Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature, αναθεωρούν τις αρχικές εκτιμήσεις σχετικά με την πυκνότητα του πληθυσμού στην περιοχή και την έκταση της ανθρώπινης επίδρασης στα τροπικά δάση
Ερευνητές ανακάλυψαν ίχνη ενός μεγάλου αρχαίου πολιτισμού, των Ακίρι (Aqiri), στον νοτιοδυτικό Αμαζόνιο, ο οποίος ενδέχεται να υποστήριζε πληθυσμό έως και 3 εκατομμυρίων ανθρώπων. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature, αναθεωρούν τις αρχικές εκτιμήσεις σχετικά με την πυκνότητα του πληθυσμού στην περιοχή και την έκταση της ανθρώπινης επίδρασης στα τροπικά δάση.
Γεωγλυφικά και σάρωση με λέιζερ
Για να μελετήσουν την περιοχή, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν την τεχνολογία LiDAR, δηλαδή αερομεταφερόμενη σάρωση με λέιζερ, η οποία τους επιτρέπει να «βλέπουν» το έδαφος μέσα από την πυκνή βλάστηση. Κατά τη σάρωση μιας περιοχής 4.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανακάλυψαν γεωμετρικά χωματουργικά έργα, ευθύγραμμους δρόμους και μεγάλα τελετουργικά κέντρα.
Περισσότερες από 400 καλοδιατηρημένες μνημειακές κατασκευές εντοπίστηκαν σε ένα αντιπροσωπευτικό τμήμα της περιοχής. Συνδυάζοντας τα δεδομένα από ολόκληρη την έκταση εξάπλωσης του πολιτισμού, περίπου 183.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, οι συγγραφείς της μελέτης κατέληξαν σε μια συντηρητική εκτίμηση: περισσότερα από 20.000 τελετουργικά κέντρα ενδέχεται να υπήρχαν στην περιοχή. Το μεγαλύτερο από τα συγκροτήματα που εντοπίστηκαν καλύπτει έκταση περίπου 50 εκταρίων.
Αρχαιολογικές έρευνες και χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα έδειξαν ότι μεταξύ 1,25 και 3 εκατομμυρίων ανθρώπων ενδέχεται να έζησαν στην περιοχή από το 600 π.Χ. έως το 850 μ.Χ. Τα στοιχεία αυτά αμφισβητούν προηγούμενες εκτιμήσεις, οι οποίες τοποθετούσαν τον συνολικό πληθυσμό του Αμαζονίου μεταξύ 1 και 10 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Μετασχηματισμός του οικοσυστήματος
Ο πολιτισμός των Ακίρι τροποποίησε ενεργά το περιβάλλον προκειμένου να εξασφαλίσει την επισιτιστική του επάρκεια. Οι κάτοικοι έκαιγαν συστάδες μπαμπού για να δημιουργήσουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις για καλαμπόκι, κολοκύθες και μανιόκα, ενώ παράλληλα άνοιγαν χώρους για δρόμους και κοινοτικά κέντρα.
Ο βιολόγος Andrei Voroshilov εξηγεί ότι η επιλεκτική διαχείριση των δασών μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση των φυτικών ειδών. Φυτεύοντας χρήσιμα είδη και περιορίζοντας τα ανεπιθύμητα, οι αρχαίες κοινότητες δημιούργησαν ουσιαστικά ένα ανθρωπογενές τοπίο, τα ίχνη του οποίου ενδέχεται να διατηρούνται μέχρι σήμερα.
Αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τους σύγχρονους πληθυσμούς βραζιλιάνικων καρυδιών και φοινίκων ροδάκινου, δέντρων υψηλής διατροφικής αξίας που εξαπλώθηκαν στην περιοχή με τη βοήθεια της ανθρώπινης δραστηριότητας. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ανθρώπινη επίδραση στο οικοσύστημα και στο ισοζύγιο άνθρακα του Αμαζονίου μπορεί να ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Περιορισμοί και μυστήρια
Παρά την εντυπωσιακή κλίμακα των ευρημάτων, η εσωτερική δομή της κοινωνίας των Ακίρι παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. Λόγω της έλλειψης κατάλληλης πέτρας στην περιοχή, ο πολιτισμός δεν άφησε πίσω του μνημειακά πέτρινα ερείπια, αλλά κυρίως χωμάτινες κατασκευές και γεωγλυφικά. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει ποιες γλώσσες μιλούσαν αυτές οι κοινότητες ούτε πώς αυτοπροσδιορίζονταν.
Άγνωστη παραμένει επίσης η αιτία της απότομης παρακμής του πολιτισμού γύρω στο 850 μ.Χ. Οι ερευνητές καλούνται τώρα να εξετάσουν εάν η κατάρρευση προκλήθηκε από εσωτερικούς κοινωνικούς παράγοντες, από περιβαλλοντικές μεταβολές ή από έναν συνδυασμό αιτιών, καθώς και εάν υπήρξαν πιθανές χρονικές ή ευρύτερες περιβαλλοντικές συνδέσεις με την παρακμή του πολιτισμού των Μάγια στην Κεντρική Αμερική.
www.bankingnews.gr
Γεωγλυφικά και σάρωση με λέιζερ
Για να μελετήσουν την περιοχή, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν την τεχνολογία LiDAR, δηλαδή αερομεταφερόμενη σάρωση με λέιζερ, η οποία τους επιτρέπει να «βλέπουν» το έδαφος μέσα από την πυκνή βλάστηση. Κατά τη σάρωση μιας περιοχής 4.500 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανακάλυψαν γεωμετρικά χωματουργικά έργα, ευθύγραμμους δρόμους και μεγάλα τελετουργικά κέντρα.
Περισσότερες από 400 καλοδιατηρημένες μνημειακές κατασκευές εντοπίστηκαν σε ένα αντιπροσωπευτικό τμήμα της περιοχής. Συνδυάζοντας τα δεδομένα από ολόκληρη την έκταση εξάπλωσης του πολιτισμού, περίπου 183.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, οι συγγραφείς της μελέτης κατέληξαν σε μια συντηρητική εκτίμηση: περισσότερα από 20.000 τελετουργικά κέντρα ενδέχεται να υπήρχαν στην περιοχή. Το μεγαλύτερο από τα συγκροτήματα που εντοπίστηκαν καλύπτει έκταση περίπου 50 εκταρίων.
Αρχαιολογικές έρευνες και χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα έδειξαν ότι μεταξύ 1,25 και 3 εκατομμυρίων ανθρώπων ενδέχεται να έζησαν στην περιοχή από το 600 π.Χ. έως το 850 μ.Χ. Τα στοιχεία αυτά αμφισβητούν προηγούμενες εκτιμήσεις, οι οποίες τοποθετούσαν τον συνολικό πληθυσμό του Αμαζονίου μεταξύ 1 και 10 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Μετασχηματισμός του οικοσυστήματος
Ο πολιτισμός των Ακίρι τροποποίησε ενεργά το περιβάλλον προκειμένου να εξασφαλίσει την επισιτιστική του επάρκεια. Οι κάτοικοι έκαιγαν συστάδες μπαμπού για να δημιουργήσουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις για καλαμπόκι, κολοκύθες και μανιόκα, ενώ παράλληλα άνοιγαν χώρους για δρόμους και κοινοτικά κέντρα.
Ο βιολόγος Andrei Voroshilov εξηγεί ότι η επιλεκτική διαχείριση των δασών μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση των φυτικών ειδών. Φυτεύοντας χρήσιμα είδη και περιορίζοντας τα ανεπιθύμητα, οι αρχαίες κοινότητες δημιούργησαν ουσιαστικά ένα ανθρωπογενές τοπίο, τα ίχνη του οποίου ενδέχεται να διατηρούνται μέχρι σήμερα.
Αυτό φαίνεται να επιβεβαιώνεται από τους σύγχρονους πληθυσμούς βραζιλιάνικων καρυδιών και φοινίκων ροδάκινου, δέντρων υψηλής διατροφικής αξίας που εξαπλώθηκαν στην περιοχή με τη βοήθεια της ανθρώπινης δραστηριότητας. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ανθρώπινη επίδραση στο οικοσύστημα και στο ισοζύγιο άνθρακα του Αμαζονίου μπορεί να ήταν σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.
Περιορισμοί και μυστήρια
Παρά την εντυπωσιακή κλίμακα των ευρημάτων, η εσωτερική δομή της κοινωνίας των Ακίρι παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη. Λόγω της έλλειψης κατάλληλης πέτρας στην περιοχή, ο πολιτισμός δεν άφησε πίσω του μνημειακά πέτρινα ερείπια, αλλά κυρίως χωμάτινες κατασκευές και γεωγλυφικά. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει ποιες γλώσσες μιλούσαν αυτές οι κοινότητες ούτε πώς αυτοπροσδιορίζονταν.
Άγνωστη παραμένει επίσης η αιτία της απότομης παρακμής του πολιτισμού γύρω στο 850 μ.Χ. Οι ερευνητές καλούνται τώρα να εξετάσουν εάν η κατάρρευση προκλήθηκε από εσωτερικούς κοινωνικούς παράγοντες, από περιβαλλοντικές μεταβολές ή από έναν συνδυασμό αιτιών, καθώς και εάν υπήρξαν πιθανές χρονικές ή ευρύτερες περιβαλλοντικές συνδέσεις με την παρακμή του πολιτισμού των Μάγια στην Κεντρική Αμερική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών