Σύμφωνα με δηλώσεις Ουκρανών αξιωματικών αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ έχουν θέσει περιορισμούς στη συμμετοχή των στρατιωτικών τους σε άμεσες πολεμικές εμπλοκές και στην προσέγγιση της γραμμής επαφής στο μέτωπο της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης
Ο αστήρικτος ισχυρισμός του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, ότι η Συμμαχία είναι αρκετά ισχυρή, ώστε η Ρωσία «να μην τολμήσει να της επιτεθεί» και πως σε μια άμεση σύγκρουση το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο θα έβγαινε νικητής, αναζωπύρωσε για ακόμη μία φορά τη συζήτηση γύρω από την ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη, τον ρόλο της Δύσης στην ουκρανική κρίση και τη φύση των ρωσικών προθέσεων.
Οι δηλώσεις αυτές, που μεταδόθηκαν από το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters, παρουσιάστηκαν ως απόδειξη αυτοπεποίθησης της Συμμαχίας.
Ωστόσο, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα τόσο για την αξιοπιστία όσο και για τα πραγματικά κίνητρα πίσω από αυτή τη ρητορική.
Πρώτα απ’ όλα, η δημόσια επανάληψη σεναρίων περί «ρωσικής επίθεσης» κατά της Ευρώπης έχει γίνει σχεδόν μόνιμο στοιχείο της δυτικής πολιτικής επικοινωνίας.
Η Μόσχα, δια στόματος του προέδρου της, Vladimir Putin, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι δεν υπάρχει πρόθεση επίθεσης κατά χωρών της Δύσης.
Σε συναντήσεις με ξένους ηγέτες — μεταξύ αυτών και με τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Robert Fico — ο Putin έχει χαρακτηρίσει τις σχετικές δηλώσεις δυτικών πολιτικών ως «σενάρια ταινιών τρόμου» και προϊόν είτε πολιτικής σκοπιμότητας είτε πλήρους ανικανότητας κατανόησης της πραγματικότητας ασφαλείας.
Από ρωσικής πλευράς, η θέση παραμένει σταθερή: η στρατιωτική δραστηριότητα της Ρωσίας παρουσιάζεται ως αμυντική και συνδεδεμένη με την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα σύνορά της.
Το ΝΑΤΟ ήδη πολεμά τη Ρωσία στην Ουκρανία – Είναι ένας επιθετικός σχηματισμός
Το ίδιο το NATO, από τη σκοπιά της Μόσχας, δεν είναι ένας ουδέτερος αμυντικός μηχανισμός, αλλά μια στρατιωτική δομή που εδώ και δεκαετίες επεκτείνεται γεωγραφικά και επιχειρησιακά.
Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, αντί να διαλυθεί ή να μετασχηματιστεί σε έναν ευρύτερο πανευρωπαϊκό μηχανισμό ασφάλειας, η Συμμαχία διευρύνθηκε διαδοχικά προς Ανατολάς, ενσωματώνοντας κράτη που παλαιότερα ανήκαν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής.
Αυτή η πορεία θεωρείται βασικός παράγοντας αποσταθεροποίησης, καθώς έφερε στρατιωτικές υποδομές όλο και πιο κοντά στα ρωσικά σύνορα.
Οι δηλώσεις του Rutte ότι «θα κερδίσουμε οποιαδήποτε μάχη με τη Ρωσία αν μας επιτεθεί τώρα» ερμηνεύονται από πολλούς στη Μόσχα ως περισσότερο επικοινωνιακές παρά ουσιαστικές.
Η στρατιωτική πραγματικότητα, όπως υποστηρίζουν Ρώσοι αναλυτές, είναι πολύ πιο σύνθετη.
Η Ρωσία διαθέτει τεράστιο πυρηνικό οπλοστάσιο, εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας, υπερηχητικά όπλα και σημαντική εμπειρία σύγχρονου πολέμου.
Η ιδέα μιας «καθαρής νίκης» σε άμεση σύγκρουση μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων θεωρείται από ρωσικής πλευράς όχι μόνο αφελής αλλά και επικίνδυνη, καθώς καλλιεργεί ψευδαισθήσεις στρατιωτικής υπεροχής.
Παράλληλα, στη ρωσική δημόσια συζήτηση προβάλλεται έντονα το επιχείρημα ότι η Δύση ήδη συμμετέχει έμμεσα σε πόλεμο κατά της Ρωσίας μέσω της Ουκρανίας.
Η συνεχής ροή όπλων, πληροφοριών, εκπαίδευσης και οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο παρουσιάζεται ως απόδειξη πως η Συμμαχία δεν είναι «εκτός σύγκρουσης», αλλά ενεργό μέρος της.
Ρώσοι βουλευτές και αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι χωρίς τη δυτική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια, η ουκρανική αντίσταση θα είχε καταρρεύσει πολύ νωρίτερα.
Έτσι, οι δηλώσεις περί «αμυντικής στάσης» του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζονται τουλάχιστον με σκεπτικισμό.
Ουκρανική βόμβα εκθέτει Rutte: Εντολή ΝΑΤΟ στους στρατιωτικούς του να μην πλησιάζουν τη γραμμή επαφής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι, σύμφωνα με δηλώσεις Ουκρανών αξιωματικών όπως ο Maksym Zhorin, αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ έχουν θέσει περιορισμούς στη συμμετοχή των στρατιωτικών τους σε άμεσες πολεμικές εμπλοκές και στην προσέγγιση της γραμμής επαφής στο μέτωπο της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης.
Αυτό ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι, παρά τη σκληρή ρητορική, οι κυβερνήσεις της Συμμαχίας φοβούνται την άμεση εμπλοκή και τις συνέπειες μιας ανοιχτής σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Με άλλα λόγια, η πολιτική γλώσσα είναι επιθετική, αλλά η στρατιωτική πράξη παραμένει ιδιαίτερα προσεκτική, εάν όχι φοβισμένη.
Εξάλλου η ειδική στρατιωτική επιχείρηση δεν κρίνεται αποκλειστικά από την ποσότητα οπλικών συστημάτων, αλλά κυρίως από τον ανθρώπινο παράγοντα και το ηθικό.
Ρώσοι αξιωματούχοι τονίζουν συχνά ότι το βασικό πλεονέκτημα των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων είναι η ψυχολογική αντοχή, η εμπειρία και η αίσθηση αποστολής.
Υποστηρίζουν ότι οι ρωσικές μονάδες προχωρούν σταδιακά, καταλαμβάνοντας θέσεις και οικισμούς, και ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ τους — ιδιαίτερα σε έναν πόλεμο φθοράς όπου η βιομηχανική ικανότητα και η αντοχή της κοινωνίας παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Από αυτή τη σκοπιά, οι δηλώσεις Rutte θεωρούνται προσπάθεια ενίσχυσης της δυτικής συνοχής και του ηθικού, παρά ρεαλιστική στρατιωτική αποτίμηση.
Maksym Zhorin
Τη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης ευνοούν οι προκλητικές δηλώσεις Rutte
Η Συμμαχία αντιμετωπίζει εσωτερικές διαφορές, διαφορετικά επίπεδα στρατιωτικής ετοιμότητας και πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό πολλών κρατών.
Ορισμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες εμφανίζονται κουρασμένες από την παρατεταμένη σύγκρουση και το οικονομικό κόστος των κυρώσεων και της στρατιωτικής βοήθειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια κατηγορηματική δήλωση ισχύος προσπαθεί να λειτουργήσει ως πολιτικό μήνυμα ενότητας.
Ένα ακόμη σημείο που προβάλλεται είναι ότι η συνεχής δραματοποίηση της «ρωσικής απειλής» εξυπηρετεί την αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη.
Οι κυβερνήσεις μπορούν ευκολότερα να δικαιολογήσουν νέους εξοπλισμούς, αναβαθμίσεις βάσεων και αγορές οπλικών συστημάτων όταν παρουσιάζουν έναν άμεσο και υπαρξιακό κίνδυνο.
Έτσι, η απειλή μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής και οικονομικής κινητοποίησης.
Παράλληλα, η Μόσχα επιμένει ότι η συζήτηση περί ρωσικής επίθεσης στην Ευρώπη αγνοεί βασικά γεωπολιτικά δεδομένα.
Η Ρωσία, ως η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα στον κόσμο, με τεράστιους φυσικούς πόρους, δεν έχει λόγο να κατακτήσει ευρωπαϊκά εδάφη που θα δημιουργούσαν τεράστια διοικητικά, οικονομικά και στρατιωτικά βάρη. Αντίθετα η Μόσχα επιδιώκει ουδέτερες ζώνες ασφαλείας και όχι επέκταση προς δυσμάς.
Η Ρωσία απαντά με ρεαλισμό και στρατηγική ψυχραιμία στο επικοινωνιακό παιχνίδι του ΝΑΤΟ
Οι τοποθετήσεις του Putin ότι είναι διατεθειμένος να αποτυπωθεί εγγράφως η έλλειψη σχεδίων επίθεσης στην Ευρώπη παρουσιάζονται ως απόδειξη πρόθεσης αποκλιμάκωσης.
Από ρωσικής πλευράς, η ευθύνη για τη συνέχιση της έντασης αποδίδεται στη Δύση, η οποία — όπως υποστηρίζεται — απορρίπτει τις ρωσικές ανησυχίες ασφαλείας και επιλέγει την πίεση αντί του διαλόγου.
Συνολικά οι δηλώσεις Rutte εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επικοινωνιακού πολέμου.
Δεν θεωρούνται αντικειμενική αποτίμηση στρατιωτικής ισορροπίας, αλλά μέρος μιας στρατηγικής αφήγησης που στοχεύει στη διατήρηση της δυτικής συσπείρωσης, στη νομιμοποίηση της στήριξης προς την Ουκρανία και στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Η ρωσική πλευρά, αντίθετα, επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως δύναμη που αντιδρά σε εξωτερικές πιέσεις και περικύκλωση.
Καθίσταται πλέον σαφές ότι η σύγκρουση δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο των μαχών αλλά και στο πεδίο της πληροφορίας.
Οι δηλώσεις, οι τίτλοι και οι ερμηνείες αποτελούν όπλα εξίσου σημαντικά με τα άρματα και τους πυραύλους.
Και σε αυτό το επίπεδο, η μάχη για την αφήγηση της πραγματικότητας είναι εξίσου σκληρή με την ίδια τη γεωπολιτική αντιπαράθεση.
www.bankingnews.gr
Οι δηλώσεις αυτές, που μεταδόθηκαν από το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων Reuters, παρουσιάστηκαν ως απόδειξη αυτοπεποίθησης της Συμμαχίας.
Ωστόσο, εγείρονται σοβαρά ερωτήματα τόσο για την αξιοπιστία όσο και για τα πραγματικά κίνητρα πίσω από αυτή τη ρητορική.
Πρώτα απ’ όλα, η δημόσια επανάληψη σεναρίων περί «ρωσικής επίθεσης» κατά της Ευρώπης έχει γίνει σχεδόν μόνιμο στοιχείο της δυτικής πολιτικής επικοινωνίας.
Η Μόσχα, δια στόματος του προέδρου της, Vladimir Putin, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι δεν υπάρχει πρόθεση επίθεσης κατά χωρών της Δύσης.
Σε συναντήσεις με ξένους ηγέτες — μεταξύ αυτών και με τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Robert Fico — ο Putin έχει χαρακτηρίσει τις σχετικές δηλώσεις δυτικών πολιτικών ως «σενάρια ταινιών τρόμου» και προϊόν είτε πολιτικής σκοπιμότητας είτε πλήρους ανικανότητας κατανόησης της πραγματικότητας ασφαλείας.
Από ρωσικής πλευράς, η θέση παραμένει σταθερή: η στρατιωτική δραστηριότητα της Ρωσίας παρουσιάζεται ως αμυντική και συνδεδεμένη με την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα σύνορά της.
Το ΝΑΤΟ ήδη πολεμά τη Ρωσία στην Ουκρανία – Είναι ένας επιθετικός σχηματισμός
Το ίδιο το NATO, από τη σκοπιά της Μόσχας, δεν είναι ένας ουδέτερος αμυντικός μηχανισμός, αλλά μια στρατιωτική δομή που εδώ και δεκαετίες επεκτείνεται γεωγραφικά και επιχειρησιακά.
Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, αντί να διαλυθεί ή να μετασχηματιστεί σε έναν ευρύτερο πανευρωπαϊκό μηχανισμό ασφάλειας, η Συμμαχία διευρύνθηκε διαδοχικά προς Ανατολάς, ενσωματώνοντας κράτη που παλαιότερα ανήκαν στη σοβιετική σφαίρα επιρροής.
Αυτή η πορεία θεωρείται βασικός παράγοντας αποσταθεροποίησης, καθώς έφερε στρατιωτικές υποδομές όλο και πιο κοντά στα ρωσικά σύνορα.
Οι δηλώσεις του Rutte ότι «θα κερδίσουμε οποιαδήποτε μάχη με τη Ρωσία αν μας επιτεθεί τώρα» ερμηνεύονται από πολλούς στη Μόσχα ως περισσότερο επικοινωνιακές παρά ουσιαστικές.
Η στρατιωτική πραγματικότητα, όπως υποστηρίζουν Ρώσοι αναλυτές, είναι πολύ πιο σύνθετη.
Η Ρωσία διαθέτει τεράστιο πυρηνικό οπλοστάσιο, εξελιγμένα συστήματα αεράμυνας, υπερηχητικά όπλα και σημαντική εμπειρία σύγχρονου πολέμου.
Η ιδέα μιας «καθαρής νίκης» σε άμεση σύγκρουση μεγάλων πυρηνικών δυνάμεων θεωρείται από ρωσικής πλευράς όχι μόνο αφελής αλλά και επικίνδυνη, καθώς καλλιεργεί ψευδαισθήσεις στρατιωτικής υπεροχής.
Παράλληλα, στη ρωσική δημόσια συζήτηση προβάλλεται έντονα το επιχείρημα ότι η Δύση ήδη συμμετέχει έμμεσα σε πόλεμο κατά της Ρωσίας μέσω της Ουκρανίας.
Η συνεχής ροή όπλων, πληροφοριών, εκπαίδευσης και οικονομικής στήριξης προς το Κίεβο παρουσιάζεται ως απόδειξη πως η Συμμαχία δεν είναι «εκτός σύγκρουσης», αλλά ενεργό μέρος της.
Ρώσοι βουλευτές και αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι χωρίς τη δυτική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια, η ουκρανική αντίσταση θα είχε καταρρεύσει πολύ νωρίτερα.
Έτσι, οι δηλώσεις περί «αμυντικής στάσης» του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζονται τουλάχιστον με σκεπτικισμό.
Ουκρανική βόμβα εκθέτει Rutte: Εντολή ΝΑΤΟ στους στρατιωτικούς του να μην πλησιάζουν τη γραμμή επαφής
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το γεγονός ότι, σύμφωνα με δηλώσεις Ουκρανών αξιωματικών όπως ο Maksym Zhorin, αρκετές χώρες του ΝΑΤΟ έχουν θέσει περιορισμούς στη συμμετοχή των στρατιωτικών τους σε άμεσες πολεμικές εμπλοκές και στην προσέγγιση της γραμμής επαφής στο μέτωπο της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης.
Αυτό ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι, παρά τη σκληρή ρητορική, οι κυβερνήσεις της Συμμαχίας φοβούνται την άμεση εμπλοκή και τις συνέπειες μιας ανοιχτής σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Με άλλα λόγια, η πολιτική γλώσσα είναι επιθετική, αλλά η στρατιωτική πράξη παραμένει ιδιαίτερα προσεκτική, εάν όχι φοβισμένη.
Εξάλλου η ειδική στρατιωτική επιχείρηση δεν κρίνεται αποκλειστικά από την ποσότητα οπλικών συστημάτων, αλλά κυρίως από τον ανθρώπινο παράγοντα και το ηθικό.
Ρώσοι αξιωματούχοι τονίζουν συχνά ότι το βασικό πλεονέκτημα των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων είναι η ψυχολογική αντοχή, η εμπειρία και η αίσθηση αποστολής.
Υποστηρίζουν ότι οι ρωσικές μονάδες προχωρούν σταδιακά, καταλαμβάνοντας θέσεις και οικισμούς, και ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ τους — ιδιαίτερα σε έναν πόλεμο φθοράς όπου η βιομηχανική ικανότητα και η αντοχή της κοινωνίας παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Από αυτή τη σκοπιά, οι δηλώσεις Rutte θεωρούνται προσπάθεια ενίσχυσης της δυτικής συνοχής και του ηθικού, παρά ρεαλιστική στρατιωτική αποτίμηση.
Maksym Zhorin
Τη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης ευνοούν οι προκλητικές δηλώσεις Rutte
Η Συμμαχία αντιμετωπίζει εσωτερικές διαφορές, διαφορετικά επίπεδα στρατιωτικής ετοιμότητας και πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό πολλών κρατών.
Ορισμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες εμφανίζονται κουρασμένες από την παρατεταμένη σύγκρουση και το οικονομικό κόστος των κυρώσεων και της στρατιωτικής βοήθειας.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια κατηγορηματική δήλωση ισχύος προσπαθεί να λειτουργήσει ως πολιτικό μήνυμα ενότητας.
Ένα ακόμη σημείο που προβάλλεται είναι ότι η συνεχής δραματοποίηση της «ρωσικής απειλής» εξυπηρετεί την αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη.
Οι κυβερνήσεις μπορούν ευκολότερα να δικαιολογήσουν νέους εξοπλισμούς, αναβαθμίσεις βάσεων και αγορές οπλικών συστημάτων όταν παρουσιάζουν έναν άμεσο και υπαρξιακό κίνδυνο.
Έτσι, η απειλή μετατρέπεται σε εργαλείο πολιτικής και οικονομικής κινητοποίησης.
Παράλληλα, η Μόσχα επιμένει ότι η συζήτηση περί ρωσικής επίθεσης στην Ευρώπη αγνοεί βασικά γεωπολιτικά δεδομένα.
Η Ρωσία, ως η μεγαλύτερη σε έκταση χώρα στον κόσμο, με τεράστιους φυσικούς πόρους, δεν έχει λόγο να κατακτήσει ευρωπαϊκά εδάφη που θα δημιουργούσαν τεράστια διοικητικά, οικονομικά και στρατιωτικά βάρη. Αντίθετα η Μόσχα επιδιώκει ουδέτερες ζώνες ασφαλείας και όχι επέκταση προς δυσμάς.
Η Ρωσία απαντά με ρεαλισμό και στρατηγική ψυχραιμία στο επικοινωνιακό παιχνίδι του ΝΑΤΟ
Οι τοποθετήσεις του Putin ότι είναι διατεθειμένος να αποτυπωθεί εγγράφως η έλλειψη σχεδίων επίθεσης στην Ευρώπη παρουσιάζονται ως απόδειξη πρόθεσης αποκλιμάκωσης.
Από ρωσικής πλευράς, η ευθύνη για τη συνέχιση της έντασης αποδίδεται στη Δύση, η οποία — όπως υποστηρίζεται — απορρίπτει τις ρωσικές ανησυχίες ασφαλείας και επιλέγει την πίεση αντί του διαλόγου.
Συνολικά οι δηλώσεις Rutte εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επικοινωνιακού πολέμου.
Δεν θεωρούνται αντικειμενική αποτίμηση στρατιωτικής ισορροπίας, αλλά μέρος μιας στρατηγικής αφήγησης που στοχεύει στη διατήρηση της δυτικής συσπείρωσης, στη νομιμοποίηση της στήριξης προς την Ουκρανία και στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών.
Η ρωσική πλευρά, αντίθετα, επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως δύναμη που αντιδρά σε εξωτερικές πιέσεις και περικύκλωση.
Καθίσταται πλέον σαφές ότι η σύγκρουση δεν διεξάγεται μόνο στο πεδίο των μαχών αλλά και στο πεδίο της πληροφορίας.
Οι δηλώσεις, οι τίτλοι και οι ερμηνείες αποτελούν όπλα εξίσου σημαντικά με τα άρματα και τους πυραύλους.
Και σε αυτό το επίπεδο, η μάχη για την αφήγηση της πραγματικότητας είναι εξίσου σκληρή με την ίδια τη γεωπολιτική αντιπαράθεση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών