπρόθεσμα, η εταιρεία σκοπεύει να παρουσιάσει ένα όχημα περίπου δέκα φορές μεγαλύτερο από τα σημερινά, πλήρως επαναχρησιμοποιούμενο, μεταβαίνοντας σε μόνιμες υποδομές σε τροχιά, όπου μικρά διαστημικά αεροσκάφη θα μεταφέρουν πρώτες ύλες και τελικά προϊόντα από και προς τη Γη.
Αν και οι πρώτες λειτουργίες θα παραμείνουν αυτοματοποιημένες για λόγους περιορισμού του κόστους, ο Delian Asparouhov εκτιμά ότι το μέλλον μπορεί να είναι πολύ πιο φιλόδοξο.
«Μόλις μπορέσουμε να δικαιολογήσουμε οικονομικά την παρουσία ενός ανθρώπου σε τροχιά που θα εκτελεί τέτοιου είδους παραγωγικές δραστηριότητες, τότε πιθανότατα θα μπορούμε να δικαιολογήσουμε δέκα, εκατό ή και χίλιους ανθρώπους.
Και κάποια στιγμή θα χτίσουμε ουσιαστικά την πρώτη βιομηχανική πόλη στη χαμηλή γήινη τροχιά».
www.bankingnews.gr
Όλο και περισσότερες εταιρείες στρέφονται προς τη χαμηλή γήινη τροχιά, επιδιώκοντας να παράγουν φάρμακα σε συνθήκες μικροβαρύτητας.
Οι εμπορικές δυνατότητες διευρύνονται διαρκώς, καθώς οι θεμελιώδεις υποδομές της αεροδιαστημικής βιομηχανίας δημιουργούν τις προϋποθέσεις για νέες αγορές.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η διαστημική οικονομία θα μπορούσε να ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια έως το 2040 και, ενώ κλάδοι όπως οι ημιαγωγοί και τα καλώδια οπτικών ινών αναμένεται να επωφεληθούν σημαντικά, η ιατρική ίσως γνωρίσει τη μεγαλύτερη και ταχύτερη ανατροπή.
Η SpaceMD και η νέα γενιά φαρμάκων
Πέρυσι, η εταιρεία διαστημικής και αμυντικής τεχνολογίας Redwire δημιούργησε τη θυγατρική SpaceMD με αποκλειστικό στόχο την εμπορική αξιοποίηση φαρμακευτικών προϊόντων που αναπτύσσονται στο διάστημα.
Η εταιρεία αφιέρωσε χρόνια στην ανάπτυξη τεχνολογιών βιοεκτύπωσης σε τροχιά, ωστόσο θεωρεί ότι η μεγαλύτερη εμπορική προοπτική βρίσκεται στη δημιουργία νέων τρόπων χορήγησης φαρμάκων στους ασθενείς.
«Η πιο επιτυχημένη τεχνολογία μας είναι το PIL-BOX, μια νέα τεχνολογία διαμόρφωσης φαρμάκων», δήλωσε στο CNBC ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceMD, John Vellinger.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η SpaceMD έχει ήδη στείλει στο διάστημα 54 μονάδες PIL-BOX – εξειδικευμένα, αυτοματοποιημένα μικροεργαστήρια που έχουν σχεδιαστεί για την κρυστάλλωση πρωτεϊνών σε τροχιά – ενώ έχουν δοκιμαστεί 37 διαφορετικές φαρμακευτικές ενώσεις.
«Έχουμε συνεργαστεί με τις Eli Lilly, Bristol Myers Squibb και άλλες φαρμακευτικές εταιρείες. Τους παρουσιάσαμε αυτές τις νέες μορφές κρυστάλλων και επιθυμούν να συνεχίσουν να μας εμπιστεύονται νέα υποψήφια φάρμακα», ανέφερε ο Vellinger.
Γιατί παράγονται φάρμακα στο διάστημα;
Στη Γη, η ανάπτυξη φαρμάκων επηρεάζεται διαρκώς από τη βαρύτητα.
Φαινόμενα όπως η καθίζηση – κατά την οποία τα βαρύτερα σωματίδια καταλήγουν στον πυθμένα ενός δοκιμαστικού σωλήνα – και η συναγωγή, όπου τα θερμά υγρά ανεβαίνουν και τα ψυχρότερα κατεβαίνουν, διαταράσσουν τη διαδικασία σχηματισμού των φαρμακευτικών κρυστάλλων.
Στο διάστημα, όμως, η απουσία βαρύτητας επιτρέπει στους επιστήμονες να δημιουργούν πιο ομοιόμορφους και υψηλότερης ποιότητας κρυστάλλους, εξηγεί ο καθηγητής βιοφυσικής του Πανεπιστημίου του Nottingham, Phil Williams.
Οι κρύσταλλοι που αναπτύσσονται στη χαμηλή γήινη τροχιά είναι πιο προβλέψιμοι και παρουσιάζουν λιγότερες ατέλειες.
Η σημασία των «τέλειων» κρυστάλλων
Σύμφωνα με τον Williams, όταν τα μόρια ενός φαρμάκου είναι πιο ομοιόμορφα, η χορήγησή τους στους ασθενείς γίνεται ευκολότερη.
Όταν οι κρύσταλλοι έχουν διαφορετικά μεγέθη, οι μικρότεροι παγιδεύονται ανάμεσα στους μεγαλύτερους, με αποτέλεσμα το υγρό να γίνεται πιο παχύρρευστο.
Η πυκνότητα ενός φαρμάκου είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο απορροφάται από τον οργανισμό.
Τα παχύρρευστα βιολογικά σκευάσματα απαιτούν συχνά μεγάλες βελόνες και πολύωρες νοσοκομειακές εγχύσεις.
Αν όμως μειωθεί το ιξώδες τους, οι ίδιες πολύπλοκες θεραπείες μπορούν να μετατραπούν σε λεπτές, σχεδόν ανώδυνες ενέσεις.
Επιπλέον, υγρά σκευάσματα που είναι βαριά και ασταθή μπορούν να αποθηκευτούν χωρίς το τεράστιο οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος της μεταφοράς σε συνθήκες βαθιάς κατάψυξης.
Η Merck άνοιξε τον δρόμο
Η διαστημική φαρμακοβιομηχανία ουσιαστικά ξεκίνησε από τη Merck, γνωστή εκτός Ηνωμένων Πολιτειών ως MSD.
Το 2014 πραγματοποίησε πειράματα ανάπτυξης κρυστάλλων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), προκειμένου να κατανοήσει καλύτερα πώς η έλλειψη βαρύτητας επηρεάζει τα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένου του αντικαρκινικού φαρμάκου Keytruda, το οποίο αποτελεί το εμπορικά πιο επιτυχημένο προϊόν της εταιρείας.
Το Keytruda είναι ένα εργαστηριακά παρασκευασμένο αντίσωμα που βοηθά τον οργανισμό να καταπολεμήσει τη νόσο.
Αρχικά χορηγούνταν αποκλειστικά μέσω πολύωρων ενδοφλέβιων εγχύσεων στα νοσοκομεία. Ωστόσο, τα πειράματα στο διάστημα συνέβαλαν στην ανάπτυξη μιας ενέσιμης μορφής, την οποία οι ασθενείς θα μπορούσαν ενδεχομένως να χρησιμοποιούν ακόμη και στο σπίτι τους.
Η απεικόνιση των δειγμάτων που επέστρεψαν από το διάστημα έδειξε ότι τα αντισώματα που αναπτύχθηκαν σε συνθήκες μικροβαρύτητας σχημάτισαν ένα ιδιαίτερα ομοιογενές και σταθερό μείγμα, το οποίο διαλυόταν εύκολα.
Τελικά, η Merck κατάφερε να αναπαράγει αυτές τις συνθήκες και στη Γη.
Η νέα μορφή χορήγησης απαιτεί μόλις λίγα λεπτά αντί για πολύωρες θεραπείες και έλαβε έγκριση από τον FDA το 2025.
Οι δρόμοι προς την εμπορική αξιοποίηση του διαστήματος
Η φαρμακοβιομηχανία δαπανά κάθε χρόνο εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για έρευνα και ανάπτυξη, καθώς και για συνεργασίες με οργανισμούς συμβασιακής έρευνας (CROs) που διεξάγουν κλινικές δοκιμές.
Για τη SpaceMD, το μεγάλο πλεονέκτημα της διαστημικής παραγωγής είναι ότι δεν απαιτούνται τεράστιες ποσότητες υλικού για να προκύψει εμπορική αξία.
«Χρειαζόμαστε μόνο μια ποσότητα κρυστάλλων όσο ένα μικρό δαχτυλήθρι. Έχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να αναπαράγουμε αυτούς τους κρυστάλλους για πέντε διαφορετικές γενιές», δήλωσε ο John Vellinger.
«Διαθέτουμε τα υποψήφια φάρμακα, διαθέτουμε τον εξοπλισμό που έχει δοκιμαστεί στο διάστημα και έχουμε ήδη εξασφαλίσει συμφωνίες δικαιωμάτων εκμετάλλευσης», πρόσθεσε.
Η Varda ποντάρει στη βιομηχανική παραγωγή σε τροχιά
Την ίδια ώρα, η Varda Space Industries επενδύει σε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο μοντέλο: τη συνεχή παραγωγή προϊόντων στο διάστημα.
Η εταιρεία έχει αναπτύξει αυτόνομους δορυφόρους βάρους περίπου 300 κιλών, εξοπλισμένους με ειδικές κάψουλες επανεισόδου στην ατμόσφαιρα. Πρόσφατα ολοκλήρωσε την έκτη αποστολή επιστροφής κάψουλας στη Γη, η οποία εκτοξεύθηκε μέσω της αποστολής Transporter-16 της SpaceX.
«Πιστεύουμε βαθιά ότι η βιομηχανοποίηση του διαστήματος είναι αυτό που τελικά θα καταστήσει εφικτή την ανθρώπινη επέκταση πέρα από τη Γη και ότι η πρώτη πραγματική βιομηχανική εφαρμογή θα είναι η παραγωγή προϊόντων στο διάστημα», δήλωσε στο CNBC ο πρόεδρος και συνιδρυτής της Varda, Delian Asparouhov.
Μικρές ποσότητες, τεράστια αξία
Οι δραστικές φαρμακευτικές ουσίες (API) είναι τόσο συμπυκνωμένες ώστε ακόμη και ελάχιστες ποσότητες μπορούν να έχουν τεράστια εμπορική αξία.
Σύμφωνα με τον Asparouhov, η ποσότητα κρυσταλλικής δραστικής ουσίας που θα απαιτούνταν για τη χορήγηση του εμβολίου της Pfizer κατά της Covid-19 σε 450 εκατομμύρια ασθενείς θα χωρούσε σε μόλις δύο μεγάλα δοχεία γάλακτος.
Ο ίδιος εξήγησε ότι εταιρείες όπως η United Therapeutics, η οποία ανακοίνωσε πρόσφατα συνεργασία με τη Varda για τη διερεύνηση της χρήσης της μικροβαρύτητας στη βελτίωση θεραπειών για πνευμονικές παθήσεις, δεν αγοράζουν διαστημόπλοια από τη Varda.
«Απλώς μας δίνουν ένα φάρμακο και εμείς τους επιστρέφουμε ένα καλύτερο φάρμακο», είπε χαρακτηριστικά.
Τα εμπόδια της επιστροφής στη Γη
Η αεροδιαστημική βιομηχανία έχει δημιουργήσει μια ισχυρή εφοδιαστική αλυσίδα για τη μετάβαση στο διάστημα. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για την επιστροφή από αυτό.
Τα υπάρχοντα διαστημόπλοια επανεισόδου, όπως το Dragon της SpaceX, είναι ιδιαίτερα προηγμένα και ακριβά οχήματα, σχεδιασμένα κυρίως με γνώμονα την ασφάλεια των ανθρώπινων πληρωμάτων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Asparouhov, δεν είναι οικονομικά βιώσιμα για συχνές και χαμηλού κόστους εμπορικές αποστολές μεταφοράς φαρμακευτικών προϊόντων.
Το τέλος της εξάρτησης από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό
Τόσο η Varda όσο και η SpaceMD συμφωνούν ότι η εξάρτηση από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ο οποίος αναμένεται να αποσυρθεί μέσα στα επόμενα χρόνια, δεν αποτελεί βιώσιμη λύση για μακροπρόθεσμη εμπορική παραγωγή.
«Από τη στιγμή που βασίζεσαι σε ένα κρατικά χρηματοδοτούμενο ερευνητικό εργαστήριο, δεν υπάρχει ξεκάθαρος δρόμος προς την εμπορική αξιοποίηση», υποστήριξε ο Asparouhov.
«Είσαι ουσιαστικά όμηρος των γεωπολιτικών εξελίξεων, σε έναν σταθμό που λειτουργεί κατά το ήμισυ από τις Ηνωμένες Πολιτείες και κατά το άλλο ήμισυ από τη Ρωσία», πρόσθεσε.
Ρυθμιστικές προκλήσεις και η βρετανική πρωτοβουλία
Ένα ακόμη σημαντικό εμπόδιο είναι το κανονιστικό πλαίσιο.
Νωρίτερα φέτος, το Ηνωμένο Βασίλειο αναγνώρισε ότι οι ασθενείς θα μπορούσαν να επωφεληθούν από φάρμακα υψηλότερης ποιότητας που παράγονται στο διάστημα και χάραξε μια διαδικασία για την έγκρισή τους και τη διάθεσή τους στην αγορά.
Παράλληλα, η UK Space Agency επενδύει σε σχετικά προγράμματα, όπως μια μελέτη σκοπιμότητας της βρετανικής νεοφυούς επιχείρησης BioOrbit.
Η BioOrbit και οι θεραπείες καρκίνου στο σπίτι
Η BioOrbit διερευνά την ανάπτυξη ενός επεκτάσιμου συστήματος κρυστάλλωσης και παραγωγής πολύπλοκων βιολογικών φαρμάκων στο διάστημα, με στόχο την κατ’ οίκον χορήγηση αντικαρκινικών θεραπειών.
Η εταιρεία έχει ήδη προσελκύσει δύο κορυφαία στελέχη της Redwire: τη Molly Mulligan στη θέση της προέδρου και τον Ken Savin ως επικεφαλής επιστημονικό σύμβουλο.
Η μεγάλη αμφιβολία των επιστημόνων
Παρά τον ενθουσιασμό που επικρατεί, δεν συμμερίζονται όλοι την αισιοδοξία.
Ο Phil Williams εκτιμά ότι, λόγω του οικονομικού και περιβαλλοντικού κόστους της μαζικής παραγωγής στο διάστημα, το πιθανότερο σενάριο είναι η δημιουργία μικρών ερευνητικών παρτίδων σε τροχιά και η μετέπειτα αναπαραγωγή τους στη Γη.
Το εάν αυτό είναι εφικτό αποτελεί, όπως λέει, «το κρίσιμο ερώτημα».
«Πρόκειται για εξαιρετικά συναρπαστική επιστήμη και τεχνολογία», σημείωσε.
«Ωστόσο, δεν βλέπω το ίδιο μέλλον που βλέπουν η BioOrbit και οι υπόλοιποι κατασκευαστές διαστημικών φαρμάκων».
Τι επιφυλάσσει το μέλλον για τη διαστημική φαρμακοβιομηχανία;
Καθώς ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός πλησιάζει στο τέλος της επιχειρησιακής του ζωής, οι εταιρείες στρέφονται ήδη σε ιδιωτικές λύσεις.
Η SpaceMD δημιουργεί συνεργασίες με εμπορικούς παρόχους διαστημικών προορισμών χαμηλής γήινης τροχιάς, όπως οι Vast και StarLab.
Ο John Vellinger δηλώνει ότι ο απώτερος στόχος είναι η αξιοποίηση του διαστήματος για την ανάπτυξη υποσχόμενων φαρμάκων που αποτυγχάνουν στη Γη εξαιτίας προβλημάτων κρυστάλλωσης ή αστάθειας.
Την ίδια στιγμή, η Varda σχεδιάζει σχεδόν να διπλασιάσει τον αριθμό των αποστολών της, φτάνοντας τις επτά μέσα στην επόμενη χρονιά.
Μακροπρόθεσμα, η εταιρεία σκοπεύει να παρουσιάσει ένα όχημα περίπου δέκα φορές μεγαλύτερο από τα σημερινά, πλήρως επαναχρησιμοποιούμενο, μεταβαίνοντας σε μόνιμες υποδομές σε τροχιά, όπου μικρά διαστημικά αεροσκάφη θα μεταφέρουν πρώτες ύλες και τελικά προϊόντα από και προς τη Γη.
Αν και οι πρώτες λειτουργίες θα παραμείνουν αυτοματοποιημένες για λόγους περιορισμού του κόστους, ο Delian Asparouhov εκτιμά ότι το μέλλον μπορεί να είναι πολύ πιο φιλόδοξο.
«Μόλις μπορέσουμε να δικαιολογήσουμε οικονομικά την παρουσία ενός ανθρώπου σε τροχιά που θα εκτελεί τέτοιου είδους παραγωγικές δραστηριότητες, τότε πιθανότατα θα μπορούμε να δικαιολογήσουμε δέκα, εκατό ή και χίλιους ανθρώπους.
Και κάποια στιγμή θα χτίσουμε ουσιαστικά την πρώτη βιομηχανική πόλη στη χαμηλή γήινη τροχιά».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών