Ρωσικά Su-35 για το Ιράν: Η αεροπορική ανατροπή που αλλάζει τις ισορροπίες
Η παραγωγή των πρώτων 20 Su-35 για το Ιράν, εφόσον επιβεβαιωθεί επισήμως, δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία εξοπλιστική συμφωνία με τη Ρωσία.
Μπορεί να σηματοδοτήσει τη μεγαλύτερη αναβάθμιση της ιρανικής μαχητικής αεροπορίας εδώ και δεκαετίες και ένα σημαντικό βήμα προς την κάλυψη ενός από τα ελάχιστα εμφανή κενά στην κατά τα άλλα πολυεπίπεδη αποτρεπτική ισχύ της Τεχεράνης.
Η υπόθεση των ρωσικών Sukhoi Su-35 που προορίζονται για το Ιράν επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, υπάρχει μια πληροφορία που μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο της συμφωνίας στο κατώφλι της πραγματικής παράδοσης.
Σύμφωνα με το Military Watch Magazine, το εργοστάσιο αεροσκαφών στο Komsomolsk-on-Amur φέρεται να έχει ολοκληρώσει την κατασκευή των πρώτων 20 Su-35 που προορίζονται για το Ιράν.
Τα αεροσκάφη παραμένουν ακόμη στη Ρωσία εν αναμονή της διαδικασίας μεταφοράς, ενώ αναφέρεται ότι το ιρανικό υπουργείο Άμυνας καλύπτει ήδη σχετικές δαπάνες συντήρησης.
Το Ιράν αγόρασε τα Su-35
Εκεί όπου υπάρχει πολύ μικρότερο περιθώριο αμφιβολίας είναι στην ίδια την αγορά.
Ήδη τον Μάρτιο του 2023 η ιρανική πλευρά ανακοίνωσε ότι είχε ολοκληρωθεί συμφωνία για την προμήθεια των Su-35 από τη Ρωσία.
Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Mehdi Farahi δήλωσε ότι είχαν οριστικοποιηθεί οι ρυθμίσεις ώστε τα Su-35, τα επιθετικά ελικόπτερα Mi-28 και τα εκπαιδευτικά Yak-130 να ενταχθούν στις μάχιμες μονάδες των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η πλέον σαφής επιβεβαίωση ήρθε τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο ανώτερος Ιρανός στρατιωτικός Ali Shadmani δήλωσε ότι το Ιράν είχε αγοράσει τα μαχητικά Su-35.
Δεν αποκάλυψε ούτε τον αριθμό ούτε το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων, αλλά ήταν η πρώτη φορά που ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωνε τόσο άμεσα την αγορά.
Επομένως, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον εάν υπάρχει συμφωνία.
Το ερώτημα είναι πόσα αεροσκάφη περιλαμβάνει, πότε θα παραδοθούν και πότε θα αποκτήσουν πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα.
Γιατί τα 20 αεροσκάφη έχουν ιδιαίτερη σημασία
Το πρόγραμμα παράδοσης των 20 Su-35 έχει περάσει σε μια πολύ πιο ώριμη φάση.
Για το Ιράν αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η πολεμική του αεροπορία αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους τομείς όπου οι κυρώσεις άφησαν το εντονότερο αποτύπωμα.
Η χώρα έχει καταφέρει να διατηρήσει ενεργά αεροσκάφη που αποκτήθηκαν πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, μεταξύ αυτών F-14 Tomcat, F-4 Phantom και F-5, χρησιμοποιώντας εγχώρια τεχνική υποστήριξη, ανακατασκευή εξαρτημάτων και διαδοχικούς εκσυγχρονισμούς.
Παράλληλα διαθέτει ρωσικής προέλευσης MiG-29 και άλλους τύπους.
Αυτό από μόνο του αποτελεί αξιοσημείωτο τεχνολογικό επίτευγμα υπό καθεστώς πολυετών περιορισμών.
Δεν αλλάζει όμως το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του στόλου βασίζεται σε σχεδιάσεις ηλικίας πολλών δεκαετιών.
Τα Su-35 μπορούν να αλλάξουν ακριβώς αυτή την εικόνα.
Από τους πυραύλους στην ολοκληρωμένη αποτροπή
Επί δεκαετίες το Ιράν επένδυσε εκεί όπου μπορούσε να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη αποτρεπτική ισχύ με τους περιορισμένους πόρους και τις κυρώσεις που αντιμετώπιζε: βαλλιστικούς πυραύλους, cruise, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα και εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Η στρατηγική αυτή δημιούργησε δυνατότητες που κανείς σοβαρός στρατιωτικός σχεδιαστής στην περιοχή δεν μπορεί να αγνοήσει.
Η μαχητική αεροπορία, ωστόσο, παρέμενε το εμφανέστερο πεδίο στο οποίο η Τεχεράνη δεν είχε πραγματοποιήσει αντίστοιχο ποιοτικό άλμα.
Η απόκτηση του Su-35 μπορεί να λειτουργήσει ως το κομμάτι που λείπει από αυτή την εικόνα.
Το αεροσκάφος συχνά κατατάσσεται στη ρωσική κατηγορία «4++ γενιάς».
Διαθέτει ισχυρό ραντάρ, μεγάλη εμβέλεια, υψηλή ευελιξία και δυνατότητα εκτέλεσης τόσο αποστολών εναέριας υπεροχής όσο και προσβολής στόχων επιφανείας.
Δεν είναι stealth μαχητικό πέμπτης γενιάς και δεν εξαλείφει από μόνο του τη διαφορά από τους πλέον προηγμένους αεροπορικούς στόλους της περιοχής.
Αποτελεί όμως τεράστια αλλαγή σε σύγκριση με το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών ιρανικών μαχητικών.
Και αυτή είναι ίσως η ουσία της συμφωνίας.
Το Ιράν δεν χρειάζεται τα Su-35 για να αντικαταστήσει τους πυραύλους και τα drones του.
Τα χρειάζεται για να προσθέσει έναν ακόμη ισχυρό πυλώνα στην αποτροπή του.
Τα Yak-130 και η προετοιμασία του εδάφους
Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που κάνει την υπόθεση περισσότερο ενδιαφέρουσα.
Τον Σεπτέμβριο του 2023, το Ιράν παρέλαβε τα πρώτα ρωσικής κατασκευής Yak-130.
Το συγκεκριμένο αεροσκάφος χρησιμοποιείται ως προηγμένο εκπαιδευτικό και μπορεί να προετοιμάσει χειριστές για τη μετάβαση σε πολύ πιο σύγχρονα μαχητικά.
Δεν υπάρχει επίσημη ιρανική ανακοίνωση που να λέει ότι τα Yak-130 αγοράστηκαν αποκλειστικά για την εκπαίδευση μελλοντικών χειριστών Su-35.
Θα ήταν επομένως λανθασμένο να παρουσιάζεται αυτή η σύνδεση ως επιβεβαιωμένη.
Σε επίπεδο στρατιωτικής λογικής, όμως, η παρουσία ενός σύγχρονου προηγμένου εκπαιδευτικού αεροσκάφους πριν από την ένταξη ενός νέου ρωσικού μαχητικού αποτελεί απολύτως συνεπή εξέλιξη.
Και τα περί 48 Su-35;
Εδώ απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή.
Ο αριθμός 48 εμφανίζεται επανειλημμένα σε δημοσιεύματα και σε πληροφορίες που αποδίδονται σε διαρρεύσαντα έγγραφα της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας.
Το Kyiv Post, επικαλούμενο προηγούμενες διαρροές και το Military Watch, έχει επίσης αναφερθεί σε πιθανή συνολική παραγγελία 48 αεροσκαφών.
Ούτε η Τεχεράνη ούτε η Μόσχα έχουν, όμως, ανακοινώσει επισήμως αυτόν τον αριθμό.
Γιατί η Τεχεράνη δεν βιάζεται να αποκαλύψει τα πάντα
Η έλλειψη λεπτομερών επίσημων ανακοινώσεων δεν είναι απαραίτητα ένδειξη προβλήματος.
Για την Τεχεράνη υπάρχει σαφής στρατηγικός λόγος να διατηρεί ασάφεια γύρω από την ακριβή ημερομηνία άφιξης, τον αριθμό των αεροσκαφών και την έναρξη επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Στη στρατηγική αποτροπή, η αβεβαιότητα του αντιπάλου μπορεί από μόνη της να έχει αξία.
Μια στρατηγική επένδυση, όχι ένα «μαγικό όπλο»
Τα Su-35 δεν πρόκειται από μόνα τους να μεταμορφώσουν ολόκληρη την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Η αεροπορική ισχύς εξαρτάται από πολύ περισσότερα από το ίδιο το αεροσκάφος: εκπαίδευση χειριστών, τεχνική υποστήριξη, όπλα, δίκτυα διοίκησης και ελέγχου, ραντάρ, ανταλλακτικά και διαθεσιμότητα.
Όμως η σημασία της αγοράς είναι ακριβώς ότι το Ιράν επιχειρεί να προσθέσει σύγχρονα επανδρωμένα μαχητικά σε ένα αμυντικό οικοσύστημα που ήδη περιλαμβάνει πυραύλους, drones και ισχυρές επίγειες αντιαεροπορικές δυνατότητες.
Για την Τεχεράνη, επομένως, τα Su-35 δεν είναι σύμβολο μιας επιθετικής στροφής αλλά μπορούν να ιδωθούν ως προσπάθεια αποκατάστασης μιας ανισορροπίας που δημιουργήθηκε έπειτα από δεκαετίες κυρώσεων και αποκλεισμού από τη διεθνή αγορά προηγμένων μαχητικών.
Εάν πράγματι τα πρώτα 20 αεροσκάφη είναι πλέον έτοιμα στο Komsomolsk-on-Amur, τότε το σημαντικότερο κεφάλαιο δεν είναι εκείνο που μόλις έκλεισε στη γραμμή παραγωγής.
Είναι εκείνο που πρόκειται να ανοίξει όταν τα Su-35 εμφανιστούν για πρώτη φορά στους ουρανούς του Ιράν.
Τότε θα γίνει σαφές ότι η Τεχεράνη δεν περιορίζεται πλέον στη διατήρηση ενός γερασμένου στόλου με εντυπωσιακή τεχνική επιμονή.
Θα έχει περάσει στην επόμενη φάση: στην οικοδόμηση μιας πιο σύγχρονης, πολυδιάστατης και πολύ δυσκολότερα αμφισβητήσιμης αποτρεπτικής ισχύος.
www.bankingnews.gr
Μπορεί να σηματοδοτήσει τη μεγαλύτερη αναβάθμιση της ιρανικής μαχητικής αεροπορίας εδώ και δεκαετίες και ένα σημαντικό βήμα προς την κάλυψη ενός από τα ελάχιστα εμφανή κενά στην κατά τα άλλα πολυεπίπεδη αποτρεπτική ισχύ της Τεχεράνης.
Η υπόθεση των ρωσικών Sukhoi Su-35 που προορίζονται για το Ιράν επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.
Αυτή τη φορά, ωστόσο, υπάρχει μια πληροφορία που μεταφέρει τη συζήτηση από το επίπεδο της συμφωνίας στο κατώφλι της πραγματικής παράδοσης.
Σύμφωνα με το Military Watch Magazine, το εργοστάσιο αεροσκαφών στο Komsomolsk-on-Amur φέρεται να έχει ολοκληρώσει την κατασκευή των πρώτων 20 Su-35 που προορίζονται για το Ιράν.
Τα αεροσκάφη παραμένουν ακόμη στη Ρωσία εν αναμονή της διαδικασίας μεταφοράς, ενώ αναφέρεται ότι το ιρανικό υπουργείο Άμυνας καλύπτει ήδη σχετικές δαπάνες συντήρησης.
Το Ιράν αγόρασε τα Su-35
Εκεί όπου υπάρχει πολύ μικρότερο περιθώριο αμφιβολίας είναι στην ίδια την αγορά.
Ήδη τον Μάρτιο του 2023 η ιρανική πλευρά ανακοίνωσε ότι είχε ολοκληρωθεί συμφωνία για την προμήθεια των Su-35 από τη Ρωσία.
Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, ο αναπληρωτής υπουργός Άμυνας Mehdi Farahi δήλωσε ότι είχαν οριστικοποιηθεί οι ρυθμίσεις ώστε τα Su-35, τα επιθετικά ελικόπτερα Mi-28 και τα εκπαιδευτικά Yak-130 να ενταχθούν στις μάχιμες μονάδες των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Η πλέον σαφής επιβεβαίωση ήρθε τον Ιανουάριο του 2025, όταν ο ανώτερος Ιρανός στρατιωτικός Ali Shadmani δήλωσε ότι το Ιράν είχε αγοράσει τα μαχητικά Su-35.
Δεν αποκάλυψε ούτε τον αριθμό ούτε το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων, αλλά ήταν η πρώτη φορά που ανώτατος Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωνε τόσο άμεσα την αγορά.
Επομένως, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι πλέον εάν υπάρχει συμφωνία.
Το ερώτημα είναι πόσα αεροσκάφη περιλαμβάνει, πότε θα παραδοθούν και πότε θα αποκτήσουν πλήρη επιχειρησιακή ικανότητα.
Γιατί τα 20 αεροσκάφη έχουν ιδιαίτερη σημασία
Το πρόγραμμα παράδοσης των 20 Su-35 έχει περάσει σε μια πολύ πιο ώριμη φάση.
Για το Ιράν αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή η πολεμική του αεροπορία αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους τομείς όπου οι κυρώσεις άφησαν το εντονότερο αποτύπωμα.
Η χώρα έχει καταφέρει να διατηρήσει ενεργά αεροσκάφη που αποκτήθηκαν πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, μεταξύ αυτών F-14 Tomcat, F-4 Phantom και F-5, χρησιμοποιώντας εγχώρια τεχνική υποστήριξη, ανακατασκευή εξαρτημάτων και διαδοχικούς εκσυγχρονισμούς.
Παράλληλα διαθέτει ρωσικής προέλευσης MiG-29 και άλλους τύπους.
Αυτό από μόνο του αποτελεί αξιοσημείωτο τεχνολογικό επίτευγμα υπό καθεστώς πολυετών περιορισμών.
Δεν αλλάζει όμως το γεγονός ότι σημαντικό μέρος του στόλου βασίζεται σε σχεδιάσεις ηλικίας πολλών δεκαετιών.
Τα Su-35 μπορούν να αλλάξουν ακριβώς αυτή την εικόνα.
Από τους πυραύλους στην ολοκληρωμένη αποτροπή
Επί δεκαετίες το Ιράν επένδυσε εκεί όπου μπορούσε να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη αποτρεπτική ισχύ με τους περιορισμένους πόρους και τις κυρώσεις που αντιμετώπιζε: βαλλιστικούς πυραύλους, cruise, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα και εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Η στρατηγική αυτή δημιούργησε δυνατότητες που κανείς σοβαρός στρατιωτικός σχεδιαστής στην περιοχή δεν μπορεί να αγνοήσει.
Η μαχητική αεροπορία, ωστόσο, παρέμενε το εμφανέστερο πεδίο στο οποίο η Τεχεράνη δεν είχε πραγματοποιήσει αντίστοιχο ποιοτικό άλμα.
Η απόκτηση του Su-35 μπορεί να λειτουργήσει ως το κομμάτι που λείπει από αυτή την εικόνα.
Το αεροσκάφος συχνά κατατάσσεται στη ρωσική κατηγορία «4++ γενιάς».
Διαθέτει ισχυρό ραντάρ, μεγάλη εμβέλεια, υψηλή ευελιξία και δυνατότητα εκτέλεσης τόσο αποστολών εναέριας υπεροχής όσο και προσβολής στόχων επιφανείας.
Δεν είναι stealth μαχητικό πέμπτης γενιάς και δεν εξαλείφει από μόνο του τη διαφορά από τους πλέον προηγμένους αεροπορικούς στόλους της περιοχής.
Αποτελεί όμως τεράστια αλλαγή σε σύγκριση με το μεγαλύτερο μέρος των σημερινών ιρανικών μαχητικών.
Και αυτή είναι ίσως η ουσία της συμφωνίας.
Το Ιράν δεν χρειάζεται τα Su-35 για να αντικαταστήσει τους πυραύλους και τα drones του.
Τα χρειάζεται για να προσθέσει έναν ακόμη ισχυρό πυλώνα στην αποτροπή του.
Τα Yak-130 και η προετοιμασία του εδάφους
Υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο που κάνει την υπόθεση περισσότερο ενδιαφέρουσα.
Τον Σεπτέμβριο του 2023, το Ιράν παρέλαβε τα πρώτα ρωσικής κατασκευής Yak-130.
Το συγκεκριμένο αεροσκάφος χρησιμοποιείται ως προηγμένο εκπαιδευτικό και μπορεί να προετοιμάσει χειριστές για τη μετάβαση σε πολύ πιο σύγχρονα μαχητικά.
Δεν υπάρχει επίσημη ιρανική ανακοίνωση που να λέει ότι τα Yak-130 αγοράστηκαν αποκλειστικά για την εκπαίδευση μελλοντικών χειριστών Su-35.
Θα ήταν επομένως λανθασμένο να παρουσιάζεται αυτή η σύνδεση ως επιβεβαιωμένη.
Σε επίπεδο στρατιωτικής λογικής, όμως, η παρουσία ενός σύγχρονου προηγμένου εκπαιδευτικού αεροσκάφους πριν από την ένταξη ενός νέου ρωσικού μαχητικού αποτελεί απολύτως συνεπή εξέλιξη.
Και τα περί 48 Su-35;
Εδώ απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή.
Ο αριθμός 48 εμφανίζεται επανειλημμένα σε δημοσιεύματα και σε πληροφορίες που αποδίδονται σε διαρρεύσαντα έγγραφα της ρωσικής αμυντικής βιομηχανίας.
Το Kyiv Post, επικαλούμενο προηγούμενες διαρροές και το Military Watch, έχει επίσης αναφερθεί σε πιθανή συνολική παραγγελία 48 αεροσκαφών.
Ούτε η Τεχεράνη ούτε η Μόσχα έχουν, όμως, ανακοινώσει επισήμως αυτόν τον αριθμό.
Γιατί η Τεχεράνη δεν βιάζεται να αποκαλύψει τα πάντα
Η έλλειψη λεπτομερών επίσημων ανακοινώσεων δεν είναι απαραίτητα ένδειξη προβλήματος.
Για την Τεχεράνη υπάρχει σαφής στρατηγικός λόγος να διατηρεί ασάφεια γύρω από την ακριβή ημερομηνία άφιξης, τον αριθμό των αεροσκαφών και την έναρξη επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Στη στρατηγική αποτροπή, η αβεβαιότητα του αντιπάλου μπορεί από μόνη της να έχει αξία.
Μια στρατηγική επένδυση, όχι ένα «μαγικό όπλο»
Τα Su-35 δεν πρόκειται από μόνα τους να μεταμορφώσουν ολόκληρη την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Η αεροπορική ισχύς εξαρτάται από πολύ περισσότερα από το ίδιο το αεροσκάφος: εκπαίδευση χειριστών, τεχνική υποστήριξη, όπλα, δίκτυα διοίκησης και ελέγχου, ραντάρ, ανταλλακτικά και διαθεσιμότητα.
Όμως η σημασία της αγοράς είναι ακριβώς ότι το Ιράν επιχειρεί να προσθέσει σύγχρονα επανδρωμένα μαχητικά σε ένα αμυντικό οικοσύστημα που ήδη περιλαμβάνει πυραύλους, drones και ισχυρές επίγειες αντιαεροπορικές δυνατότητες.
Για την Τεχεράνη, επομένως, τα Su-35 δεν είναι σύμβολο μιας επιθετικής στροφής αλλά μπορούν να ιδωθούν ως προσπάθεια αποκατάστασης μιας ανισορροπίας που δημιουργήθηκε έπειτα από δεκαετίες κυρώσεων και αποκλεισμού από τη διεθνή αγορά προηγμένων μαχητικών.
Εάν πράγματι τα πρώτα 20 αεροσκάφη είναι πλέον έτοιμα στο Komsomolsk-on-Amur, τότε το σημαντικότερο κεφάλαιο δεν είναι εκείνο που μόλις έκλεισε στη γραμμή παραγωγής.
Είναι εκείνο που πρόκειται να ανοίξει όταν τα Su-35 εμφανιστούν για πρώτη φορά στους ουρανούς του Ιράν.
Τότε θα γίνει σαφές ότι η Τεχεράνη δεν περιορίζεται πλέον στη διατήρηση ενός γερασμένου στόλου με εντυπωσιακή τεχνική επιμονή.
Θα έχει περάσει στην επόμενη φάση: στην οικοδόμηση μιας πιο σύγχρονης, πολυδιάστατης και πολύ δυσκολότερα αμφισβητήσιμης αποτρεπτικής ισχύος.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών