Οι πάγοι της Αρκτικής δεν λιώνουν απλώς – καταρρέουν με ρυθμό που αιφνιδίασε ακόμη και τους ίδιους τους επιστήμονες. Και το πιο ανησυχητικό στοιχείο της νέας έρευνας είναι ότι η αιτία δεν βρίσκεται στον Βορρά, αλλά χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, στον Τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι κλιματικές μεταβολές στις τροπικές ζώνες ενεργοποιούν μια αλυσιδωτή αντίδραση, η οποία εκδηλώνεται στην Αρκτική μήνες αργότερα, ακριβώς την περίοδο που ο πάγος θα έπρεπε φυσιολογικά να αναδομείται και όχι να εξαφανίζεται. Το αποτέλεσμα είναι απότομη και ασταθής φθινοπωρινή τήξη, ιδίως σε ευάλωτες περιοχές όπως οι θάλασσες της Λάπτεφ και της Ανατολικής Σιβηρίας.
Οι ερευνητές από το Χονγκ Κονγκ και την Κίνα διαπίστωσαν ότι η τήξη αυτή δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο από τις τοπικές θερμοκρασίες. Αντιθέτως, συνδέεται άμεσα με το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ότι επηρεάζει την Αρκτική κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες. Όπως επισημαίνουν, μακρινά κλιματικά συστήματα μπορούν να ενισχύσουν δραματικά το ένα το άλλο, όταν βρεθούν «σε φάση» χρονικά.
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα τεσσάρων δεκαετιών, από το 1980 έως το 2022, συνδυάζοντας δορυφορικές παρατηρήσεις, μετεωρολογικά αρχεία και τη δυναμική του συστήματος Ελ Νίνιο – Λα Νίνια. Το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι ότι μετά το 2000 η Αρκτική άρχισε να αντιδρά πολύ πιο έντονα στις τροπικές διεργασίες, γεγονός που υποδηλώνει πως το σύστημα έχει περάσει σε μια νέα, πιο ασταθή φάση.
Μετά την αλλαγή της χιλιετίας, οι μεταβάσεις μεταξύ θερμών και ψυχρών φάσεων στον Ειρηνικό επιταχύνθηκαν, δημιουργώντας έναν «θερμικό διάδρομο» μέσω του οποίου ζεστός και υγρός αέρας από τις τροπικές περιοχές φτάνει στην Αρκτική το φθινόπωρο. Αυτό σημαίνει ότι καύσωνες με καθυστέρηση μηνών πλήττουν τον Βορρά, τη στιγμή που οι πάγοι είναι ήδη λεπτότεροι και πιο εύθραυστοι.
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι γύρω στο 2000 σημειώθηκε ένα κρίσιμο σημείο καμπής. Οι πάγοι της Αρκτικής είχαν ήδη αποδυναμωθεί από τη μακροχρόνια υπερθέρμανση του πλανήτη και, ως αποτέλεσμα, κάθε νέο θερμικό σοκ από τις τροπικές περιοχές προκαλεί πλέον πολλαπλάσιας κλίμακας τήξη σε σχέση με το παρελθόν.
Το συμπέρασμα είναι ανησυχητικό: η Αρκτική δεν λιώνει πια μόνο από τοπικούς παράγοντες. Έχει παγιδευτεί σε ένα παγκόσμιο κλιματικό ντόμινο, όπου ό,τι συμβαίνει στον Ειρηνικό Ωκεανό μπορεί να καθορίσει την τύχη των πολικών πάγων μήνες αργότερα. Και αυτό καθιστά την κρίση πιο απρόβλεπτη, πιο απότομη και πιο επικίνδυνη από ποτέ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών