Ρεκόρ δεκαετίας για την τρύπα του όζοντος στην Ανταρκτική λόγω ακραίων ατμοσφαιρικών συνθηκών
Στα υψηλότερα επίπεδα της τελευταίας δεκαετίας έφτασε το μέγεθος της τρύπας του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική, προκαλώντας τον προβληματισμό των επιστημόνων.
Σύμφωνα με τα νεότερα ατμοσφαιρικά δεδομένα, η έκταση του φαινομένου κατά την περίοδο αιχμής, από τις αρχές Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Οκτωβρίου, άγγιξε κατά μέσο όρο τα 25 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα — έκταση υπερδιπλάσια από τη συνολική επιφάνεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η φετινή έξαρση καταγράφεται ως η έβδομη μεγαλύτερη στην ιστορία των 48 ετών συστηματικών παρατηρήσεων.
Παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή τάση ανάκαμψης του στρώματος του όζοντος, με τη διαδικασία σχηματισμού της τρύπας να καθυστερεί εποχικά, οι ασυνήθιστα ισχυροί πολικοί άνεμοι της φετινής χρονιάς παρέτειναν την ατμοσφαιρική φθορά, διογκώνοντας το κενό σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν πάνω από μία δεκαετία.
Η κορύφωση του φαινομένου σημειώθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν η τρύπα του όζοντος εκτάθηκε στα 27,1 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, καλύπτοντας μια περιοχή σχεδόν τριπλάσια από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η έκταση αυτή αγγίζει το 90% του ιστορικού ρεκόρ που είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2000.
Όπως επισημαίνει ο Paul Newman, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας της NASA για το όζον και επιστήμονας του University of Maryland, η κατάσταση θα ήταν αισθητά χειρότερη κατά 3,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, αν δεν είχαν περιοριστεί οι εκπομπές επιβλαβών χημικών ουσιών.
Η απαγόρευση των χλωροφθορανθράκων (CFCs) και άλλων καταστροφικών ενώσεων —που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν σε ψυκτικές συσκευές, κλιματιστικά και μονωτικά υλικά— συγκρατεί τη ζημιά.
Παρά την παραμονή ορισμένων υπολειμμάτων στην ατμόσφαιρα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι ουσίες αυτές θα εξαλειφθούν πλήρως έως τη δεκαετία του 2070, επιτρέποντας την ολική αποκατάσταση της ατμοσφαιρικής ασπίδας.
Το στρώμα του όζοντος στη στρατόσφαιρα λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο προστασίας της Γης από την επικίνδυνη υπεριώδη ακτινοβολία.
Ωστόσο, όταν ανθρωπογενείς ενώσεις χλωρίου και βρωμίου μεταφέρονται από τα αέρια ρεύματα στα ανώτερα στρώματα, διασπώνται από την ακτινοβολία και αλληλεπιδρούν με τα σωματίδια των νεφών, προκαλώντας ταχεία αποδιοργάνωση των μορίων του όζοντος.
Η βασική αιτία για τη φετινή ασυνήθιστη διεύρυνση εντοπίζεται στη δυναμική του πολικού στροβίλου.
Όπως εξηγεί η Amy Butler, ερευνήτρια του Εργαστηρίου Χημικών Επιστημών της NOAA, τα πλανητικά καιρικά συστήματα που συνήθως μετακινούνται από τα κατώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα και εξασθενούν τον στρόβιλο, εμφανίστηκαν ιδιαίτερα αδύναμα κατά τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο.
Αυτή η περιορισμένη κυματική δραστηριότητα κράτησε τους ισχυρούς ανέμους του στροβίλου μακριά από τον Νότιο Πόλο, διατηρώντας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις ιδανικές συνθήκες για την καταστροφή του όζοντος.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με τα νεότερα ατμοσφαιρικά δεδομένα, η έκταση του φαινομένου κατά την περίοδο αιχμής, από τις αρχές Σεπτεμβρίου έως τα μέσα Οκτωβρίου, άγγιξε κατά μέσο όρο τα 25 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα — έκταση υπερδιπλάσια από τη συνολική επιφάνεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η φετινή έξαρση καταγράφεται ως η έβδομη μεγαλύτερη στην ιστορία των 48 ετών συστηματικών παρατηρήσεων.
Παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή τάση ανάκαμψης του στρώματος του όζοντος, με τη διαδικασία σχηματισμού της τρύπας να καθυστερεί εποχικά, οι ασυνήθιστα ισχυροί πολικοί άνεμοι της φετινής χρονιάς παρέτειναν την ατμοσφαιρική φθορά, διογκώνοντας το κενό σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν πάνω από μία δεκαετία.
Η κορύφωση του φαινομένου σημειώθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν η τρύπα του όζοντος εκτάθηκε στα 27,1 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, καλύπτοντας μια περιοχή σχεδόν τριπλάσια από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η έκταση αυτή αγγίζει το 90% του ιστορικού ρεκόρ που είχε καταγραφεί τον Σεπτέμβριο του 2000.
Όπως επισημαίνει ο Paul Newman, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας της NASA για το όζον και επιστήμονας του University of Maryland, η κατάσταση θα ήταν αισθητά χειρότερη κατά 3,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, αν δεν είχαν περιοριστεί οι εκπομπές επιβλαβών χημικών ουσιών.
Η απαγόρευση των χλωροφθορανθράκων (CFCs) και άλλων καταστροφικών ενώσεων —που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν σε ψυκτικές συσκευές, κλιματιστικά και μονωτικά υλικά— συγκρατεί τη ζημιά.
Παρά την παραμονή ορισμένων υπολειμμάτων στην ατμόσφαιρα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι ουσίες αυτές θα εξαλειφθούν πλήρως έως τη δεκαετία του 2070, επιτρέποντας την ολική αποκατάσταση της ατμοσφαιρικής ασπίδας.
Το στρώμα του όζοντος στη στρατόσφαιρα λειτουργεί ως φυσικό φίλτρο προστασίας της Γης από την επικίνδυνη υπεριώδη ακτινοβολία.
Ωστόσο, όταν ανθρωπογενείς ενώσεις χλωρίου και βρωμίου μεταφέρονται από τα αέρια ρεύματα στα ανώτερα στρώματα, διασπώνται από την ακτινοβολία και αλληλεπιδρούν με τα σωματίδια των νεφών, προκαλώντας ταχεία αποδιοργάνωση των μορίων του όζοντος.
Η βασική αιτία για τη φετινή ασυνήθιστη διεύρυνση εντοπίζεται στη δυναμική του πολικού στροβίλου.
Όπως εξηγεί η Amy Butler, ερευνήτρια του Εργαστηρίου Χημικών Επιστημών της NOAA, τα πλανητικά καιρικά συστήματα που συνήθως μετακινούνται από τα κατώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα και εξασθενούν τον στρόβιλο, εμφανίστηκαν ιδιαίτερα αδύναμα κατά τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο.
Αυτή η περιορισμένη κυματική δραστηριότητα κράτησε τους ισχυρούς ανέμους του στροβίλου μακριά από τον Νότιο Πόλο, διατηρώντας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τις ιδανικές συνθήκες για την καταστροφή του όζοντος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών