Στον Erdogan η απόφαση για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος - Νίπτει τας χείρας του το ΣτΕ της Τουρκίας - Πολιτικά παιχνίδια και ηχηρές παρεμβάσεις

Στον Erdogan η απόφαση για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος - Νίπτει τας χείρας του το ΣτΕ της Τουρκίας - Πολιτικά παιχνίδια και ηχηρές παρεμβάσεις
Σύμφωνα με το ΣτΕ της Τουρκίας για την αλλαγή του καθεστώτος στην Αγία Σοφία αρκεί προεδρικό διάταγμα - Παρεμβάσεις από Merkel, Pompeo
Στον πρόεδρο της Τουρκίας Recep Tayyip Erdogan πετάει το μπαλάκι το Συμβούλιο Επικρατείας της Τουρκίας, σχετικά με την αλλαγή καθεστώτος της Αγίας Σοφίας και τη μετατροπή της από μουσείο σε τέμενος.
Το ΣτΕ της Τουρκίας απεφάνθη ότι οι προηγούμενες αποφάσεις για τη διατήρηση του καθεστώτος ήταν σύννομες, παραπέμποντας σε παλαιότερες δικαστικές αποφάσεις.
Γνωμοδότησε ωστόσο ότι για την αλλαγή του καθεστώτος αρκεί η έκδοση προεδρικού διατάγματος.
Η οριστική απόφαση του δικαστηρίου θα ανακοινωθεί σε 15 ημέρες.
Το ζήτημα αποκτά σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις που αφορούν τις ελληνοτουρικές σχέσεις, εν μέσω της κλιμακούμενης έντασης από την Άγκυρα.
Ενδεικτική της  βαρύτητας του ζητήματος είναι η παρέμβαση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Mike Pompeo, ο οποίος κάλεσε την Τουρκία να σεβαστεί το καθεστώς της Αγίας Σοφίας, με την Άγκυρα να εκφράζει την έκπληξή της, διαμηνύοντας ότι το μνημείο αποτελεί ιδιοκτησία της Τουρκίας.
Το ζήτημα προκάλεσε και την παρέμβαση της Angela Merkel, η οποία επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον πρόεδρο Erdogan.
Σε μία ιστορική παρέμβαση προχώρησε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, προειδοποιώντας ότι πιθανή απόφαση για μετατροπή σε τέμενος, «θα στρέψει εκατομμύρια χριστιανούς σε όλο τον κόσμο εναντίον του Ισλάμ».
Δεν χωράει αμφιβολία ότι ο πρόεδρος Erdogan θα σπεύσει να εκμεταλλευτεί πολιτικά την ευελιξία κινήσεων που του προσφέρει το Ανώτατο Δικαστήριο, είτε για να διακηρύξει ότι η Τουρκία είναι κράτος δικαίου που σέβεται τη δικαιοσύνη, είτε για να εκμεταλλευτεί για ψηφοθηρικούς λόγους, το γεγονός ότι οι ψηφοφόροι του τάσσονται υπέρ της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τέμενος.

Σημειώνεται ότι το Συμβούλιο Επικρατείας της Τουρκίας (Danistay) κλήθηκε να αποφανθεί επί μίας προσφυγής του 2016, την οποία είχε καταθέσει ο «Σύνδεσμος Προσφοράς στα Βακούφια, τα Ιστορικά Μνημεία και το Περιβάλλον».
Η συζήτηση στο 10ο Τμήμα του τουρκικού ΣτΕ αφορούσε την ανάκληση της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου του 1934, με την οποία η Αγία Σοφία μετατράπηκε από τέμενος σε μουσείο, κατόπιν εντολής του Kemal Ataturk, η οποία κρίθηκε σύννομη.
Τουρκικές οργανώσεις πραγματοποιούν εδώ και χρόνια εκστρατεία για την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί και ο Εrdogan υιοθέτησε το αίτημα πριν από τις περιφερειακές και δημοτικές εκλογές του περασμένου έτους.

Στεφανής (υφ.Εθνικής Άμυνας) για Αγία Σοφία: Αναμενόμενη η δικαστική απόφαση, δίνει χρόνο στον Erdogan

Αναμενόμενη χαρακτήρισε την απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας της Τουρκίας για την Αγία Σοφία ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Αλκιβιάδης Στεφανής, επισημαίνοντας ότι αυτή δίνει χρόνο στον Erdogan.
Η δικαστική απόφαση επί της ουσίας «πετά το μπαλάκι» στον πρόεδρο της Τουρκίας να αποφασίσει αν η Αγία Σοφία θα μετατραπεί σε τζαμί.
«Με την απόφαση αυτή το δικαστήριο βγαίνει έξω από το πολιτικό «μπρα ντε φερ» για την οικουμενικότητα ή μη του χώρου της Αγίας Σοφίας και παραπέμπει στην κυβέρνηση να αποφασίσει εκείνη πολιτικά τι θέλει να κάνει.
Και αν λάβουμε υπόψη τις αντιδράσεις τις οποίες γέννησε η σκέψη αυτή του Erdogan νομίζω ότι η απόφαση αυτή είναι και προς το συμφέρον του Erdogan.
Του δίνει χρόνο και τη δυνατότητα να διαπραγματευτεί αυτά τα οποία θέλει», τόνισε μιλώντας στο ΣΚΑΪ ο κ. Στεφανής, ο οποίος υποστήριξε ότι πρέπει να γίνει σε όλους αντιληπτό ότι το ζήτημα της Αγίας Σοφίας δεν είναι θέμα ελληνοτουρκικό αλλά παγκόσμιο και προειδοποίησε χρειάζεται προσοχή καθώς μπορεί να φέρει στην επιφάνεια θρησκευτικές αντιπαλότητες.
«Θέλει πάρα πολύ προσοχή γιατί όποια απόφαση και να πάρεις, πιθανόν είναι να ακουμπήσει στο συναίσθημα ανθρώπων και να ξαναφέρει στην επιφάνεια θρησκευτικές αντιπαλότητες.
Κάτι που στην εποχή μας δεν είναι δυνατό να υπάρχει και δεν το θέλει κανένας», τόνισε ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας.

Βαρβιτσιώτης (αναπ.ΥΠΕΞ): Εξαιρετική κλιμάκωση εάν η Τουρκία μετατρέψει σε τζαμί την Αγία Σοφία

Τη θέση ότι τυχόν απόφαση της Τουρκίας να μετατραπεί η Αγία Σοφία σε τζαμί θα αποτελέσει εξαιρετική κλιμάκωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις διατύπωσε ο αναπληρωτής υπουοργός Εξωτερικών, Μ. Βαρβιτσιώτης.
«Εάν τελικά ληφθεί και υλοποιηθεί μια τέτοια απόφαση θα στείλει το μήνυμα ότι η Τουρκία γυρνά σε μια μουσουλμανική και ισλαμική πορεία, εγκαταλείποντας μια πορεία προσέγγισης στις δυτικές αξίες και την πολυπολιτισμική κοινωνία 100 και πλέον χρόνων» είπε μιλώντας στο ΣΚΑΪ ο κ.Βαρβιτσιώτης, ο οποίος αναφέρθηκε  και στις αντιδράσεις που έχουν εκφραστεί από τις ΗΠΑ, ορθόδοξες χώρες αλλά και τον Οικουμενικό Πατριάρχη.
«Η εν λόγω απόφαση έχει μεγάλο ρίσκο και όντως μπορεί να οδηγήσει σε διχασμό, με εκατομμύρια Χριστιανούς να αντιτάσσονται στο Ισλάμ.
Για την Ελλάδα θα σημάνει ότι υπάρχει μια εξαιρετική κλιμάκωση στις μεταξύ μας σχέσεις και σε επίπεδο συμβολισμών», είπε ο κ. Βαρβιτσιώτης, υποστηρίζοντας ότι έθεσε το θέμα την περασμένη Παρασκευή στον εκπρόσωπο της Τουρκίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

Η παρέμβαση Βαρθολομαίου

Η ιστορική παρέμβαση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου έχει ήδη προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στην Τουρκία.
Όπως αναφέρει η Deutshe Welle o γγ. του εθνικιστικού κόμματος MHP I. Büyükataman δήλωσε πως πρόκειται για κεκαλυμμένη δήλωση που ξεπερνά τα όριά του Πατριάρχη, ο οποίος δεν τολμά να πει ότι θέλει η Αγία Σοφία να ξαναγίνει εκκλησία.
Σχεδόν σε όλα τα τουρκικά ΜΜΕ υπάρχουν αναφορές που χαρακτηρίζουν την παρέμβαση του κ. Βαρθολομαίου από έκκληση έως και ανοιχτή απειλή, με αυτές που είναι ήπιες να αποτελούν ωστόσο την πλειοψηφία.

Pompeo (ΥΠΕΞ ΗΠΑ): Προτρέπουμε την Τουρκίας να διατηρήσει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας ως μουσείου

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, δια του υπουργού Εξωτερικών M. Pompeo, προέτρεψαν την τουρκική κυβέρνηση να διατηρήσει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη ως μουσείου, μετά την πρόταση του Τούρκου προέδρου T. Erdogan να μετατραπεί σε τέμενος αυτό το Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
«Προτρέπουμε την κυβέρνηση της Τουρκίας να διατηρήσει το καθεστώς της Αγίας Σοφίας ως μουσείου, ως υπόδειγμα της δέσμευσής της για τον σεβασμό των θρησκευτικών παραδόσεων και της ποικιλόμορφης ιστορίας που συντέλεσαν στη Δημοκρατία της Τουρκίας και να διασφαλίσει ότι θα παραμείνει προσβάσιμη σε όλους», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Ο Pompeo πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η αλλαγή στο καθεστώς της Αγίας Σοφίας συνιστά υποβάθμιση της κληρονομιάς ενός εμβληματικού κτιρίου.

Τούρκος θεολόγος: Ψηφοθηρικές βλέψεις Erdogan πίσω από τα σχέδια μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί

Ψηφοθηρικές βλέψεις πίσω από τα σχέδια μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, βλέπει ο Τούρκος θεολόγος, συγγραφέας και ειδικός σε θέματα Ισλάμ και Τουρκίας J. Kilic σχετικά με τους λόγους του Erdogan για μια τέτοια κίνηση αλλά και τον συμβολισμό της Αγίας Σοφίας σήμερα στον ισλαμικό κόσμο, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Süddeutsche Zeitung.
Η SZ υπενθυμίζει ότι η Αγία Σοφία, σύμβολο του Βυζαντίου με ιστορία πάνω από 1500 χρόνια, μετατράπηκε σε τζαμί μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, ενώ το 1935 επί Κεμάλ Ατατούρκ μετατράπηκε σε μουσείο.
«Κανείς δεν χρειάζεται την Αγία Σοφία ως τζαμί. Υπάρχουν αρκετοί τόποι λατρείας στην Κωνσταντινούπολη» αναφέρει ο Τζεμίλ Κιλίτς συμπληρώνοντας: «Ο πρόεδρος Erdogan θέλει να κερδίσει το χαμένο έδαφος μεταξύ των ψηφοφόρων. Λόγω της οικονομικής δυσπραγίας που επέφερε η πανδημία του κορωνοϊού, η κυβέρνηση βρίσκεται υπό πίεση.
Με την Αγία Σοφία ο πρόεδρος θέλει να αποσπάσει την προσοχή από τα οικονομικά προβλήματα».
Ο Kilic δεν μπορεί να προβλέψει τι θα αποφανθεί το τουρκικό δικαστήριο αλλά θεωρεί ότι επειδή η κυβέρνηση έχει θέσει το ζήτημα πολύ υψηλά στην ατζέντα, ο Erdogan θα πρέπει να το υλοποιήσει. «Εάν οι δικαστές κρίνουν ανενεργό το κεμαλικό διάταγμα -το οποίο υποθέτω- η Αγία Σοφία θα πρέπει να χαρακτηρισθεί ως τζαμί.
H κυβέρνηση δεν οφείλει να καταργήσει εντελώς το μουσείο. Μπορεί να το αφήσει ανοιχτό στους τουρίστες αλλά το κτίσμα θα μπορεί να χρησιμοποιείται για προσευχή σε ειδικές περιστάσεις ως τζαμί.»
Όπως εκτιμά η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι εφικτή «διότι δυστυχώς υπάρχει ένα προηγούμενο: η εκκλησία της Μονής της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη. Μετά από πολλές προσφυγές, η εκκλησία μετατράπηκε από το 2017 σε τζαμί».
Αναφέρει επίσης ότι το θέμα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας δεν είναι κάτι νέο αλλά χρησιμοποιείται ήδη από τη δεκαετία του 50 από τις εκάστοτε κυβερνήσεις.
«Προσωπικά πιστεύω ότι Αγία Σοφία πρέπει να παραμείνει μουσείο» αναφέρει ο Τούρκος θεολόγος.
Όσο για εκείνους που επιθυμούν την μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, επικαλούμενοι τον Μωάμεθ Β', ο οποίος την μετέτρεψε σε τζαμί ένα χρόνο μετά την άλωση της Πόλης, ο Kilic αναφέρει: «Ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β' διατήρησε την εκκλησία. Διατήρησε το όνομα του κτίσματος.
Δεν κατέστρεψε τις χριστιανικές τοιχογραφίες κα τα μωσαϊκά, αλλά πέρασε από πάνω τους μια επίστρωση βερνικιού.
Ο Σουλτάνος Μωάμεθ δεν ήταν Ταλιμπάν! Ήθελε να προστατεύσει και να διατηρήσει την Αγία Σοφία».
Σε ερώτημα κατά πόσο η σχεδιαζόμενη νέα χρήση της Αγίας Σοφίας έχει ως στόχο την απομάκρυνση ακόμη περισσότερο από το κεμαλικό κοσμικό κράτος, ο Τούρκος θεολόγος απαντά ότι πράγματι αυτός είναι ο στόχος του Erdogan.
«Ο υπ. Εξωτερικών ανήγαγε την τύχη της Αγίας Σοφίας σε ζήτημα τουρκικής κυριαρχίας απορρίπτοντας κάθε ένσταση από το εξωτερικό.
Τι σχέση έχει η Αγία Σοφία με την κυριαρχία της Τουρκίας;
Ο ισλαμικός κόσμος έχει σύνδρομο κατωτερότητας έναντι της Δύσης.
Η Τουρκία είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Εδώ και 300 χρόνια είναι αδύναμη: πολιτικά, οικονομικά, στρατιωτικά.
Για τον λόγο αυτό οι Τούρκοι θέλουμε να βγαίνουμε μπροστά.
Αλλά έτσι ξεγελάμε μόνο τον εαυτό μας».
Τέλος ο Kilic εκτιμά ότι η απόφαση του Erdogan για την Αγία Σοφία θα μπορούσε να αυξήσει τη δημοφιλία του στον ισλαμικό κόσμο: «Στην αντίληψη του ισλαμικού κόσμου τρεις είναι οι τόποι μεγάλης θρησκευτικής σημασίας: η Κάαμπα στη Μέκκα, το τέμενος Αλ Ακσά στην Ιερουσαλήμ και η Αγία Σοφία».

www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS